Thành công của ngành nông nghiệp có sự đóng góp rất tích cực và quan trọng của Hệ thống khuyến nông Việt Nam với vai trò là cầu nối giữa Nhà nước, cơ quan nghiên cứu khoa học với hộ nông dân và thị trường, là hệ thống tư vấn, phổ biến kiến thức, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, cung cấp thông tin, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật công nghệ, kinh nghiệm sản xuất kinh doanh cho người sản xuất. Một trong những nội dung chính của hoạt động khuyến nông đó là công tác thông tin tuyên truyền.

Nhận thức được vai trò quan trọng của công tác thông tin tuyên truyền trong hoạt động khuyến nông, những năm qua, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia nói riêng và hệ thống khuyến nông Việt Nam nói chung đã nỗ lực, tăng cường, đổi mới hoạt động thông tin tuyên truyền nhằm đáp ứng được nhu cầu thông tin ngày càng tăng của người sản xuất. Trong năm 2013, Trung tâm đã đầu tư 28 tỷ đồng cho hoạt động thông tin tuyên truyền với nội dung phong phú, sâu rộng; hình thức đa dạng tới mọi đối tượng như: tuyên truyền thông qua các xuất bản phẩm, trang thông tin điện tử, tổ chức sự kiện khuyến nông, đến việc phối kết hợp với các cơ quan truyền thông đại chúng từ trung ương tới địa phương để nâng cao hiệu quả công tác truyền thông.

Năm qua, hoạt động thông tin tuyên truyền đã tập trung tuyên truyền những nội dung nhằm quán triệt chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, đổi mới phương thức truyền thông, giảm tỷ trọng thông tin qua các xuất bản phẩm (sách, báo, băng đĩa hình...), tăng tỷ trọng truyền thông qua phương tiện thông tin đại chúng, tăng số lượng các chương trình truyền thông bằng tiếng dân tộc thiểu số. Với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Trung tâm, sự nhiệt huyết, nỗ lực của các cán bộ phòng Thông tin tuyên truyền cùng sự vào cuộc có hiệu quả của các địa phương, đơn vị phối hợp, năm 2013 công tác thông tin tuyên truyền đã được những kết quả đáng khích lệ:

- Biên tập, xuất bản và phát hành 22 số Bản tin Thông tin Khuyến nông Việt Nam (5.000 bản/số) với khoảng 1.400 tin, bài, ảnh. Phát hành đến các địa phương trong cả nước với nội dung và hình thức ngày càng hấp dẫn bạn đọc.

- Biên tập, in và phát hành 15 ấn phẩm với hơn 20.000 bản in như: sách phổ biến kỹ thuật, tài liệu tập huấn, tranh, tờ gấp, lịch khuyến nông... xây dựng 6 phim phổ biến kỹ thuật thuộc lĩnh vực trồng trọt, khuyến lâm, chăn nuôi; In sao 15 nội dung đĩa kỹ thuật với số lượng 3.000 bản phát hành tới các tỉnh, thành trong cả nước nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin sản xuất nông nghiệp cho bà con nông dân.

- Duy trì và cập nhật thường xuyên trang web Khuyến nông Việt Nam với trên 3.000 tin, bài, ảnh, thu hút hàng ngàn lượt người truy cập mỗi ngày.

Ấn phẩm khuyến nông ngày càng đáp ứng nhu cầu thông tin sản xuất của bà con nông dân

Thực hiện chỉ đạo của Nguyên phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị Tổng kết 20 năm hoạt động khuyến nông Việt Nam: “Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng internet rất quan trọng, nên tiếp tục nâng cấp trang web Khuyến nông Việt Nam thành cổng thông tin điện tử đáp ứng nhu cầu thu thập thông tin, trao đổi, chia sẻ hỏi - đáp về tiến bộ kỹ thuật, gương điển hình để người sản xuất có thể học tập”, năm 2013, trang web Khuyến nông Việt Nam đã xây dựng chuyên trang thư viện với gần 200 đầu sách và đĩa hình kỹ thuật.

- Biên tập, in và phát hành 15 ấn phẩm với hơn 20.000 bản in như: sách phổ biến kỹ thuật, tài liệu tập huấn, tranh, tờ gấp, lịch khuyến nông... xây dựng 6 phim phổ biến kỹ thuật thuộc lĩnh vực trồng trọt, khuyến lâm, chăn nuôi; In sao 15 nội dung đĩa kỹ thuật với số lượng 3.000 bản phát hành tới các tỉnh, thành trong cả nước nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin sản xuất nông nghiệp cho bà con nông dân.

- Duy trì và cập nhật thường xuyên trang web Khuyến nông Việt Nam với trên 3.000 tin, bài, ảnh, thu hút hàng ngàn lượt người truy cập mỗi ngày. Thực hiện chỉ đạo của Nguyên phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị Tổng kết 20 năm hoạt động khuyến nông Việt Nam: “Hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng internet rất quan trọng, nên tiếp tục nâng cấp trang web Khuyến nông Việt Nam thành cổng thông tin điện tử đáp ứng nhu cầu thu thập thông tin, trao đổi, chia sẻ hỏi - đáp về tiến bộ kỹ thuật, gương điển hình để người sản xuất có thể học tập”, năm 2013, trang web Khuyến nông Việt Nam đã xây dựng chuyên trang thư viện với gần 200 đầu sách và đĩa hình kỹ thuật.

- Hoạt động tổ chức sự kiện khuyến nông đã thực hiện tốt định hướng “3 kết nối” đó là kết nối nông dân - thị trường; kết nối nông dân với khoa học công nghệ và kết nối nông dân với đào tạo. Năm qua, Trung tâm đã phối hợp với các địa phương tổ chức 42 sự kiện khuyến nông trên địa bàn cả nước.

+ Các sự kiện khuyến nông được tổ chức đã tranh thủ được sự ủng hộ của địa phương đối với hệ thống khuyến nông các cấp. 28 Diễn đàn Khuyến nông @ Nông nghiệp quy mô vùng đã giúp người sản xuất kết nối với các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp tại các chủ đề mang tính thời sự xuất phát từ thực tiễn sản xuất. Các diễn đàn có sự tham gia của trên 9.000 người (trong đó có trên 70% là nông dân sản xuất), tăng hơn 2.000 người so với năm 2012.

+ Để động viên kịp thời cũng như tạo cơ hội chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi học tập kiến thức, kỹ năng trong năm qua 05 hội thi đã được tổ chức, trong đó: 01 Hội thi tuyên truyền viên khuyến nông giỏi các tỉnh phía Bắc thu hút 400 đại biểu (70 thí sinh) của 7 tỉnh; Hội thi nông dân nuôi cá tra giỏi vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), Hội thi nông dân nuôi heo giỏi các tỉnh Đông Nam Bộ, mỗi hội thi thu hút trên 300 đại biểu cổ động viên và 60 thí sinh tham gia; Hội thi nông dân sản xuất chè giỏi các tỉnh Trung du miền núi phía Bắc thu hút 300 đại biểu của 5 tỉnh tham gia; Đặc biệt Hội thi nông dân sản xuất lúa giỏi vùng ĐBSCL thu hút trên 600 đại biểu và cổ động viên đến từ 13 tỉnh ĐBSCL.

+ Để giúp người nông dân tiếp cận thị trường, trao đổi hàng hóa, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm nông nghiệp, Trung tâm đã tổ chức 9 Hội chợ Nông nghiệp và Thương mại tại các vùng: Tây Nguyên, Tây Bắc; Đông Nam Bộ; Nam Trung Bộ; ĐBSCL; Trung du miền núi phía Bắc, Đồng bằng sông Hồng. Các Hội chợ đã thu hút gần 2.402 gian hàng trưng bày giới thiệu sản phẩm, trong đó có gần 700 gian hàng nông nghiệp giới thiệu giống cây trồng, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và vật tư máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp; các Hội chợ thu hút gần 80.000 lượt người đến tham quan mua sắm và trao đổi giao dịch. Tại các Hội chợ còn diễn ra Hội thảo tư vấn nông dân phát triển sản xuất.

- Để phổ biến thông tin nhanh và rộng khắp, dưới nhiều hình thức, việc tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng năm qua đã được tăng cường cả về chất lượng và số lượng. Không chỉ phối hợp với các báo trong ngành như Báo Nông nghiệp Việt Nam, Tạp chí Nông nghiệp và PTNT, để tăng tính khách quan, đa dạng đối tượng tiếp cận, Trung tâm còn phối hợp với nhiều loại hình truyền thông như Truyền hình (VTV2, VTC16), truyền thanh (VOV1, VOV4) và các cơ quan báo chí trung ương (Báo Nhân dân, TTXVN, Nông thôn ngày nay…) tuyên truyền trên 1.600 số chuyên đề, chuyên trang với gần 15.000 tin bài, tuyên truyền chủ trương, chính sách, phản ánh tình hình nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Đặc biệt, năm 2013, Trung tâm đã mở rộng đối tượng tuyên truyền tới đồng bào là người dân tộc thiểu số trên sóng truyền thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam với 3 Chuyên mục "Nhà nông cần biết"; "Từ giống mới tới thị trường" và "Cùng nhau bàn cách làm ăn" bằng 11 ngôn ngữ dân tộc thiểu số khu vực Tây Bắc (Thái, Mông, Dao), Tây Nam (Khơ me), Tây Nguyên (Cơ Tu, Ê Đê, Gia Rai, Ba Na, Xơ Đăng, Kơ Ho, Mơ Nông) với 522 số (tăng 130 số và 3 ngôn ngữ so với năm 2011) đã góp phần đưa thông tin khoa học kỹ thuật đến với bà con người dân tộc.

Hoạt động thông tin tuyên truyền khuyến nông thời gian qua đã vượt qua giới hạn ban đầu là truyền thông khuyến khích phát triển nông nghiệp để đảm nhận việc nâng cao nhận thức và vai trò nông dân, nông nghiệp, nông thôn; tạo sự đồng thuận của cả xã hội ủng hộ tam nông; là diễn đàn cung cấp sáng kiến cho công cuộc tái cơ cấu ngành gắn với xây dựng nông thôn mới, mở rộng hợp tác lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam với thế giới.

Thời gian tới, thực hiện định hướng tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, hoạt động thông tin tuyên tuyền sẽ đổi mới hơn nữa về hình thức và nội dung; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, phát huy vai trò của trang web khuyến nông Việt Nam, xây dựng và truyền tải thông tin khoa học công nghệ trong nước và tiến bộ kỹ thuật nước ngoài. Đổi mới nội dung và phương thức phát hành các ấn phẩm khuyến nông để đảm bảo các xuất bản phẩm đáp ứng được yêu cầu bạn đọc, phục vụ đúng đối tượng. Đối với hoạt động tổ chức sự kiện, bám sát chủ trương tái cơ cấu ngành nâng cao giá trị gia tăng, tăng cường công tác thông tin thị trường, liên kết tiêu thụ sản phẩm, sản xuất an toàn và bền vững. Tăng cường hơn nữa tuyên truyền định hướng, chủ trương tái cơ cấu ngành trên phương tiện thông tin đại chúng, cung cấp thông tin định hướng, mở rộng đối tượng hưởng thụ, xây dựng các chuyên trang, chuyên mục mới thể hiện được vai trò của hệ thống khuyến nông trong công cuộc xây dựng và phát triển nông nghiệp nông thôn.

Đỗ Phan Tuấn

Trung tâm Khuyến nông Quốc gia