Tại cơ sở nuôi tôm thẻ chân trắng của ông Trương Quang Lộc, thành viên HTX Nuôi trồng thủy sản Hà Voọc (phường Trần Phú), hơn 30 vạn con giống vừa được thả nuôi đang bước vào giai đoạn phát triển quan trọng. Để bảo đảm tỷ lệ sống và hạn chế nguy cơ dịch bệnh, gia đình ông duy trì việc theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, độ pH, oxy hòa tan và độ mặn trong ao nuôi. Theo ông Lộc, tôm giống mới thả rất nhạy cảm với các biến động môi trường. Chỉ cần nhiệt độ nước tăng cao hoặc hàm lượng oxy giảm đột ngột cũng có thể khiến tôm bị sốc, giảm sức đề kháng và dễ nhiễm bệnh. Vì vậy, việc giám sát môi trường ao nuôi được thực hiện liên tục nhằm kịp thời điều chỉnh các yếu tố bất lợi.

leftcenterrightdel
Người nuôi tôm trên địa bàn tỉnh đang chủ động áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật nhằm ổn định môi trường nuôi, tăng sức đề kháng cho tôm và hạn chế rủi ro trong sản xuất 
 

    Không riêng tại phường Trần Phú, nhiều vùng nuôi tôm trọng điểm của Hà Tĩnh đang tăng cường áp dụng các biện pháp kỹ thuật để ứng phó với thời tiết cực đoan. Tại HTX Nuôi trồng thủy sản Tiểu Láng (phường Hải Ninh), các hộ nuôi duy trì mực nước ao trên 1,5 m nhằm giảm ảnh hưởng của nhiệt độ không khí tới môi trường nước. Đồng thời, hệ thống quạt nước và sục khí được vận hành thường xuyên để tăng cường oxy hòa tan, hạn chế hiện tượng phân tầng nhiệt trong ao.

    Theo kinh nghiệm của các hộ nuôi, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc duy trì mật độ nuôi hợp lý là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực môi trường. Cùng với đó, thức ăn được điều chỉnh phù hợp theo sức ăn của tôm, tránh dư thừa gây ô nhiễm nguồn nước và phát sinh khí độc.

    Những năm gần đây, nhiều cơ sở nuôi tôm tại Hà Tĩnh đã mạnh dạn đầu tư nâng cấp hạ tầng phục vụ sản xuất theo hướng hiện đại. Các mô hình ao tròn lót bạt đáy nổi trong nhà lưới, bể xi măng có mái che, hệ thống bạt che nắng hay công nghệ nuôi tuần hoàn (RAS) đang được áp dụng ngày càng phổ biến.

    Thực tế sản xuất cho thấy các giải pháp này giúp hạn chế đáng kể tác động của thời tiết bất lợi, duy trì ổn định nhiệt độ nước, giảm nguy cơ xâm nhập mầm bệnh từ bên ngoài và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường nuôi.

    Gia đình ông Trần Văn Minh ở xã Lộc Hà là một trong những hộ tiên phong áp dụng hệ thống nuôi tôm 3 giai đoạn gồm ương dưỡng, nuôi trung gian và nuôi thương phẩm. Nhờ quy trình nuôi khép kín và kiểm soát tốt các yếu tố môi trường, tỷ lệ sống của tôm được nâng lên rõ rệt, đồng thời giảm đáng kể nguy cơ phát sinh dịch bệnh trong giai đoạn nắng nóng cao điểm.

    Theo ngành chuyên môn, thời điểm từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm thường là giai đoạn các bệnh nguy hiểm trên tôm nước lợ xuất hiện nhiều nhất. Trong đó, bệnh đốm trắng, bệnh hoại tử gan tụy cấp tính (AHPND) và bệnh do vi bào tử trùng là những đối tượng gây thiệt hại lớn cho người nuôi. Nắng nóng kéo dài làm nhiệt độ nước tăng cao, hàm lượng oxy hòa tan giảm, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn và các tác nhân gây bệnh. Khi môi trường ao nuôi biến động mạnh, sức đề kháng của tôm suy giảm, nguy cơ bùng phát dịch bệnh càng gia tăng.

    Để hạn chế rủi ro, ngành thủy sản khuyến cáo người nuôi cần thực hiện tốt các biện pháp quản lý môi trường ao nuôi. Trong đó, thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu nhiệt độ, độ mặn, pH, oxy hòa tan (DO), độ kiềm, NH3 và NO2 để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Bên cạnh đó, cần lựa chọn con giống có nguồn gốc rõ ràng, đã được kiểm dịch; xử lý nước cấp đúng quy trình kỹ thuật; sử dụng thức ăn đảm bảo chất lượng và cho ăn theo nguyên tắc “4 đúng”. Việc bổ sung vitamin, khoáng chất, men vi sinh đường ruột và chế phẩm sinh học phù hợp cũng góp phần nâng cao sức khỏe, tăng khả năng chống chịu của tôm trước các điều kiện bất lợi của môi trường.

    Đặc biệt, người nuôi cần tăng cường các biện pháp phòng bệnh chủ động từ sớm, từ xa; tuyệt đối không xả thải nước chưa qua xử lý ra môi trường và kịp thời báo cho cơ quan chuyên môn khi phát hiện tôm có dấu hiệu bất thường.

    Vụ tôm xuân hè năm 2026, Hà Tĩnh đã thả nuôi trên diện tích hơn 1.500 ha. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến ngày càng phức tạp, việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến, quản lý chặt chẽ môi trường ao nuôi và chủ động phòng chống dịch bệnh đang trở thành yếu tố quyết định giúp người nuôi tôm bảo vệ thành quả sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển nghề nuôi tôm theo hướng bền vững./.

Ánh Nguyệt

Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh