Năm 2014, tại huyện Hoài Ân (Bình Định) thực hiện 2 mô hình là: “Nuôi heo (lợn) trên nền đệm lót sinh học” tại thị trấn Tăng Bạt Hổ và “Nuôi gà trên nền đệm lót sinh học” tại xã Ân Tín. Kết quả heo hoạt động tốt trong môi trường đệm lót, ít nhiễm bệnh, tăng trọng nhanh đạt 737,5 g/con/ngày. Chi phí thức ăn cho 1 kg tăng trọng của heo là 2,19 kg, thấp hơn so với chăn nuôi trên nền xi măng với mức tiêu tốn thức ăn là 2,6 kg cho 1 kg tăng trọng. Người nuôi thu lãi 6,779 triệu đồng/11con heo/hộ. Ông Nguyễn Văn Công, chủ hộ tham gia mô hình cho biết: “Nuôi heo trên nền đệm lót giúp bà con chúng tôi giảm được nhiều công chăm sóc dọn dẹp chuồng trại và tắm rửa cho heo, heo ít bị bệnh, lứa heo này tôi bớt được 3 triệu đồng chi phí thuốc thú y và hơn 2 triệu đồng tiền điện bơm nước dọn dẹp chuống trại và tắm cho heo”. Mô hình “nuôi gà trên nền đệm lót sinh học” sau 3 tháng thực hiện, tỷ lệ gà nuôi sống đạt 90%, trọng lượng bình quân 1,5 kg/con, sau khi trừ chi phí tổng lợi nhuận đạt được từ mô hình là 39.263.000 đồng/500 con/hộ.

Bà Lê Thị Xuân, Trưởng phòng Chăn nuôi - Khuyến ngư, Trung tâm Khuyến nông- Khuyến ngư Bình Định cho biết: Việc nuôi gà trên đệm lót cũng giúp người chăn nuôi giảm được chi phí thuốc thú y và công chăm sóc, cũng như dọn dẹp chuồng trại. Ngoài ra chi phí để làm đệm lót sinh học bằng nguyên liệu trấu, mùn cưa, cám gạo, bột bắp và chế phẩm sinh học Balasa N01 chỉ vào khoảng 25.000 đồng/m2 chuồng, phù hợp với khả năng đầu tư của hộ chăn nuôi. Tuổi thọ độ bền sử dụng khá tốt, bình quân là 3 năm, nếu các hộ nuôi biết cách bảo quản, thường xuyên bổ sung nguyên liệu làm đệm và chế phẩm Balasa sẽ giúp kéo dài tuổi thọ của đệm có thể tới 6 năm mới phải làm lại nền mới. Chăn nuôi lợn, trâu bò hay gia cầm trên nền đệm lót sinh học đều rất hiệu quả. Đối với chăn nuôi lợn, lượng nước có thể tiết kiệm tới 80%, chi phí lao động cũng giảm 60% do không phải tắm cho lợn và rửa chuồng. Lợn ít bệnh, hạn chế việc sử dụng kháng sinh, giảm chi phí thuốc thú y; lợn không bị stress do sống chật chội, không được ủi bới; lợn mau lớn, giảm chi phí thức ăn, chất lượng thịt ngon…

Để giúp người chăn nuôi sản xuất theo hướng giảm thiểu ô nhiễm môi trường, nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, từ năm 2013 đến nay dự án Hỗ trợ nông nghiệp các bon thấp do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) tài trợ đã hỗ trợ người chăn nuôi trong tỉnh xây dựng, lắp đặt trên 3.830 công trình khí sinh học, vượt kế hoạch được giao. Bộ Nông nghiệp và PTNT khen ngợi và đã bổ sung thêm cho tỉnh 900 công trình nữa. Riêng 9 tháng đầu năm 2015, tỉnh đã xây dựng được 1.972 công trình. Hầu hết các công trình khí sinh học đưa vào hoạt động đều phát huy hiệu quả tích cực, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường, giúp người dân phát triển chăn nuôi theo hướng an toàn, bền vững. Tại An Lão, ông Nguyễn Văn Linh – Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT, cho biết: Từ năm 2007 khi Dự án khí sinh học Việt Nam - Hà Lan đã hỗ trợ bà con chăn nuôi trong huyện xây dựng được 184 hầm Biogas. Dự án Hỗ trợ nông nghiệp các bon thấp đã hỗ trợ xây dựng và đưa vào hoạt động 62 hầm Biogas trong năm 2014; kế hoạch năm 2015, sẽ lắp đặt và đưa vào hoạt động 50 hầm Biogas góp phần làm giảm thiểu ô nhiễm môi trường, tạo nguồn năng lượng sạch, làm phân bón hữu cơ sinh học, cải thiện sinh kế và chất lượng cuộc sống của người dân nông thôn.

 

Công nhân đang xây hầm Biogas tại xã An Hòa (An Lão)

Ông Đào Văn Hùng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Bình Định, kiêm Giám đốc Ban Quản lý Dự án Hỗ trợ nông nghiệp các bon thấp, cho rằng: Xử lý chất thải chăn nuôi bằng hầm Biogas hoặc chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học sẽ làm cho chất thải phân huỷ nhanh, khử mùi tốt và giảm quần thể côn trùng, giảm nguy cơ lây lan dịch bệnh. Hình thức này được gọi là “chăn nuôi xanh” hay chăn nuôi thân thiện với môi trường. “Chăn nuôi xanh” nhắm vào 3 yêu cầu, một là giảm thiểu ô nhiễm đất và nước, hai là giảm thiểu tác động đến hiệu ứng nhà kính và ba là giảm thiểu việc sử dụng nhiên liệu hoá thạch. Mô hình mang lại hiệu quả về kinh tế nhờ khả năng giúp heo, gà tăng trọng nhanh, chi phí thức ăn thấp, giảm dịch bệnh và chi phí đầu tư chăm sóc giúp người chăn nuôi có lãi cao. Về mặt môi trường, việc sử dụng hầm Biogas hoặc nền đệm lót sinh học giúp cho việc chăn nuôi không gây mùi hôi thối, không gây ô nhiễm môi trường. Mô hình cũng mở ra hướng phát triển chăn nuôi an toàn sinh học; đặc biệt là chăn nuôi nông hộ với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nằm trong khu dân cư; góp phần thực hiện hoàn thành tiêu chí 17- tiêu chí về môi trường trong xây dựng nông thôn mới./.

 Đinh Văn Toại

Sở Nông nghiệp và PTNT Bình Định