Nuôi bò ứng dụng công nghệ cao
Năm 2022, Hợp tác xã (HTX) Cát Lý, xã Thuận Hòa được thành lập với ngành nghề kinh doanh chính là nuôi bò thịt, giết mổ, sơ chế các sản phẩm từ thịt bò với quy mô: 1 trang trại chăn nuôi bò vỗ béo theo quy trình khép kín 200 con và 1 cơ sở giết mổ, sơ chế và chế biến các sản phẩm từ thịt. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu thị trường, cũng như chất lượng thịt bò ngày càng tăng cao, HTX Cát Lý đã triển khai phương án liên kết chăn nuôi với người nông dân theo chuỗi giá trị. Những hộ dân tham gia vào chuỗi liên kết đều tích cực thực hiện theo quy trình từ lựa chọn con giống, nuôi dưỡng, kiểm soát thức ăn đến theo dõi sức khỏe đàn bò. Mỗi hộ là một mắt xích trong chuỗi nhưng được kết nối bằng cùng một tiêu chuẩn và cùng một mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm.
Hiện nay, HTX Cát Lý đang liên kết với 1.381 hộ, chăn nuôi hơn 3.500 con bò ở 16 xã. Để kiểm tra, rà soát, thống kê, đặc biệt là việc truy xuất nguồn gốc xuất xứ của bò, HTX Cát Lý đã ứng dụng phần mềm tin học vào quản lý đàn bò của mình. Phần mềm sẽ tổng hợp, theo dõi sinh trưởng của đàn bò từ lúc sinh ra cho đến lúc xuất bán ra thị trường, mỗi con bò đều được gắn số và đi kèm là mã Qr để khách hàng truy xuất nguồn gốc của thịt bò mà HTX sản xuất. Thông tin bệnh dịch, lịch tiêm vắc xin và hồ sơ sức khỏe của bò đều được cập nhật thường xuyên từ chủ bò và cán bộ thú y. Từ khi ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý đàn bò thuận lợi hơn, khách hàng có thể quét mã Qr sẽ biết thông tin cơ sở đang nuôi bò, mã bò, loại bò, ngày sinh, giống bò, trọng lượng, độ tuổi và thông tin sử dụng thuốc, vắc xin…Đây là vấn đề cốt lõi bên cạnh chất lượng thịt bò để khách hàng tin dùng.
Anh Thượng Thái Cát, Giám đốc HTX Cát Lý chia sẻ việc tiếp cận công nghệ chăn nuôi tiên tiến là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đồng thời, tạo cơ hội chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang phát triển theo chuỗi liên kết, hướng tới sản phẩm hàng hóa chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh và xuất khẩu.
    |
 |
| Chăn nuôi bò H’Mông tại HTX Cát Lý |
Trồng chanh không hạt mang lại thu nhập cao
Năm 2015, ông Lương Văn Tuyên, thôn Bắc Mục, xã Hàm Yên mạnh dạn bỏ số vốn tiết kiệm của gia đình cải tạo đất, làm đường băng thành từng bậc như ruộng bậc thang chuyển đổi sang mô hình trồng chanh tứ quý với diện tích ban đầu là 4ha. Theo ông Tuyên điều làm nên sự khác biệt về năng suất vượt trội của vườn chanh của gia đình chính là kỹ thuật ghép cành bánh tẻ từ giống chanh tứ quý vào thân cây bưởi bình thường. Ông Tuyên chia sẻ: "Cây bưởi được trồng trên đất dốc, đủ 2 năm tuổi trở lên là lý tưởng để lấy cành chanh tứ quý ghép vào cây bưởi có bộ rễ khỏe, sâu đã tạo được sức sống bền bỉ trên đất dốc. Khi ghép chanh lên, gốc bưởi sẽ giúp cây chanh chống chịu sâu bệnh, thời tiết khắc nghiệt tốt hơn hẳn so với trồng trực tiếp, giúp kéo dài tuổi thọ của cây và cho năng suất cao hơn". Nhờ áp dụng kỹ thuật ghép và sự chăm sóc tỉ mỉ, mô hình chanh tứ quý của ông Tuyên ngày càng mở rộng diện tích.
Đến nay, gia đình ông Tuyên có khoảng 7 ha chanh tứ quý. Cây chanh đã mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn so với các loại cây trồng khác. Trung bình mỗi năm, gia đình ông Tuyên thu khoảng 10 tấn quả chanh/ha. Riêng tổng sản lượng năm 2025, lên đến 70 tấn quả chanh tứ quý, với doanh thu đạt hơn 1 tỷ đồng. Không chỉ làm giàu cho bản thân, ông Tuyên còn tạo việc làm thường xuyên cho từ 5-6 lao động địa phương, với mức thu nhập gần 10 triệu đồng/người/tháng.
Trồng dâu nuôi tằm - Mô hình kinh tế đầy tiềm năng
Một trong những hộ tiên phong trong việc chuyển đổi sang trồng dâu nuôi tằm là gia đình chị Hoàng Thị Thập, thôn Hoa Lũng, xã Phú Lương. Năm 2024, gia đình chị Thập đã mạnh dạn chuyển đổi 0,7 ha đất màu kém hiệu quả sang trồng dâu nuôi tằm. Là loại cây không kén đất nên ngay khi được trồng, cây dâu đã bén rễ và phát triển nhanh chóng, mang lại nguồn lá dồi dào. Khi những lứa lá đầu tiên đạt chất lượng thu hoạch, chị Thập liên hệ và mua giống tằm từ tỉnh Phú Thọ về triển khai nuôi tằm.
Chị Thập chia sẻ, trên diện tích 0,7 ha đất trồng dâu, một năm gia đình chị nuôi được khoảng 8 - 9 lứa. Với năng suất kén đạt khoảng 60 kg/lứa, sau khi trừ các chi phí cũng thu được gần 80 triệu đồng/năm, cao hơn gấp khoảng 5 - 6 lần so với trồng ngô, sắn.
Là một trong những Hợp tác xã (HTX) đi đầu cung ứng và bao tiêu sản phẩm dâu tằm cho người dân trên địa bàn tỉnh, HTX Dâu tằm tơ Phương Đình, tổ dân phố Tràng Đà 8, phường Nông Tiến hiện đang liên kết bao tiêu sản phẩm cho người trồng dâu nuôi tằm gần 100 ha tại các xã Tân Long, Hùng Lợi, Trường Sinh, Đông Thọ, Yên Nguyên… Xác định rõ hướng đi nhằm phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm lâu dài và bền vững trên địa bàn, HTX đã đầu tư xây dựng 2 hệ thống nhà nuôi tằm với quy mô diện tích gần 1.000 m2, công suất nuôi 200 vòng trứng/lứa; sử dụng giống tằm Lưỡng hệ để ươm nuôi tằm từ tuổi 1 đến tuổi 3 (khoảng 12 ngày tuổi) sau đó mới cung cấp cho các hộ nuôi tằm lớn nhằm đảm bảo nguồn cung cấp tằm giống cho sản xuất với chất lượng cao, sạch bệnh.
|
 |
| Giám đốc Sở NN&MT Tuyên Quang kiểm tra mô hình trồng dâu tại xã Đông Thọ |
Chị Vương Dự Đình, Giám đốc HTX Dâu tằm Phương Đình cho biết, hiện nay, HTX đang cung cấp con giống, vật tư và bao tiêu sản phẩm Dâu tằm cho người dân trên địa bàn. Trong giai đoạn 2026 - 2030, HTX phấn đấu liên kết mở rộng diện tích trồng dâu, nuôi tằm lên đến hơn 300 ha. Kỳ vọng gắn bó và đưa ngành dâu tằm tơ tại tỉnh phát triển bền vững, chị Đình mong muốn các cấp, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh sẽ đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để HTX phát triển vùng nguyên liệu, nhân rộng mô hình trồng dâu nuôi tằm liên kết theo chuỗi giá trị theo hướng bền vững, mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân./.
Vũ Ngọc Tuyên
Trung tâm Khuyến nông Tuyên Quang