Mô hình được triển khai với quy mô 45 hộ tham gia để nuôi tằm giống mới và thâm canh dâu là 7,5ha. Sau thời gian triển khai, áp dụng biện pháp thâm canh, năng suất lá dâu đã có sự thay đổi rõ rệt. Năng suất lá dâu trong mô hình đạt 29.800 kg/ha, cao hơn so với năng suất lá dâu vườn đối chứng trung bình là 27.000 kg/ha.
Các hộ tổ chức nuôi tằm theo hình thức gối vụ liên tục quanh năm; mỗi lứa nuôi kéo dài khoảng 20 ngày. Trung bình mỗi lứa sử dụng từ 01 - 1,5 hộp tằm giống. Nhờ tuân thủ tốt quy trình kỹ thuật chăm sóc, vệ sinh chuồng trại và chủ động phòng trừ dịch bệnh, năng suất kén đạt từ 45-55 kg/hộp. Tằm nuôi phát triển tốt và cho năng suất đạt so với yêu cầu mô hình đề ra. Với tỷ lệ lên né trung bình 95%; năng suất kén nhộng mô hình trình diễn đạt 50 kg kén nhộng/hộp 20gr tăng hơn 4 kg kén nhộng so với đối chứng chỉ đạt 46 kg kén nhộng/hộp 20gr.
Tằm nuôi ở mô hình trình diễn sinh trưởng, phát dục khỏe hơn mô hình đối chứng. Mô hình nuôi tằm trình diễn và đối chứng đều có xuất hiện các loại bệnh như: vôi, bủng, nấm... nhưng ở mức độ nhẹ. Các nông hộ đã áp dụng những biện pháp phòng bằng thuốc sát trùng Formol, Clorua vôi và thuốc Papzol- B nên không ảnh hưởng tới sinh trưởng phát dục và năng suất kén tằm.
Lợi nhuận của mô hình nuôi tằm bình quân thu được 4.530.000 đồng/hộp 20gr, tăng hơn 625.000 đồng/hộp 20gr so với đối chứng lợi nhuận thu được bình quân chỉ đạt 3.905.000 đồng/hộp 20gr. Kén tằm tăng năng suất trung bình 9,2 %, tăng chất lượng kén tằm, từ đó tăng hiệu quả kinh tế trung bình 16% trong nuôi tằm cho bà con nông dân so với sản xuất đại trà.
Việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật mới và trồng dâu nuôi tằm theo hướng khép kín từ chăm sóc dâu, nuôi tằm... việc gom và xử lý chất thải trong chăn nuôi tằm đã giúp bảo vệ môi trường sống cho bà con nông thôn. Các hộ tham gia mô hình sử dụng vật tư được kiểm soát (vật tư trong danh mục, có nguồn gốc rõ ràng), đặc biệt mô hình sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh, đồng thời chăm sóc đúng quy trình... nên đã giảm dịch bệnh phát sinh gây hại, đất tơi xốp, người sản xuất có sức khoẻ tốt hơn, hạn chế ô nhiễm môi trường.
Việc bảo vệ môi trường trong quá trình nuôi tằm và môi trường sống của người nông dân rất được quan tâm, không để lại dư lượng thuốc BVTV, phân tằm được xử lý đúng quy trình để không để ô nhiễm môi trường. Việc tăng năng suất và hiệu quả kinh tế đã góp phần tăng thu nhập cho người chăn nuôi tằm, tạo an sinh xã hội bền vững, tạo công ăn việc làm có thu nhập ổn định cho người dân nông thôn, đời sống của người dân ngày được nâng cao.
Những kết quả bước đầu của mô hình cho thấy việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật và giống mới giúp đạt được các mục tiêu mà Đề án phát triển bền vững ngành dâu tằm tơ trên địa bàn tỉnh đề ra, đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm theo chuỗi, phát triển bền vững và gắn với sinh kế của người dân nông thôn.
Phạm Thanh Sơn
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng