Diện tích trồng lạc tập trung chủ yếu ở vụ Đông Xuân (chiếm từ 80 – 83 % diện tích); lạc ở vụ Hè, Hè Thu phần lớn diện tích được phân bổ ở vùng trung du, miền núi. Trong khi đó, tỉnh Quảng Nam có nhiều diện tích đất lúa không chủ động nước, bị nhiễm mặn vụ Hè Thu, sản xuất lúa kém hiệu quả cần được chuyển đổi. Những vùng này chuyển sang trồng lạc ít tốn nước tưới lại cho hiệu quả cao hơn gấp 1,5 – 2 lần so với làm lúa, là cây trồng xóa đói, giảm nghèo cho bà con nông dân, đặc biệt là vùng khó khăn. Xuất phát từ thực tế đó, vụ Hè 2013, Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư Quảng Nam đã xây dựng mô hình sản xuất lạc Hè trên chân đất lúa kém hiệu quả tại xã Bình Nam, huyện Thăng Bình với quy mô 07 ha, sử dụng giống lạc mới L23. Song song với mô hình này, Trung tâm đã vận động bà con nông dân trong vùng mạnh dạn chuyển đổi sang trồng lạc với diện tích lên đến 170 ha.

 

Qua theo dõi cho thấy cây lạc L23 sinh trưởng khá tốt trên chân đất lúa chuyển đổi, về các chỉ tiêu: chiều cao cây, tổng số cành/cây giữa mô hình trình diễn và ruộng đại trà chênh lệch rõ rệt, tổng số cành cấp 1 trên ruộng trình diễn nhiều hơn, số quả trên cây cao hơn, tỷ lệ sống cao, ít nhiễm sâu bệnh và sinh khối lạc lớn hơn, nhờ đó tích luỹ năng lượng để nuôi quả tốt hơn. Năng suất mô hình đạt 24 tạ/ha, cao hơn sản xuất đại trà 8 tạ/ha. Mặc dù chi phí đầu tư cho lạc L23 cao hơn ruộng đại trà của nông dân, nhất là chi phí giống, phân bón nhưng mô hình trình diễn có tổng thu cao gấp 1,5 lần (46 triệu đồng/ha) so với ruộng đại trà (32 triệu đồng/ha). Thu nhập mô hình trình diễn cao hơn gấp 1,7 lần (31,7 triệu đồng/ha) so với ruộng đại trà (18,2 triệu đồng/ha.) Về lãi ròng, mô hình trình diễn cao hơn gấp 2,9 lần (22,7 triệu đồng/ha) so với sản xuất đại trà (7,6 triệu đồng/ha).

 

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu như hiện nay, một số vùng thiếu nước tưới, tình hình nhiễm mặn ở một số vùng sản xuất lúa nước ven biển trên những diện tích này gặp nhiều khó khăn, có nguy cơ bỏ hoang vụ Hè, Hè Thu. Mô hình này rất có ý nghĩa, góp phần chuyển đổi dần một số diện tích đất lúa kém hiệu quả sang cây trồng khác trong đó có cây lạc giống mới. Khắc phục tình trạng thiệt hại do bệnh héo rủ trên cây lạc, từng bước chủ động nguồn giống cho sản xuất và đặc biệt là hạn chế mức thấp nhất sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, phát triển sản xuất lạc hiệu quả, an toàn và bền vững. Đây là triển vọng khá tốt để địa phương làm cơ sở xây dựng mô hình Cánh đồng mẫu trên cây lạc với diện tích gần 200 ha cho các vùng tập trung của xã Bình Nam trong thời gian đến.

 

Nguyễn Bích Lợi - TTKNKN Quảng Nam