Nguyên nhân chính là do số lượng và chất lượng giống không đảm bảo, nguồn lao động chính trong nông thôn ngày một giảm do chuyển sang kinh doanh dịch vụ hay đi làm ở các ngành nghề khác. Mặt khác, chi phí sản xuất khoai tây thường rất cao, nhất là khâu làm đất, chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh. Đặc biệt trong những năm gần đây điều kiện kinh tế có nhiều thay đổi, các hộ nông dân không dùng rơm rạ để phục vụ đời sống dân sinh, rơm rạ thường ít được sử dụng làm phân hữu cơ, thay vào đó nông dân thường đốt trực tiếp trên đồng ruộng.
Đứng trước tình hình trên, vụ đông năm 2015, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh Bắc Ninh kết hợp với Trạm Khuyến nông huyện Yên Phong triển khai mô hình trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu tại HTX Đại Lâm huyện Yên Phong với diện tích là 03 ha (giống khoai tây được chọn là khoai tây Solara).
Mô hình được hỗ trợ 70% giá giống và 70% giá vật tư (phân bón hữu cơ sinh học Rồng Ngọc - Thái Lan). Tổng số tiền hỗ trợ là: 18.480.000 đồng/ha.
Người tham gia mô hình phải nộp 30% tiền mua giống và vật tư. Tổng số tiền phải nộp là: 7.920.000 đồng/ha.
Trước khi bước vào sản xuất, các hộ nông dân tham gia mô hình được tập huấn đầy đủ về kỹ thuật trồng khoai tây theo phương pháp mới. Trong quá trình triển khai và thực hiện mô hình thường xuyên có cán bộ chuyên môn các cấp về theo dõi và giúp nông dân làm tốt mô hình.
Canh tác khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu có phủ rơm rạ
Trồng khoai tây bằng phương pháp làm đất tối thiểu có phủ rơm rạ là một trong những tiến bộ trồng trọt mới trong sản xuất khoai tây. Thời tiết vụ đông 2015 có nhiều biến đổi bất lợi. Đầu vụ mưa kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ trồng và chăm sóc gây giảm năng suất cuối vụ. Tuy nhiên, diện tích trồng khoai tây phủ rơm rạ lại không hề ảnh hưởng đến năng suất và lượng khoai loại là không đáng kể. Năng suất trung bình của ruộng trồng khoai tây bằng phương pháp tối thiểu là 1.000 kg/sào (1 sào = 360m2)và lượng khoai bán được ra thị trường chiếm trên 90% (mỗi sào trồng đúng kỹ thuật người dân thu lãi khoảng 3 - 4 triệu đồng).
Ưu điểm phương pháp làm đất tối thiểu là dễ làm, không phụ thuộc vào thành phần đất canh tác, chỉ yêu cầu chân ruộng tiêu thoát nước tốt, có thể trồng ngay khi đất còn ướt giúp chủ động thời vụ, giảm tối đa công lao động và chi phí đầu vào (làm đất, chăm sóc, thu hoạch, thuốc trừ sâu), nhưng năng suất vẫn đảm bảo, hiệu quả kinh tế cao hơn so với phương pháp truyền thống. Đồng thời, tận dụng rơm rạ để che phủ trả lại nguồn phân hữu cơ cho đất, là tiền đề để cây trồng vụ sau cho năng suất cao. Đồng thời giảm ô nhiễm môi trường do đốt rơm rạ, tạo nơi cư trú cho một số thiên địch.
Có thể nói, trồng khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu bước đầu đã làm thay đổi cách nghĩ, cách làm của người nông dân. Thành công từ mô hình trồng khoai tây theo phương pháp làm đất tối thiểu ở Yên Phong đang là hướng đi mới cho các địa phương trong tỉnh trong việc mở rộng diện tích cây vụ đông trên đất hai vụ lúa với năng suất và hiệu quả cao, nâng cao đời sống cho người nông dân trên chính đồng đất quê mình./.
An Thúy
Trạm Khuyến nông huyện Yên Phong, Bắc Ninh