    |
 |
| Ngao nuôi trong mô hình đạt yêu cầu về kích cỡ |
Dự án Khuyến nông Trung ương “Xây dựng mô hình nuôi thương phẩm ngao hai cùi (Tapes conspersus) gắn với tiêu thụ sản phẩm” được triển khai từ năm 2024 đến năm 2026. Theo đó dự án đã xây dựng được 03 điểm mô hình ở các xã đảo thuộc đặc khu Cô Tô và Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh; 01 điểm mô hình trình diễn tại đảo Hòn Giữa, xã Nam Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà. Tổng quy mô dự án 25.600 m2 diện tích lồng, tương đương 128.000 lồng (đường kính 50 x 27 cm). Số lượng giống thả là 7,68 triệu con ngao giống cấp 2 cỡ 12- 22mm, trong đó nhà nước hỗ trợ là 6,12 triệu giống, hộ dân đối ứng là 1,56 triệu giống. Số hộ tham gia dự án là 10 hộ.
Giai đoạn 2024-2025, dự án thực hiện ở 02 điểm trình diễn tại thôn 3, đặc khu Cô Tô và đảo Đống Chén, đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh. Mặc dù trong quá trình thực hiện, hai mô hình đều rơi vào tâm bão Yagi (bão số 3 năm 2024), nhưng do lồng nuôi ngao đặt dưới đáy biển, cách mặt nước từ 6 - 8 m hoặc10 m khi thuỷ triều dâng cao nên đã hạn chế được thiệt hại đáng kể. Sau 12 tháng nuôi, hai mô hình đều đạt được mục tiêu ban đầu của dự án đặt ra: Tỷ lệ sống ≥ 75%, cỡ ngao ≥ 28 g/con; năng suất ≥ 7,5 kg/m2.
|
 |
| Nghiệm thu mô hình tại Cô Tô 2025 |
Giai đoạn 2025 - 2026, dự án thực hiện ở 02 điểm trình diễn là đảo Cống Nứa, đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh và đảo Hòn Giữa, xã Nam Ninh Hoà, tỉnh Khánh Hoà. Hai mô hình đã được nghiệm thu trong tháng 6 năm 2026 với kết quả đạt được theo mục tiêu đề ra của dự án. Cụ thể như sau:
Mô hình tại đảo Cống Nứa, đặc khu Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh có diện tích lồng là 5.200 m2, tương đương 26.000 lồng: Ngao đạt cỡ 34,46 g/con, tỷ lệ sống 77,8%, năng suất đạt 8 kg/m2 diện tích lồng thả ngao, sản lượng ước đạt trên 41 tấn.
Mô hình tại đảo Hòn Giữa, xã Nam Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa có diện tích là 10.400 m2 lồng, tương đương 52.000 lồng. Thời điểm tháng 11/2025, Khánh Hòa trải qua trận lũ lớn, độ mặn tại điểm nuôi ngao có lúc giảm còn 0‰, các đối tượng nuôi trong khu vực chết 100%. Tuy nhiên do lồng nuôi đặt dưới đáy biển nên hạn chế được ảnh hưởng của việc giảm độ mặn ở tầng mặt, ngao có thiệt hại nhưng vẫn còn sống, tỷ lệ sống được điều chỉnh giảm khi thu hoạch đạt ≥ 35%. Đến thời điểm nghiệm thu, ngày 17/6/2026, ngao đạt cỡ trung bình là 34,6g/con, tỷ lệ sống 40,3%, năng suất trung bình 4,175kg/m2 diện tích lồng nuôi, sản lượng ước đạt trên 43 tấn. Các chỉ tiêu về tỷ lệ sống và năng suất của mô hình giảm hơn so với mục tiêu ban đầu của dự án nhưng vẫn đảm bảo mục tiêu được điều chỉnh sau đợt lũ tháng 11/2025.
|
 |
| Nghiệm thu mô hình tại đảo Hòn Giữa, xã Nam Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa |
Việc thực hiện dự án cho thấy ngao hai cùi là loài có khả năng hạn chế được ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thiên tai, bão lũ. Ngay sau thiên tai qua đi, ngao dễ dàng thích nghi với môi trường nuôi và phát triển tốt.
Ngao hai cùi là loài ăn lọc, chúng ăn tảo, mùn bã hữu cơ nhỏ, nên có tác dụng lọc nước làm sạch môi trường nuôi. Bên cạnh đó ngao đòi hỏi môi trường nuôi sạch, ngao vùi mình trong cát xốp, sau 12 tháng nuôi độ dày lớp bùn trên mặt lồng không quá 2cm, bãi nuôi ngao đòi hỏi nền đáy có tỷ lệ bùn : cát là 60 : 40. Do vậy ngao hai cùi là loài đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm.
Kỹ thuật nuôi ngao hai cùi đơn giản, người dân dễ áp dụng. Người dân tuân thủ việc chọn vị trí nuôi, chuẩn bị cát, chuẩn bị lồng nuôi, chọn giống có chất lượng tốt, đảm bảo mật độ thả không quá 300 con/m2 diện tích lồng thả ngao; định kỳ hàng tháng kiểm tra tỷ lệ sống, sinh trưởng của ngao, theo dõi các chỉ tiêu môi trường đặc biệt là độ mặn của vùng nuôi. Việc thu hoạch và vận chuyển cũng dễ dàng.
Ngao hai cùi là loài có giá trị dinh dưỡng và giá trị kinh tế cao phù hợp với nhu cầu của xã hội hiện nay, đặc biệt là các vùng phát triển du lịch biển, là đối tượng có giá trị khi xuất khẩu.
Dự án đã giúp người dân có được 02 chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm, hạch toán kinh tế bước đầu đạt vượt mục tiêu trên 15% so với trước khi thực hiện mô hình và so với nuôi các đối tượng như cá truyền thống, cấy lúa lợi nhuận gấp 2-3 lần.
Trong quá trình thực hiện, dự án đã tiến hành được 04 lớp tập huấn trong mô hình và 05 lớp tập huấn nhân rộng mô hình. Các lớp tập huấn đã truyền tải đầy đủ các bước kỹ thuật của tiến bộ kỹ thuật, kết hợp giảng dạy giữa lý thuyết và thực hành, tham quan mô hình, giúp cho người dân vừa hiểu về nguyên lý thực hiện vừa được cầm tay chỉ việc nên 100% học viên đều nắm rõ được quy trình nuôi thương phẩm ngao hai cùi gắn với tiêu thụ sản phẩm và có thể áp dụng vào sản xuất gia đình.
Trong thời gian tới, Trường Cao đẳng Kinh tế, Kỹ thuật và Thuỷ sản, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Khánh Hoà cùng chính quyền địa phương ở hai điểm thực hiện mô hình sẽ tiếp tục thực hiện tuyên truyền đến bà con, tổ chức các buổi hội thảo, hội nghị tổng kết dự án nhằm đánh giá hiệu quả của việc thực hiện mô hình và thông tin tuyên truyền để mô hình được nhân rộng.
Nguyễn Thị Quỳnh
Trường Cao đẳng, Kinh tế, Kỹ thuật và Thuỷ sản