Hơn 40 năm gây dựng thương hiệu từ đất phù sa

Về thôn Múc, xã Bảo Thắng những ngày mùa bưởi, dễ bắt gặp hình ảnh những vườn cây xanh tốt, quả sai trĩu cành dọc vùng đất ven sông Hồng. Ít ai nghĩ rằng, giống bưởi có nguồn gốc từ Hưng Yên, được người dân đưa về trồng từ hơn 40 năm trước, nay đã bén rễ sâu, trở thành sản vật mang dấu ấn riêng của vùng đất này.

Qua năm tháng thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu địa phương, bưởi Múc dần hình thành những đặc điểm riêng: quả to, vỏ và cùi mỏng, tép ráo, mọng nước, vị ngọt thanh, dễ ăn. Đó không chỉ là thành quả của thiên nhiên mà còn là công sức, kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm chăm sóc của người trồng bưởi.

Từ sản xuất chủ yếu phục vụ nhu cầu trong vùng, người dân thôn Múc đã từng bước thay đổi cách làm, chú trọng chất lượng, xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra ổn định cho sản phẩm. Năm 2017, bưởi Múc được cấp Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu; sau đó được công nhận đạt sản phẩm OCOP 3 sao cấp tỉnh. Những dấu mốc ấy đã tạo thêm cơ sở để đặc sản địa phương bước vào thị trường với tư cách một sản phẩm hàng hóa có tên tuổi, nguồn gốc rõ ràng.

Đằng sau mỗi quả bưởi ngon là sự tỉ mỉ trong từng công đoạn chăm sóc. Gia đình anh Nguyễn Văn Tiến ở thôn Múc hiện có 120 cây bưởi đang cho thu hoạch. Theo anh Tiến, muốn giữ được chất lượng quả thì người trồng phải nắm chắc đặc tính của cây, chăm sóc đúng thời điểm, không thể làm theo kiểu phó mặc cho thời tiết.

Từ bón phân, điều tiết nước đến phòng trừ sâu bệnh, gia đình anh đều chủ động thực hiện theo từng giai đoạn sinh trưởng. Đáng chú ý, việc sử dụng bẫy dẫn dụ ruồi đục quả thay thế một phần biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật vừa giúp giảm chi phí, vừa hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nông sản.

Với sản lượng gần 10.000 quả mỗi năm, giá bán tại vườn dao động từ 10.000 - 20.000 đồng/quả, vườn bưởi mang lại cho gia đình anh nguồn thu gần 150 -170 triệu đồng. Con số ấy cho thấy, nếu biết khai thác lợi thế cây trồng phù hợp, chăm sóc đúng kỹ thuật và giữ được chất lượng, một diện tích vườn không quá lớn vẫn có thể trở thành nguồn sinh kế đáng kể.

Không dừng lại ở từng hộ gia đình, người trồng bưởi Múc còn nhận ra rằng muốn sản phẩm đi xa thì không thể mãi sản xuất riêng lẻ. Sự ra đời của Hợp tác xã (HTX) bưởi Múc đã tạo thêm điểm tựa cho các hộ cùng liên kết, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất cách làm.

Hiện HTX có 8 thành viên, với vùng trồng khoảng 15 ha. Sản phẩm đưa ra thị trường được gắn nhãn hiệu, tem truy xuất nguồn gốc và tem OCOP. Đây là cách làm cần thiết để người mua nhận diện đúng sản phẩm, đồng thời giúp người sản xuất nâng cao trách nhiệm với thương hiệu do chính mình gây dựng.

 

Khi người trồng bưởi bước lên không gian số

Có thương hiệu, có sản phẩm tốt nhưng nếu chỉ trông chờ thương lái hoặc khách quen thì thị trường vẫn còn hạn hẹp. Đó cũng là điều người trồng bưởi Múc đang từng bước thay đổi khi chuyển đổi số được đưa vào hoạt động quảng bá, tiêu thụ nông sản tại địa phương.

Mới đây, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Bảo Thắng đã phối hợp với HTX bưởi Múc tổ chức livestream quảng bá, giới thiệu và bán sản phẩm ngay tại nhà vườn, với chủ đề “Bưởi Múc Bảo Thắng - Kết nối số, lan tỏa giá trị nông sản”.

leftcenterrightdel
 Buổi livestream quảng bá, giới thiệu và bán sản phẩm ngay tại vườn trồng bưởi Múc

Điểm đáng chú ý của hoạt động này không chỉ nằm ở việc đưa sản phẩm lên mạng xã hội, mà còn ở chỗ người nông dân trực tiếp tham gia giới thiệu sản phẩm do mình làm ra. Ngay giữa vườn bưởi, những câu chuyện về giống cây, cách chăm sóc, thời điểm thu hoạch, chất lượng quả được chia sẻ chân thực đến khách hàng. Các sản phẩm như bưởi tươi, trà bưởi cũng được giới thiệu cụ thể, giúp người tiêu dùng có thêm thông tin trước khi lựa chọn.

Kết quả bước đầu khá khả quan. Chỉ trong một buổi sáng livestream, hơn 1.000 quả bưởi cùng 50 kg trà bưởi đã được khách hàng đặt mua thành công. Những đơn hàng được chốt ngay trên không gian mạng là tín hiệu đáng mừng, cho thấy nông sản địa phương hoàn toàn có thể tìm được khách hàng mới nếu biết cách giới thiệu và tiếp cận thị trường.

Chị Lưu Nguyệt Anh, Giám đốc HTX bưởi Múc chia sẻ: “Lúc đầu, người dân có nhiều bỡ ngỡ, nhưng khi trực tiếp tham gia phiên livestream cùng ê-kíp của xã, chúng tôi thực sự phấn khởi. Đây là hình thức thiết thực, giúp nông sản của địa phương vượt qua rào cản về địa lý để đến với khách hàng trên mọi miền Tổ quốc”.

leftcenterrightdel
 Thành công bước đầu của buổi livestream là động lực để người dân đẩy mạnh quảng bá sản phẩm trên môi trường số

Từ câu chuyện của HTX bưởi Múc có thể thấy, chuyển đổi số không phải điều gì xa vời hay quá lớn lao đối với người nông dân. Đôi khi, bắt đầu chỉ là biết sử dụng điện thoại để quay hình, giới thiệu sản phẩm, trả lời khách hàng và chốt đơn trực tuyến. Nhưng đằng sau những thao tác tưởng chừng đơn giản ấy là một sự thay đổi trong tư duy: người nông dân không chỉ làm ra sản phẩm mà còn phải biết giới thiệu, quảng bá và tìm kiếm thị trường cho chính sản phẩm của mình.

Ông Đỗ Ngọc Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Bảo Thắng cho biết, ứng dụng công nghệ số trong tuyên truyền, quảng bá và tiêu thụ nông sản là hướng đi thiết thực, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế hiện nay. Thời gian tới, địa phương tiếp tục đồng hành cùng các HTX, hộ sản xuất và cơ quan chuyên môn để nâng cao hiệu quả quảng bá, mở rộng thị trường, từng bước đưa thương hiệu nông sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng.

Theo định hướng phát triển nông nghiệp của địa phương, năm 2026, xã Bảo Thắng duy trì hơn 200 ha cây ăn quả đặc sản, trong đó bưởi Múc tiếp tục là sản phẩm có thế mạnh và đã đạt OCOP 3 sao.

Tuy nhiên, để bưởi Múc thực sự đứng vững trên thị trường, việc bán được nhiều hàng trong một phiên livestream mới chỉ là bước khởi đầu. Điều quan trọng hơn là phải giữ được chất lượng đồng đều giữa các vụ, duy trì vùng nguyên liệu, nâng cao vai trò liên kết của HTX, chuẩn hóa khâu đóng gói, bảo quản và xây dựng các kênh tiêu thụ thường xuyên. Khi sản phẩm đã có chỗ đứng, công nghệ số cần được sử dụng như một công cụ lâu dài để chăm sóc khách hàng, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị hàng hóa.

Hơn 40 năm trước, người dân thôn Múc đưa giống bưởi từ quê hương Hưng Yên lên trồng trên đất ven sông Hồng. Hôm nay, cũng chính những người nông dân ấy đang đưa sản phẩm quê mình vượt khỏi lũy tre làng bằng một cách làm mới. Giữ được vị ngọt của quả bưởi, giữ được chữ tín trong sản xuất và biết tận dụng sức mạnh của công nghệ, bưởi Múc sẽ có thêm cơ hội đi xa, đem lại thu nhập ổn định hơn cho người trồng và góp phần khẳng định giá trị nông sản đặc sản Lào Cai trên thị trường.

Lưu Hòa 

Trung tâm Khuyến nông Lào Cai