COP là diễn đàn đa phương hàng đầu thế giới về quản trị khí hậu toàn cầu, đây là nơi các mục tiêu khí hậu được đàm phán, các cam kết được củng cố và hành động tập thể được thúc đẩy. Kể từ Hội nghị đầu tiên được thông qua năm 1992, trong những năm qua, các phiên họp COP đã tạo ra những cột mốc quan trọng trong hành động toàn cầu về khí hậu bao gồm Nghị định thư Kyoto và Hiệp định Paris, đồng thời đã định hình hướng đi của chính sách về khí hậu quốc tế.
COP31 là Hội nghị lần thứ 31 của các Bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) diễn ra từ ngày 9/11 đến ngày 20/11/2026 tại Thành phố Antalya Thổ Nhĩ Kỳ trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến phức tạp, gây ra những tác động ngày càng nghiêm trọng đối với môi trường, kinh tế và đời sống của người dân trên toàn thế giới. Dựa trên nền tảng của các COP trước đó, đặc biệt là COP30 tổ chức tại Brazil năm 2025, COP31 hướng đến mục tiêu thúc đẩy đối thoại, tăng cường sự đồng thuận và đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Một điểm đáng chú ý tại COP31 là mô hình phối hợp giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Australia: Thổ Nhĩ Kỳ đảm nhiệm vai trò Chủ tịch COP31 và chủ trì Chương trình hành động trong khi Australia đảm nhiệm vai trò Chủ tịch các cuộc đàm phán.
COP 31 - Từ cam kết đến hành động thực chất
Với định hướng xây dựng COP31 trở thành “Hội nghị của hành động”, nước chủ nhà Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ các cam kết chính sách sang triển khai thực tế, tăng cường đối thoại, đồng thuận giữa các bên và thúc đẩy những hành động thống nhất ở quy mô toàn cầu.
Phát biểu tại phiên khai mạc ngày 09/11/2026, ông Murat Kurum - Bộ trưởng Bộ Môi trường, Đô thị hóa và Biến đổi khí hậu Thổ Nhĩ Kỳ, Chủ tịch COP31 kêu gọi các quốc gia thúc đẩy Cam kết toàn cầu về điện khí hóa đến năm 2035, hướng tới nâng tỷ trọng điện trong tổng tiêu thụ năng lượng toàn cầu lên 35%. Đồng thời Chủ tịch COP31 cũng nhấn mạnh yêu cầu thực hiện các cam kết tài chính khí hậu trong đó có mục tiêu huy động ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm cho các nước đang phát triển vào năm 2035.
Ông Simon Stiell, Tổng thư ký Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) cũng có bài phát biểu nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển các mục tiêu khí hậu toàn cầu thành những giải pháp cụ thể ở cấp quốc gia. Theo đó, các ưu tiên cần tập trung vào tăng cường tài chính thích ứng, tháo gỡ rào cản tiếp nhận nguồn vốn, thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo, điện khí hóa và giảm phát thải khí mêtan.
Việt Nam tham gia COP31 khẳng định trách nhiệm trong hợp tác khí hậu quốc tế
Tại phiên khai mạc COP31, đại diện đoàn đàm phán Việt Nam đã tham dự cùng các đoàn đại biểu quốc tế. Sự hiện diện của Việt Nam tại Hội nghị thể hiện sự chủ động tham gia tiến trình hợp tác khí hậu đa phương đồng thời khẳng định trách nhiệm của Việt Nam trong nỗ lực chung ứng phó với biến đổi khí hậu.
Đối với Việt Nam, một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng lớn bởi biến đổi khí hậu, việc tham gia COP31 có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường trao đổi kinh nghiệm, cập nhật xu thế chính sách quốc tế, thúc đẩy hợp tác về tài chính, công nghệ và nâng cao năng lực thích ứng. Đây cũng là dịp để Việt Nam tiếp tục thúc đẩy thực hiện các mục tiêu đã cam kết tại Thỏa thuận Paris, hướng tới phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai các định hướng chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính, việc tham gia các diễn đàn quốc tế như COP31 góp phần mở rộng cơ hội hợp tác, tiếp cận các sáng kiến và giải pháp mới đồng thời thúc đẩy sự kết nối giữa mục tiêu khí hậu toàn cầu với các chương trình, kế hoạch phát triển trong nước.
Nông nghiệp và an ninh lương thực - Một trong những nội dung trọng tâm tại COP31
Mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu, nông nghiệp và an ninh lương thực là nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các quốc gia đang phát triển tại COP31. Theo chương trình hành động của COP31, thực phẩm, nông nghiệp và sức khỏe và một trong những chủ đề chuyên đề được quan tâm bên cạnh năng lượng, giao thông, tài chính, thương mại, đô thị thích ứng và kinh tế không chất thải.
Biến đổi khí hậu đang tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất nông nghiệp thông qua các hiện tượng thời tiết cực đoan, hạn hán, xâm nhập mặn, lũ quét, sạt lở, suy giảm tài nguyên đất và nước,… Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng nông sản mà còn đe dọa sinh kế của người sản xuất, chuỗi cung ứng và an ninh lương thực toàn cầu. Do đó, thúc đẩy chuyển đổi hệ thống nông nghiệp và thực phẩm theo hướng bền vững, phát thải thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu cấp thiết. Các giải pháp cần được quan tâm bao gồm: áp dụng quy trình sản xuất tiết kiệm tài nguyên; sử dụng hiệu quả phân bón, nước tưới và vật tư nông nghiệp; giảm phát thải khí nhà kính trong trồng trọt và chăn nuôi; phát triển mô hình nông nghiệp tuần hoàn; tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp; bảo vệ tài nguyên đất, nước và đa dạng sinh học.
Đối với Việt Nam, đây là những định hướng quan trọng nhằm thực hiện mục tiêu phát triển nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, có năng lực cạnh tranh và khả năng chống chịu cao trước biến đổi khí hậu. Việc triển khai các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp; canh tác tiết kiệm nước; chăn nuôi an toàn sinh học; sử dụng phụ phẩm làm nguyên liệu sản xuất phân bón hữu cơ và năng lượng sinh học,… là những hướng đi đúng đắn cần tiếp tục được quan tâm và nhân rộng.
Vai trò của khuyến nông Việt Nam trong tiến trình thực hiện các mục tiêu khí hậu
Trong tiến trình thực hiện các mục tiêu khí hậu, công tác khuyến nông giữ vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương, chính sách và tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất. Thông qua hoạt động thông tin tuyên truyền, đào tạo tập huấn, tư vấn và xây dựng mô hình,… hệ thống khuyến nông đã góp phần nâng cao nhận thức, năng lực và thúc đẩy người dân thay đổi phương thức sản xuất theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường.
Trong thời gian tới, công tác khuyến nông cần tiếp tục đẩy mạnh chuyển giao các quy trình sản xuất nông nghiệp giảm phát thải, sử dụng hiệu quả tài nguyên; nhân rộng các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu; hướng dẫn thu gom, xử lý và tái sử dụng phụ phẩm, chất thải trong sản xuất nông nghiệp. Bên cạnh đó, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động khuyến nông; tăng cường liên kết giữa nhà quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân; hỗ trợ người sản xuất tiếp cận thông tin thị trường, công nghệ mới và các mô hình sản xuất bền vững,… nhằm phát huy tối đa vai trò là cầu nối giữa chính sách, khoa học và thực tiễn sản xuất của hệ thống khuyến nông Việt Nam, góp phần xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, có khả năng chống chịu cao trước xu thế diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu toàn cầu./.
Hoài Thương
Trung tâm Khuyến nông quốc gia