Chương trình gồm hoạt động tham quan các mô hình sản xuất thực tế và hội thảo trao đổi về định hướng, giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn và các nền tảng số trong sản xuất nông nghiệp.
Hội thảo có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý, hệ thống khuyến nông, các địa phương khu vực trung du và miền núi phía Bắc, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, hợp tác xã và các đơn vị liên quan. Nội dung tập trung làm rõ khả năng ứng dụng công nghệ số vào từng khâu của sản xuất, từ thu thập và quản lý dữ liệu, giám sát môi trường sản xuất, hỗ trợ ra quyết định đến tự động hóa, truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu tham quan thực tế mô hình đồi chè áp dụng IoT trong hệ thống tưới tại Công ty chè Hảo Đạt và mô hình khuyến nông “Sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam” tại HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên.
    |
 |
| Các đại biểu tham quan mô hình “Sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam” tại HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên |
Tại Công ty chè Hảo Đạt, đoàn công tác tìm hiểu việc ứng dụng các thiết bị IoT và hệ thống tưới phục vụ sản xuất chè. Việc đưa cảm biến và các thiết bị điều khiển vào sản xuất cho phép theo dõi các thông số môi trường, hỗ trợ xác định nhu cầu tưới và từng bước chuyển từ phương thức quản lý chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sang quản lý dựa trên dữ liệu.
Đoàn cũng tham quan mô hình khuyến nông “Sản xuất chè theo tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam” tại HTX Trà và Du lịch cộng đồng Tiến Yên. Tại đây, các đại biểu trao đổi về quy trình sản xuất chè hữu cơ, tổ chức sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và khả năng kết hợp sản xuất nông nghiệp với các hoạt động giới thiệu sản phẩm, trải nghiệm và du lịch cộng đồng.
Hoạt động tham quan thực tế là một trong những nội dung của chương trình Hội thảo, tạo điều kiện để đại biểu trực tiếp tiếp cận mô hình, trao đổi với đơn vị sản xuất về hiệu quả, khả năng vận hành cũng như những khó khăn khi đưa công nghệ mới vào thực tiễn.
Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Lê Quốc Thanh - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia cho rằng trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang đặt ra những yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và phát triển bền vững, việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, trong đó có AI và IoT, là một trong những hướng đi cần được thúc đẩy.
Ông Đỗ Phan Tuấn - Trưởng phòng Thông tin và Truyền thông, Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã trình bày báo cáo đề dẫn về ứng dụng AI và IoT trong sản xuất nông nghiệp thông minh. Tiếp đó, các đại biểu nghe và trao đổi các tham luận về định hướng chuyển đổi số trong ngành nông nghiệp giai đoạn 2026 - 2030; ứng dụng AI, IoT từ dữ liệu đến quyết định sản xuất thông minh; ứng dụng AI, IoT và dữ liệu lớn hỗ trợ ra quyết định trong sản xuất; thực tiễn triển khai tại Thái Nguyên và các giải pháp công nghệ của doanh nghiệp.
Một trong những nội dung được Hội thảo tập trung thảo luận là vai trò của dữ liệu trong sản xuất nông nghiệp thông minh. IoT cho phép các thiết bị, cảm biến thu thập dữ liệu trực tiếp từ môi trường sản xuất. Trên cơ sở dữ liệu đó, các công cụ phân tích và AI có thể hỗ trợ nhận diện bất thường, dự báo và đưa ra các thông tin phục vụ quá trình ra quyết định.
Theo ông Lê Tiến Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, địa phương đang từng bước đưa IoT, AI, công nghệ sinh học, tự động hóa và truy xuất nguồn gốc vào chuỗi sản xuất nông nghiệp, từ giống, canh tác, thu hoạch đến chế biến và tiêu thụ.
Trong sản xuất chè, Thái Nguyên đã phối hợp với VNPT Thái Nguyên triển khai các giải pháp số tại một số vùng sản xuất trọng điểm. Thông qua ứng dụng VNPT Green, các hợp tác xã và doanh nghiệp từng bước số hóa quy trình chăm sóc, nhật ký canh tác và quản lý vùng nguyên liệu. Hệ thống có khả năng kết nối dữ liệu về mã số vùng trồng, sinh vật gây hại, kiểm dịch thực vật và vật tư đầu vào, qua đó hỗ trợ công tác quản lý sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Đến nay, hệ thống lưu trữ thông tin của 149 mã số vùng trồng; 45 tổ hợp tác, hợp tác xã và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh chè đã được số hóa và hướng dẫn sử dụng ứng dụng VNPT Green. Việc kết nối dữ liệu giữa cơ quan quản lý, đơn vị công nghệ và các chủ thể sản xuất tạo thêm cơ sở để kiểm soát chất lượng sản phẩm, nâng cao tính minh bạch và phát triển thương hiệu chè Thái Nguyên.
|
 |
| Các đại biểu tham quan dây chuyền sản xuất và đóng gói bán tự động của Công ty Chè Hảo Đạt |
Công nghệ IoT cũng đang được đưa trực tiếp vào các nương chè. Hệ thống tưới tự động kết hợp cảm biến có thể theo dõi các chỉ số như độ ẩm, pH, nhiệt độ đất và kích hoạt tưới khi độ ẩm xuống dưới ngưỡng cài đặt. Theo thông tin chia sẻ tại Hội thảo, giải pháp có thể giúp tiết kiệm khoảng 30 - 40% lượng nước tưới. Các trạm thời tiết thông minh được sử dụng để theo dõi điều kiện thời tiết, hỗ trợ cảnh báo sương muối, nắng nóng và chu kỳ phát triển của sâu bệnh, giúp người sản xuất chủ động hơn trong chăm sóc cây trồng.
Không chỉ dừng ở sản xuất, chuyển đổi số còn được ứng dụng trong truy xuất nguồn gốc, quảng bá và tiêu thụ sản phẩm. Thông tin của sản phẩm được số hóa giúp người tiêu dùng có thể kiểm tra nguồn gốc bằng mã QR. Các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream và chatbot AI cũng mở thêm những kênh để hợp tác xã, doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm và tương tác với khách hàng.
Theo ông Cao Minh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia, ngành nông nghiệp và môi trường đang đối mặt với nhiều thách thức về năng suất, chất lượng sản phẩm và tính bền vững. Việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là IoT, đang mở ra những hướng đi mới cho hoạt động trồng trọt, chăn nuôi theo hướng hiện đại, chính xác và thông minh.
Thời gian tới, hệ thống khuyến nông sẽ tiếp tục hoàn thiện hạ tầng số, tăng cường xây dựng các mô hình trình diễn gắn với doanh nghiệp, hợp tác xã; đẩy mạnh đào tạo dựa trên dữ liệu thực tế và học từ xa; đồng thời tăng cường phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ để lựa chọn, chuyển giao những giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất của từng địa phương.
Tại phiên thảo luận, các đại biểu tập trung trao đổi các giải pháp và thúc đẩy kết nối hợp tác giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, doanh nghiệp công nghệ, hệ thống khuyến nông, hợp tác xã và địa phương trong ứng dụng AI, IoT vào sản xuất nông nghiệp.
Các ý kiến cho rằng việc ứng dụng công nghệ phải xuất phát từ yêu cầu thực tế của sản xuất, phù hợp với điều kiện địa hình, khí hậu, quy mô sản xuất và khả năng đầu tư của từng đối tượng. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, tăng khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu và nâng cao năng lực sử dụng công nghệ cho cán bộ kỹ thuật, hợp tác xã và người dân là những yếu tố quan trọng để các giải pháp AI, IoT phát huy hiệu quả.
Ứng dụng AI và IoT trong nông nghiệp không đơn thuần là đầu tư thiết bị mà là quá trình thay đổi phương thức quản lý và tổ chức sản xuất theo hướng dựa trên dữ liệu. Từ các mô hình thực tế tại Thái Nguyên, công nghệ đang từng bước hỗ trợ người sản xuất giám sát chính xác hơn các điều kiện sản xuất, sử dụng hiệu quả vật tư, tài nguyên, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Thông qua Hội thảo, Trung tâm Khuyến nông quốc gia tiếp tục phát huy vai trò kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất; lựa chọn những công nghệ phù hợp để xây dựng mô hình trình diễn, đào tạo, hướng dẫn và từng bước nhân rộng trong thực tiễn, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển nông nghiệp thông minh, hiệu quả, minh bạch và bền vững.
|
 |
| Ứng dụng AI và IoT trong nông nghiệp không đơn thuần là đầu tư thiết bị mà là quá trình thay đổi phương thức quản lý và tổ chức sản xuất theo hướng dựa trên dữ liệu |
Bảo Toàn
Trung tâm Khuyến nông quốc gia