Theo thống kê bước đầu của ngành nông nghiệp, diện tích lúa bị ảnh hưởng tập trung tại một số địa phương như: Cổ Đạm, Gia Hanh, Cẩm Trung, Kỳ Xuân, Thạch Lạc, Mai Phụ... với tổng diện tích trên 700 ha. Mưa lớn xảy ra đúng thời điểm nhiều diện tích lúa hè thu đang trong giai đoạn chuẩn bị thu hoạch, làm gia tăng nguy cơ thiệt hại về năng suất và chất lượng lúa.
Ngay sau khi xảy ra mưa lớn, các địa phương đã huy động lực lượng, phương tiện, máy móc khơi thông dòng chảy, mở các cống tiêu thoát nước tại những khu vực bị ngập, nhằm giảm thời gian lúa bị ngâm nước và hạn chế thiệt hại.
Tại xã Mai Phụ, qua kiểm tra, mưa lớn đã làm khoảng 15 ha lúa Hè Thu bị ngã đổ, trong đó một số diện tích bị ngập cục bộ. Ông Nguyễn Xuân Bắc, Phó Chủ tịch UBND xã Mai Phụ, cho biết: “Địa phương đã yêu cầu phòng chuyên môn bám sát khẩn trương kiểm tra, khơi thông các điểm ách tắc, chủ động vận hành hệ thống cống tiêu, bảo đảm tiêu thoát nước nhanh nhất để hạn chế thiệt hại cho diện tích lúa bị ảnh hưởng”.
    |
 |
| Hơn 450 ha lúa Hè Thu tại Hà Tĩnh bị đỗ ngã và ngập cục bộ do mưa lớn |
Còn tại xã Cổ Đạm, theo thống kê ban đầu của UBND xã, đợt mưa này đã làm khoảng 60 ha lúa hè thu bị ngập úng, trong đó khoảng 1 ha bị ngã, đổ tại khu vực đồng Mồ, thôn Vân Hải.
Sau khi mưa lớn xảy ra, cán bộ phụ trách nông nghiệp UBND xã cùng cán bộ các thôn đã trực tiếp kiểm tra tại những khu vực bị ảnh hưởng, nắm bắt tình hình ngập úng và mức độ thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp. Cấp ủy, chính quyền xã Cổ Đạm yêu cầu các thôn và người dân tiếp tục theo dõi diễn biến thời tiết, tình hình tiêu thoát nước trên đồng ruộng; đồng thời chủ động triển khai các giải pháp phù hợp để bảo vệ diện tích lúa hè thu, hạn chế thiệt hại do mưa lớn gây ra.
Ưu tiên tiêu nước, hạn chế lúa ngâm ruộng
Theo hướng dẫn của ngành chuyên môn, đối với diện tích lúa bị ngập, giải pháp trước mắt là khẩn trương tiêu thoát nước, nhất là tại các vùng thấp trũng, nơi có nguy cơ tiếp tục ngập. Các địa phương cần kiểm tra, khơi thông mương tiêu, cửa tiêu, dòng chảy và chủ động vận hành các công trình thủy lợi để rút nước nhanh, hạn chế thời gian lúa bị ngâm trong nước.
Sau khi nước rút, người dân cần kiểm tra thực tế từng ruộng, đánh giá mức độ tổn thương của cây, khả năng phục hồi và theo dõi chặt chẽ tình hình sâu bệnh. Điều kiện ẩm độ cao sau mưa lớn có thể làm gia tăng nguy cơ phát sinh một số bệnh trên lúa như bạc lá, đạo ôn, lem lép hạt và các bệnh do nấm.
Ngành chuyên môn khuyến cáo không nên bón phân hay sử dụng thuốc BVTV ngay sau khi lúa vừa bị ngập, bởi bộ rễ đang bị ảnh hưởng do thiếu oxy, cây sinh trưởng yếu. Việc chăm sóc, bổ sung dinh dưỡng cần căn cứ vào tình trạng thực tế của ruộng và giai đoạn sinh trưởng của cây.
Đối với diện tích lúa chưa chín nhưng bị đổ ngã, cần theo dõi khả năng phục hồi sau khi nước rút, đồng thời hạn chế các tác động làm gãy thân, rụng hạt. Công tác phòng trừ sâu bệnh cũng cần thực hiện theo nguyên tắc “4 đúng”, chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật khi xác định rõ đối tượng và mức độ gây hại.
|
 |
| Ngành chuyên môn kiểm tra, ưu tiên phương án tiêu thoát nước cứu lúa |
Tranh thủ thu hoạch diện tích lúa đã chín
Đối với những diện tích lúa đã chín, đặc biệt là lúa bị đổ ngã hoặc nằm ở vùng thấp trũng, ngành chuyên môn đề nghị các địa phương hướng dẫn người dân tranh thủ thu hoạch sớm, không chờ đến khi ruộng khô hoàn toàn nếu nguy cơ mưa lớn, ngập trở lại còn cao.
Các địa phương cần chủ động huy động máy móc, bố trí phương tiện thu hoạch phù hợp, ưu tiên những diện tích lúa đã chín hoàn toàn, lúa đổ ngã sát mặt ruộng và những vùng có nguy cơ ngập úng. Việc thu hoạch sớm giúp hạn chế tình trạng hạt nảy mầm, rụng hạt và giảm chất lượng lúa do tiếp tục gặp mưa.
Với những diện tích đã đổ ngã nhưng chưa thể thu hoạch ngay, người dân cần hạn chế các tác động cơ giới không cần thiết, đồng thời tranh thủ thu hoạch ngay khi điều kiện cho phép.
Trong bối cảnh thời tiết còn diễn biến phức tạp, ngành nông nghiệp Hà Tĩnh đề nghị các địa phương tiếp tục bám sát đồng ruộng, rà soát cụ thể diện tích bị ảnh hưởng, tổ chức tiêu thoát nước nhanh, hướng dẫn thu hoạch kịp thời và theo dõi chặt chẽ diện tích lúa còn lại. Việc chủ động tiêu nước nhanh, thu hoạch sớm và chăm sóc đúng kỹ thuật sau mưa sẽ góp phần hạn chế thiệt hại, bảo vệ năng suất, chất lượng và tiến độ thu hoạch vụ Hè Thu trên địa bàn.
Nguyễn Hoàn
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh