Sự kiện do Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đồng chủ trì, với sự tham dự của đại diện ngoại giao các nước châu Phi tại Việt Nam, các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Hoàng Trung cho biết, Việt Nam đã tích lũy nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực. Từ một quốc gia thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu nông sản quan trọng của thế giới với nhiều mặt hàng giữ vị trí hàng đầu như gạo, cà phê, hồ tiêu, điều, thủy sản và sản phẩm gỗ.
    |
 |
| Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung phát biểu khai mạc cuộc họp |
Theo Thứ trưởng, những thành tựu này được tạo nên từ sự đổi mới mạnh mẽ về thể chế, khoa học công nghệ, hệ thống thủy lợi, khuyến nông, giống cây trồng vật nuôi, công nghiệp chế biến và phát triển thị trường, cùng sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học.
Để phát huy những thế mạnh đó trong hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp nhằm tạo cơ chế điều phối thống nhất, tăng cường kết nối liên ngành và huy động hiệu quả các nguồn lực trong nước, quốc tế. Thông qua Nhóm công tác, Bộ mong muốn thúc đẩy các sáng kiến hợp tác thiết thực, kết nối nhu cầu của các quốc gia đối tác với năng lực và kinh nghiệm của Việt Nam; đồng thời mở rộng các mô hình hợp tác ba bên giữa Việt Nam, quốc gia tiếp nhận và các tổ chức phát triển quốc tế.
Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá cao sáng kiến thành lập Nhóm công tác, đồng thời khẳng định Việt Nam và các quốc gia châu Phi có nhiều điểm tương đồng về lịch sử, khát vọng phát triển và tinh thần hợp tác Nam - Nam.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam sẵn sàng mở rộng hợp tác với các nước châu Phi trong phát triển nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực, thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các mục tiêu phát triển xanh, bền vững.
Ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), kiêm Trưởng Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp cho biết, thời gian tới Nhóm sẽ tập trung xây dựng các sáng kiến hợp tác theo hướng có trọng tâm, phù hợp với nhu cầu thực tế của từng quốc gia đối tác.
Các lĩnh vực ưu tiên bao gồm lúa gạo, cây lương thực, cà phê, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi quy mô nhỏ, khuyến nông, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển chuỗi giá trị nông sản.
|
 |
| Đại diện Chính phủ Việt Nam và châu Phi tham gia phiên thảo luận về tầm nhìn chính sách bao trùm nhằm thúc đẩy hợp tác hiệu quả, bền vững |
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng mạng lưới chuyên gia Việt Nam phục vụ hợp tác Nam - Nam, quy tụ các nhà quản lý, nhà khoa học, chuyên gia kỹ thuật, chuyên gia khuyến nông và doanh nghiệp có kinh nghiệm thực tiễn.
Nhóm công tác cũng sẽ thúc đẩy các mô hình hợp tác ba bên, trong đó Việt Nam chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp kỹ thuật; quốc gia tiếp nhận xác định nhu cầu triển khai; còn các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển hỗ trợ nguồn lực và quản trị dự án.
Bên cạnh đó, Nhóm hướng tới tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam trong các chương trình hợp tác với châu Phi và các nước đang phát triển, tạo cầu nối giữa nhu cầu, đối tác và cơ hội đầu tư hợp tác.
Về lâu dài, Nhóm công tác đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp với cơ sở dữ liệu về nhu cầu hợp tác, mạng lưới chuyên gia, danh mục doanh nghiệp, dự án ưu tiên và các cơ chế đối thoại thường xuyên giữa các bên liên quan.
Tại phiên tọa đàm, đại diện các tổ chức quốc tế đều cho rằng hợp tác Nam - Nam cần được triển khai theo hướng toàn diện và lâu dài hơn.
Ông Vinod Ahuja, Trưởng Đại diện FAO tại Việt Nam nhận định nhiều chương trình hợp tác trước đây chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng do tập trung quá nhiều vào các giải pháp kỹ thuật riêng lẻ, trong khi các thách thức của nông nghiệp lại mang tính hệ thống. Vì vậy, hợp tác Nam - Nam cần hướng tới nâng cao năng lực, phát triển thể chế và xây dựng quan hệ đối tác dài hạn.
Đồng quan điểm, TS. François Roger, Giám đốc Khu vực Đông Nam Á lục địa của CIRAD cho rằng các quốc gia đang phát triển không chỉ chia sẻ kinh nghiệm mà còn có thể cùng nhau tạo ra tri thức mới, xây dựng những giải pháp phù hợp với điều kiện sản xuất và bối cảnh xã hội của từng địa phương.
Chia sẻ tại cuộc họp, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia Lê Quốc Thanh cho rằng bài học quan trọng nhất trong hợp tác nông nghiệp quốc tế không chỉ là chuyển giao giống mới hay công nghệ mới, mà là xây dựng được lực lượng đồng hành cùng người nông dân trong suốt quá trình áp dụng.
Theo ông, sau 40 năm Đổi mới, bên cạnh thể chế, khoa học công nghệ và hệ thống thủy lợi, hệ thống khuyến nông được xem là một trong những nhân tố quan trọng góp phần tạo nên bước phát triển vượt bậc của nông nghiệp Việt Nam.
Từ kinh nghiệm triển khai các dự án tại châu Phi, Cuba và Venezuela, nhiều mô hình sản xuất đã đạt năng suất cao khi có sự hỗ trợ trực tiếp của chuyên gia. Tuy nhiên, sau khi dự án kết thúc, không ít nơi quay trở lại phương thức canh tác cũ do thiếu lực lượng duy trì và hỗ trợ thường xuyên. “Câu hỏi quan trọng nhất là ai sẽ ở lại sau dự án”, ông Lê Quốc Thanh nhấn mạnh.
Theo Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, bên cạnh chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng và vận hành hệ thống khuyến nông với các quốc gia châu Phi, góp phần tạo nền tảng cho những chương trình hợp tác nông nghiệp lâu dài, hiệu quả và bền vững.
|
 |
| Các đại biểu thực hiện nghi thức ra mắt Nhóm công tác hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp |
Việt Oanh
Trung tâm Khuyến nông quốc gia