Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Phú Yên có một số tổ chức, cá nhân đã thực hiện hiệu quả mô hình liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm từ cây sen. Hai đơn vị có sản phẩm từ sen đạt chứng nhận OCOP cấp tỉnh là Hợp tác xã Nông nghiệp Kinh doanh dịch vụ Hòa Đồng (huyện Tây Hòa) và hộ kinh doanh Phạm Thị Bích Thủy (thị xã Đông Hòa). Riêng huyện Tây Hòa hiện có gần 66 ha trồng sen, tập trung ở các xã Hòa Đồng, Hòa Thịnh, Hòa Mỹ Tây, Hòa Phong, Hòa Tân Tây, Hòa Mỹ Đông... Dự kiến đến cuối năm 2023, diện tích trồng sen trên địa bàn huyện đạt 84 ha, chủ yếu chuyển đổi từ đất trồng lúa sang.

Ông Nguyễn Dũng Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông huyện Tây Hòa cho biết, thực hiện Kế hoạch số 147/KH-UBND ngày 22/6/2022 của UBND huyện về phát triển diện tích trồng sen, thực hiện mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm từ cây sen trên địa bàn huyện Tây Hòa; phấn đấu trong năm 2023, thực hiện việc chuyển đổi đất trồng lúa sang trồng sen diện tích 45 - 50 ha, đến nay huyện đã trồng mới 26,39 ha. Huyện đã sử dụng kinh phí khuyến nông hỗ trợ cho các hộ có diện tích chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng sen, hỗ trợ mỗi hecta trồng mới là 02 triệu đồng cho các xã trên địa bàn huyện; kinh phí đã hỗ trợ cho các hộ dân đợt 1/2022-2023 là 40 triệu đồng. Các xã Hòa Phú, Hòa Bình 1, Hòa Thịnh, Hòa Đồng, Hòa Mỹ Tây… là những xã đã triển khai thực hiện tốt kế hoạch của UBND huyện.

Ông Dũng cho biết thêm, huyện đã tổ chức Hội nghị chuyên đề triển khai việc liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm từ cây sen. Theo đó, Hợp tác xã Nông nghiệp KDDV Hòa Đồng đã ký kết Hợp đồng ghi nhớ với Công ty CP Thực phẩm Sen Đại Việt (Đồng Tháp), mỗi tháng cung cấp 30 tấn gương sen theo giá bảo chứng là 17.000 đồng/kg. Tuy nhiên, đến nay việc tổ chức thu mua sản phẩm của Hợp tác xã Nông nghiệp KDDV Hòa Đồng với các Hợp tác xã nông nghiệp KD, DV trên địa bàn huyện chưa thực hiện được. Các Hợp tác xã chưa hình thành việc thu gom sản phẩm từ các hộ dân để cung cấp cho Hợp tác xã Nông nghiệp KDDV Hòa Đồng nên chưa có sản phẩm cung cấp cho Công ty cổ phần thực phẩm Sen Đại Việt theo Hợp đồng ghi nhớ đã ký kết.

Tại hội thảo, một số nông dân trồng sen đã đưa ra thực trạng trong sản xuất trên địa bàn tỉnh như diện tích trồng sen không tập trung dẫn đến việc trồng sen không đồng bộ, chưa đảm bảo thu gom, tiêu thụ sản phẩm chưa đảm bảo; một số bệnh thường hay xảy ra trên cây sen; chi phí sản xuất cao… Các nông dân cũng đề nghị cơ quan chuyên môn tập huấn kỹ thuật trồng sen và chăm sóc sản phẩm sau thu hoạch để nâng cao giá trị, đồng thời liên kết với các doanh nghiệp để tiêu thụ sản phẩm; đề nghị cơ quan chuyên môn tìm hiểu, xác định nguyên nhân và hỗ trợ nông dân khắc phục hiện tượng sen bị bệnh; …

Theo Tiến sĩ Lâm Văn Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đất, Phân bón và Môi trường phía Nam cho biết: Việc triển khai các giải pháp sử dụng vùng đầm lầy hoang hóa và các chân đất trũng thấp trồng lúa kém hiệu quả sang trồng sen là cần thiết. Tuy nhiên, thực trạng canh tác sen tại Phú Yên hiện nay chủ yếu là tự phát chưa có quy hoạch hợp lý, các nghiên cứu về chất lượng đất để có những khuyến cáo canh tác sen hợp lý trên địa bàn còn hạn chế; quá trình canh tác cây sen chịu tác động bởi nhiều nhân tố, trong đó môi trường đất có một vai trò cực kỳ quan trọng, là giá đỡ cho bộ rễ cây và cung cấp dinh dưỡng cho cây trong quá trình sinh trưởng phát triển. Vì thế chất lượng của môi trường đất rất quan trọng cho quá trình sinh trưởng và phát triển cũng như hình thành năng suất của cây. Xuất phát từ những thực tế trên, đề tài “Đánh giá thực trạng chất lượng đất trồng sen tại một số vùng chuyên canh của tỉnh Phú Yên” cần được thực hiện, giúp đánh giá cụ thể về chất lượng của đất trồng sen trên địa bàn tỉnh, góp phần sử dụng hiệu quả tài nguyên đất thích ứng với biến đổi khí hậu trong tình hình hiện nay.

Bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên cho biết: Phú Yên có tiềm năng phát triển và nâng cao giá trị sản phẩm từ cây sen, đem lại hiệu quả kinh tế cao. Thời gian tới, Sở  Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Phú Yên tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các địa phương hỗ trợ người dân mở rộng diện tích sản xuất, trang bị kiến thức trồng sen theo hướng hàng hóa, liên kết sản xuất và nâng cao giá trị sản phẩm, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân.

Trần Nguyễn Lâm Viên

Trạm Khuyến nông huyện Tây Hòa, Phú Yên