Năng suất đạt từ 9 – 10 tấn lúa tươi/ha, giá lúa dao động 7.000 – 7.300 đồng/kg, giảm khoảng 1.000 đồng/kg so với cùng kỳ năm trước. Tuy giá lúa thấp hơn mọi năm nhưng năng suất cao, chi phi sản xuất giảm, toàn bộ nông sản sau khi thu hoạch được Tập Đoàn Tân Long thu mua tại ruộng nên lợi nhuận thu được vẫn đạt từ 40 – 50 triệu đồng/ha.
Anh Phạm Ngọc Khang chia sẻ, gia đình anh có 6,5 ha, gieo cấy giống lúa DS1. Giống lúa này có thời gian sinh trưởng 120 ngày, phù hợp với điều kiện canh tác tại địa phương, cho năng suất cao và phẩm chất gạo ngon, phù hợp xuất khẩu, đặc biệt là thị trường Nhật Bản. Việc ứng dụng công nghệ cao và cơ giới hoá trong sản xuất giúp giảm đáng kể công lao động, nâng cao hiệu quả sản xuất, triển khai kịp thời mùa vụ.
Cụ thể: khâu làm đất sử dụng máy xới và san phẳng mặt ruộng; khâu gieo sạ, bón phân, phun thuốc được thực hiện bằng thiết bị bay không người lái (drone). Từ đó, chi phí phun thuốc là 100.000 đồng/ha/lần phun, so với thuê nhân công phun 600.000 đồng – 800.000 đồng/ha/lần; sử dụng drone gieo sạ và bón phân đạt hiệu suất lao động cao nên giảm đáng kể chi phí sản xuất, độ đồng đều cao, giảm lượng giống và thuốc; thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp nhanh chóng và giảm thất thoát sau thu hoạch. Sau thu hoạch, lúa được bán tươi ngay tại ruộng, giúp giảm chi phí vận chuyển và công phơi.
    |
 |
| Ứng dụng cơ giới hóa và thiết bị bay không người lái trong sản xuất lúa |
Đáng chú ý, trong vụ này, trên diện tích của gia đình anh Khang đã triển khai mô hình thử nghiệm do Công ty Eighty Nine hỗ trợ về quy trình và phân bón. 03 hình thức canh tác được áp dụng gồm:
- Sử dụng hoàn toàn phân hữu cơ: Bón 720 kg phân Orga – One/ha, kết hợp phun dịch chuối vi sinh, đạm cá vi sinh và kali hữu cơ (phun 10 lần/vụ);
- Sử dụng phân hữu cơ kết hợp phân hoá học: Bón 600 kg phân Orga – One/ha, bổ sung NPK vào các thời điểm cần thiết theo nhu cầu cây lúa;
- Sử dụng hoàn toàn phân hóa học: Bón các loại phân NPK chuyên dụng cho lúa theo tập quán nông dân tại địa phương.
Kết quả cho thấy, chi phí sản xuất, mô hình sử dụng hoàn toàn phân hữu cơ có chi phí thấp nhất, khoảng 22,4 triệu đồng/ha; tiếp đến là mô hình sử dụng hoàn toàn phân hóa học (24,3 triệu đồng/ha); cao nhất là mô hình kết hợp hữu cơ và hóa học (24,4 triệu đồng/ha). Năng suất đạt được ở cả 03 mô hình tương đương nhau, trên 10 tấn lúa tươi/ha. Tuy nhiên, ở hai mô hình có sử dụng phân hữu cơ, cây lúa cứng cáp, hạn chế đổ ngã; lá lúa còn xanh đến cuối vụ; sâu bệnh ít hơn; hạt lúa chắc và sáng hơn.
Ngoài ra, việc sử dụng phân hữu cơ Orga – one dạng viên nén, ẩm độ 10% nên có thể sử dụng drone để bón, phân có hàm lượng hữu cơ 70% và NPK 4-2-1 nên cải tạo đất tốt, giảm đáng kể phân hóa học. Do lúa cứng cây, tăng khả năng kháng sâu bệnh nên hạn chế việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kết quả phân tích nông sản đạt chất lượng và an toàn hơn nên được Tập đoàn Tân Long mua giá cao hơn mô hình sử dụng hoàn toàn phân hoá học là 300 đồng/kg, vì vậy lợi nhận đạt cao hơn 3 – 5 triệu đồng/ha.
Thực tế cho thấy, việc ứng dụng phân hữu cơ trong canh tác lúa không chỉ đảm bảo năng suất mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân, đặc biệt trong bối cảnh giá phân bón hóa học tăng cao, giảm ảnh hưởng sức khoẻ người sản xuất, thân thiện hơn với môi trường. Từ kết quả này, anh Khang và nhiều hộ dân trong khu vực dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng áp dụng quy trình canh tác sử dụng phân hữu cơ và cơ giới hoá trong các vụ tiếp theo.
Từ kết quả mô hình, để nâng cao hiệu quả sản xuất lúa trong điều kiện giá vật tư tăng cao, ngành khuyến nông khuyến cáo nông dân:
- Tăng cường ứng dụng cơ giới hóa, đặc biệt là sử dụng thiết bị bay không người lái trong gieo sạ, bón phân và phun thuốc nhằm giảm chi phí lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
- Ưu tiên sử dụng phân hữu cơ hoặc kết hợp hợp lý giữa phân hữu cơ và phân vô cơ để cải tạo đất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng nông sản.
- Áp dụng các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, đảm bảo an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.
- Nhân rộng mô hình cần được thực hiện có theo dõi, đánh giá cụ thể theo từng điều kiện sản xuất nhằm đảm bảo hiệu quả và tính bền vững.
Lê Thị Hồng
Trung tâm DVNN An Giang