Tại Cao nguyên Trung Bộ (Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk và Lâm Đồng), lượng mưa tháng 12/2026 dự báo thấp hơn TBNN 10–20 mm. Từ tháng 01 đến tháng 2/2027 phổ biến ít mưa, nắng nóng có xu hướng gia tăng từ tháng 3.

Toàn vùng Tây Nguyên hiện có 2.425 công trình thủy lợi, trong đó 1.260 hồ chứa, 976 đập dâng, 135 trạm bơm, 54 công trình khác. Tổng diện tích tưới thiết kế là 318.433 ha, diện tích tưới thực tế đạt khoảng 226.731 ha, bằng 71,2% diện tích thiết kế. So với diện tích cây trồng cần tưới, diện tích do các công trình thủy lợi cấp nước tưới đạt khoảng 23,6%; còn khoảng 735.300 ha, chiếm 76,4% diện tích cây trồng cần tưới (chủ yếu là cà phê, hồ tiêu) nằm ngoài phạm vi tưới của công trình thủy lợi. Đây là những diện tích thường có nguy cơ hạn hán, thiếu nước.

- Đối với vùng trong phạm vi cấp nước của công trình thủy lợi, thủy điện

Dung tích hữu ích các hồ chứa thủy lợi ở khu vực cao nguyên Trung Bộ đạt 89% dung tích thiết kế (DTTK), cao hơn 3% so với cùng kỳ TBNN. Tổng dung tích hữu ích các hồ chứa thủy điện đạt 76% DTTK, thấp hơn khoảng 9% so với cùng kỳ TBNN. Kết quả tính toán cân bằng nước cho 4 lưu vực sông cho thấy khu vực cao nguyên Trung Bộ có nguy cơ hạn nhẹ đến hạn vừa trong vụ Đông Xuân 2026–2027. Nguồn nước cơ bản bảo đảm phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, vùng tưới của một số hồ chứa, đập dâng nhỏ có nguy cơ thiếu nước. Từ tháng 3/2027, cần tăng cường theo dõi khu tưới cuối kênh, các trạm bơm lấy nước trực tiếp từ sông và các hồ nhỏ có nguồn bổ sung hạn chế.

Đối với các công trình thủy điện, cần xây dựng chế độ vận hành hợp lý, theo dõi chặt chẽ lưu lượng xả phát điện và tuân thủ quy trình vận hành đơn hồ, liên hồ trên các lưu vực sông nhằm đáp ứng nhu cầu nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt vùng hạ du.

leftcenterrightdel
Thiếu nước kéo dài khiến nhiều diện tích lúa bị ảnh hưởng nghiêm trọng 

- Đối với vùng ngoài phạm vi cấp nước của công trình thủy lợi, thủy điện

Dự báo tổng lượng mưa trong vụ Đông Xuân 2026–2027 trên địa bàn khu vực cao nguyên Trung Bộ thấp hơn khoảng 18% so với TBNN. Các tháng đầu năm 2027 dự báo phổ biến ít mưa, nền nhiệt có thể cao hơn TBNN 1,0÷2,0 độ C.

Đối với vùng ngoài phạm vi cấp nước của công trình thủy lợi, nguy cơ thiếu nước tăng khi nhiều hộ cùng lấy nước trong thời gian lưu lượng suối và khả năng phục hồi của giếng suy giảm. Cần cân đối nguồn tưới cho cây lâu năm đến hết mùa khô, kể cả trường hợp mưa đầu mùa đến muộn hoặc phân bố không đều.

Diễn biến dự báo và mốc phục vụ điều hành nguồn nước

Thời kỳ

Dự báo khí hậu

Công việc cần thực hiện

Từ 11/11 đến 10/12/2026

Lượng mưa có nơi thấp hơn TBNN 20–40%.

Rà soát nguồn nước đầu vụ theo dung tích hữu ích và khả năng lấy nước của từng hệ thống.

Tháng 12/2026

Lượng mưa thấp hơn TBNN 10–20 mm.

Kiểm tra nguồn dự phòng, hoàn thiện lịch tưới và phối hợp điều tiết nước

Tháng 01 đến tháng 02/2027

Phổ biến ít mưa.

Theo dõi nhu cầu tưới cà phê, hồ tiêu và cây ăn quả theo giai đoạn sinh trưởng.

Tháng 3 đến tháng 4/2027

Tháng 3 phổ biến ít mưa. Nắng nóng có xu hướng gia tăng từ tháng 3.

Tăng tần suất kiểm tra hồ nhỏ, trạm bơm, giếng và vùng cuối kênh. Chuẩn bị phương án cao điểm tháng 3–4.

Tháng 5/2027

Theo dự báo trên phạm vi cả nước, lượng mưa phổ biến thấp hơn TBNN 10–35%.

Duy trì nguồn nước dự phòng. Bố trí lịch gieo trồng vụ Mùa phù hợp với mưa và khả năng cấp nước.

 

Dự báo theo địa phương và lưu vực

1. Vụ Đông Xuân 2026–2027

Dự kiến toàn vùng cao nguyên Trung Bộ bố trí diện tích gieo trồng cây hằng năm khoảng 202.000 ha (96.000 ha lúa, 106.000 ha cây hằng năm khác), diện tích cây lâu năm khoảng 913.000 ha. Các công trình thủy lợi trong vùng có nhiệm vụ cấp nước cho tổng diện tích khoảng 99.300 ha cây hằng năm (85.200 ha lúa, 14.100 ha cây hằng năm khác) và 143.700 ha cây lâu năm.

* Theo kết quả tính toán, nguồn nước trong công trình thủy lợi cơ bản bảo đảm phục vụ sản xuất. Tuy nhiên, khoảng 3.100 ha thuộc vùng tưới của một số hồ chứa, đập dâng nhỏ có nguy cơ hạn hán, thiếu nước. Kết quả theo từng lưu vực như sau:

- Lưu vực sông Sê San: có 5/25 công trình chỉ đáp ứng một phần diện tích theo kế hoạch sản xuất; tổng diện tích được bảo đảm cấp nước là 9.095/9.351 ha.

- Lưu vực thượng sông Ba: có 7/23 công trình chỉ đáp ứng một phần diện tích theo kế hoạch sản xuất; tổng diện tích được bảo đảm cấp nước là 15.003/15.540 ha.

- Lưu vực sông Srêpốk: có 7/31 công trình chỉ đáp ứng một phần diện tích theo kế hoạch sản xuất; tổng diện tích được bảo đảm cấp nước là 41.842/43.828 ha.

- Lưu vực sông Đồng Nai: có 8/29 công trình chỉ đáp ứng một phần diện tích theo kế hoạch sản xuất; tổng diện tích được bảo đảm cấp nước là 14.399/14.784 ha.

* Đối với vùng ngoài phạm vi cấp nước của công trình thủy lợi, thủy điện

Toàn vùng có khoảng 102.000–151.500 ha cây trồng có nguy cơ hạn hán, thiếu nước trong vụ Đông Xuân 2026–2027, chủ yếu là cây lâu năm.

Dự báo diện tích có nguy cơ hạn hán, thiếu nước theo địa phương

Phạm vi cao nguyên

Vụ Đông Xuân 2026–2027 (ha)

Khu vực ưu tiên theo dõi

Phía Tây Quảng Ngãi

5.000÷8.000

Tập trung tại các xã, phường sau: Phường Kon Tum, P, Đăk Cấm, Đăk Bla, Xã Ngọk Bay, Xã Ia Chim, xã Đăk Rơ Wa; Xã Đăk Hà, Đăk Pxi, Đăk Mar, Đăk Ui, Ngọk Réo; Xã Bờ Y; Xã Sa Thầy, Sa Bình, Dục Nông, Sa Loong, Đăk Long, Ya Ly, Rờ Kơi, Mô Rai; Xã Đăk Tô, Xã Kon Đào, Xã Ngọk Tụ; Xã Tu Mơ Rông, Măng Ri, Đăk Tờ Kan, Đăk Sao; Xốp, Đăk Plô, Xã Đăk Pék, Đăk Môn; Xã Đăk Kôi, Xã Kon Braih, Xã Đăk Rve, Xã Ia Tơi, Xã Ia Đal.

Phía Tây Gia Lai

15.000÷27.000

Tập trung chủ yếu tại một số hồ chứa nhỏ, vùng ngoài công trình thủy lợi thuộc các xã, phường: Xã Ia Grai, Ia Krái, Ia Hrung; Ia Chía; Ia O, Biển Hồ; Gào; P. An Phú, Phường Pleiku; P. Hội Phú, Xã Chư Păh; Ia Phí, Ia Khươl, Đak Đoa; Đak Sơmei; Kon Gang; Ia Băng; Kdang. Đức Cơ; Ia Dơk; Ia Nan; Ia Pnôn, Ia Dom; Ia Krêl; Kông Chro, Ya Ma; Sró; Đăk Song; Chơ Long, Chư Krey; Kbang, Tơ Tung, Sơn Lang, Đăk Rong, Krong, Kông Bơ La, Phú Túc, Ia Dreh. Ia Rsai, Uar, Mang Yang, Ayun, Lơ Pang; Kon Chiêng; Hra, Chư Sê; Xã Bờ Ngoong, Ia Ko; Albá, Chư Pưh; Ia Le, Ia Hrú, Chư Prông; Bàu Cạn, Ia Pia; Ia Tôr; Ia Boòng; Ia Mơr; Ia Puch, Ia Lâu, Ia Pa, Pờ Tó, Ia Tul, Ia Sao, Ia Hiao, P. An Khê, P. An Bình, xã Cửu An, Đăk Pơ Ya Hội.

Phía Tây Đắk Lắk

75.000÷100.000

Tập trung nhiều ở các xã Ea Súp, Ia Lốp, Ia Rvê, Ea Rốk, Buôn Đôn, Ea Wer, Ea Đrăng, Ea Khăl, Ea Wy, Đăk Phơi, Đăk Liêng, Ea Kar, Ea Knốp, Ea Ô, Krông Năng, Krông Buk, Buôn Hồ, Cư Pơng, Pơng Drang, Phú Xuân.

Phía Tây Lâm Đồng

7.000÷16.500

Tập trung tại các xã Đăk Wil, Nam Dong, Cư Jút, Đắk Mil, Đăk Săk, Đức Lập, Thuận An, Nam Đà, Krông Nô, Quảng Phú, Nâm Nung, Đơn Dương, Ka Đô, Dran, Hiệp Thạnh, Đức Trọng, Tân Hội, Di Linh, Hòa Ninh, Đinh Trang Thượng, Phúc Thọ, Tân Hà, Đinh Văn, Đam Rông 1, Đam Rông 2, Đam Rông 3.

2. Vụ Mùa 2027

Vụ Mùa ở khu vực cao nguyên Trung Bộ thường bắt đầu vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, trùng với thời điểm bắt đầu mùa mưa. Nếu El Nino làm mùa mưa năm 2027 đến muộn, khu vực có thể xảy ra hạn vừa đến hạn nặng, với tổng diện tích có nguy cơ bị ảnh hưởng khoảng 40.000÷58.000 ha. Cụ thể tại các địa phương: Quảng Ngãi 500÷1.500 ha, Gia Lai 15.000÷20.000 ha, Đắk Lắk 24.000÷35.000 ha, Lâm Đồng 500÷1.500 ha.

BBT (gt)