Quy mô thực hiện mô hình Forward Farming trong vụ lúa đông xuân 2025-2026 với diện tích 2ha/2 hộ. Mô hình bước đầu cho thấy hiệu quả rõ nét trong việc nâng cao năng suất, gia tăng lợi nhuận cho nông dân, đồng thời giảm chi phí đầu vào và tác động môi trường, phù hợp định hướng phát triển nông nghiệp bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nổi bật là việc cơ giới hóa gieo sạ bằng máy sạ cụm, giúp giảm lượng giống xuống còn 60 kg/ha, giảm tới 90 kg/ha so với tập quán canh tác truyền thống. Đồng thời, mô hình thực hiện quản lý dinh dưỡng (giảm N), giảm phân bón hoá học 10%; giảm số lần và chi phí phun thuốc BVTV, quản lý nước theo AWD, quản lý cỏ dại, sâu bệnh,…. Các kết quả này hoàn toàn phù hợp với các mục tiêu mà Đề án phát triển bền vững 1 triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 đang hướng đến.
    |
 |
| Cán bộ kỹ thuật chia sẻ hiệu quả của mô hình tại đồng ruộng |
Trong quản lý nước, nông dân áp dụng phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ (AWD), giúp tiết kiệm đáng kể tài nguyên nước, với lượng nước sử dụng khoảng 1.200 m³/ha, giảm gần 1.100 m³/ha so với phương thức truyền thống. Quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) cũng được áp dụng chặt chẽ, góp phần giảm số lần và chi phí phun thuốc bảo vệ thực vật.
Chia sẻ về hiệu quả mô hình, ông Trần Văn Chung, Giám đốc HTXNN Phát Tài cho biết: “Trước đây tôi sạ dày, tốn giống, tốn phân mà sâu bệnh nhiều. Nay áp dụng sạ cụm, giảm giống, bón phân hợp lý, ruộng thông thoáng hơn, lúa khỏe, ít sâu bệnh, chi phí giảm thấy rõ mà năng suất vẫn cao”. Cùng quan điểm, một hộ tham gia mô hình cho hay: “Áp dụng tưới ướt – khô xen kẽ ban đầu cũng lo, nhưng khi làm theo hướng dẫn thì thấy tiết kiệm nước, đỡ công bơm, lúa vẫn phát triển tốt. Vụ này lợi nhuận cao hơn hẳn so với trước.”
Ngoài ra, mô hình còn ứng dụng nhiều tiến bộ kỹ thuật như sử dụng giống lúa chất lượng cao, quản lý cỏ dại hiệu quả, thử nghiệm phun thuốc bằng thiết bị bay không người lái (drone), kết hợp trồng hoa trên bờ ruộng nhằm tăng cường thiên địch và cải thiện hệ sinh thái đồng ruộng. Kết quả thực tế cho thấy năng suất đạt bình quân 9,0 tấn/ha, tăng 5,88% so với ngoài mô hình. Chi phí sản xuất giảm khoảng 9,2% (tương đương gần 3 triệu đồng/ha), trong khi lợi nhuận tăng 38,9%, tương đương tăng thêm khoảng 5,78 triệu đồng/ha. Qua thời gian thực hiện cán bộ chỉ đạo kỹ thuật khẳng định “Mô hình đã chứng minh hiệu quả rõ rệt khi áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật như giảm giống, giảm phân, quản lý nước và dịch hại hợp lý. Không chỉ nâng cao hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới sản xuất lúa bền vững theo tiêu chuẩn quốc tế.”
Đánh giá chung về kết quả thực hiện mô hình tại HTXNN Phát Tài đã tổ chức sản xuất tốt, các thành viên tham gia tích cực và tuân thủ quy trình kỹ thuật. Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp đã giúp cây lúa sinh trưởng khỏe, hạn chế sâu bệnh, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và tài nguyên đất, nước. Thông qua các hoạt động tập huấn, hội thảo đầu bờ và tham quan thực tế, mô hình còn giúp nâng cao nhận thức, kỹ năng canh tác bền vững cho nông dân, tạo tiền đề để sản xuất lúa chất lượng cao phục vụ xuất khẩu.
Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp địa phương dự kiến tiếp tục duy trì mô hình tại HTXNN Phát Tài và mở rộng ra 4 hợp tác xã khác với quy mô 2 ha/HTX trong vụ Hè Thu 2026. Việc nhân rộng mô hình được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy tái cơ cấu ngành lúa gạo theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững./.
Bích Thảo
Trung tâm Khuyến nông Vĩnh Long