Trên cánh đồng rộng lớn ở các vùng trọng điểm lúa, cái rét cắt da cắt thịt khiến không khí lao động thêm phần khắc nghiệt. Thế nhưng, vượt lên điều kiện thời tiết bất lợi, bà con nông dân vẫn kiên trì bám đồng, tranh thủ từng khoảng thời gian thuận lợi để làm đất, gieo mạ, xuống giống, quyết tâm giữ vững khung thời vụ sản xuất vụ xuân.
Tại xã Đồng Tiến, những thửa ruộng sau khi được cày bừa phẳng phiu nhanh chóng được bà con đưa nước vào, chuẩn bị cho gieo cấy. Từ sáng sớm đến chiều muộn, hình ảnh người dân khoác áo mưa, áo ấm, quàng khăn kín cổ, lội ruộng làm đất, gieo mạ đã trở nên quen thuộc. Với nông dân nơi đây, dù thời tiết khắc nghiệt nhưng nếu chậm thời vụ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa, kéo theo nguy cơ giảm năng suất.
Bà Nguyễn Thị Thanh Đào, thôn Vĩnh Sơn, cho biết gia đình bà đã hoàn thành gieo 1,5 sào lúa giống VNR20. “Thời tiết lạnh, làm đồng rất vất vả nhưng phải tranh thủ lúc trời không mưa để gieo cấy. Gia đình chuẩn bị đầy đủ áo ấm, áo mưa để giữ sức khỏe, cố gắng hoàn thành sớm để cây lúa bén rễ đúng thời điểm”, bà Đào chia sẻ.
Theo người dân địa phương, vụ xuân năm nay các giống lúa chủ lực như VNR20, Hạt Vàng 36, ADI168, Bắc Thịnh tiếp tục được lựa chọn do có khả năng chịu rét khá, phù hợp với điều kiện sản xuất và cho năng suất ổn định. Bên cạnh đó, bà con cũng đặc biệt chú trọng khâu làm đất kỹ, giữ mực nước hợp lý để hạn chế ảnh hưởng của rét đậm, rét hại đến mạ và lúa non.
Không chỉ riêng Đồng Tiến, tại xã Thạch Khê, không khí sản xuất vụ xuân cũng diễn ra khẩn trương. Dù những cơn gió lạnh liên tục thổi qua cánh đồng trống trải, nhiều hộ dân vẫn tranh thủ ra ruộng ngay khi thời tiết tạm hửng. Bà Phạm Thị Trọng, thôn Tây Sơn, cho biết gia đình bà canh tác hơn 8 sào lúa, sử dụng các giống Bắc Thịnh, VNR20 và Nếp 98. “Chúng tôi chia diện tích gieo cấy thành nhiều đợt, theo dõi sát thời tiết để chủ động điều chỉnh tiến độ. Trời lạnh nhưng nếu chậm thì rất khó bù lại”, bà Trọng nói.
Song song với việc gieo cấy, người dân ở Thạch Khê còn tập trung che phủ nilon cho diện tích mạ, gia cố bờ vùng, bờ thửa, đồng thời triển khai các biện pháp phòng chống chuột phá hoại. Những tấm bạt che mạ được dựng lên dọc các chân ruộng, vừa giữ ấm cho cây non, vừa hạn chế tác động của sương muối và giá lạnh.
Theo ông Lê Đình Khánh – Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Đồng Tiến, toàn xã đã gieo cấy gần 780 ha lúa xuân. Chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với cán bộ chuyên môn, khuyến cáo bà con thực hiện đúng quy trình kỹ thuật trong điều kiện thời tiết rét đậm, đặc biệt là quản lý mực nước ruộng, không bón phân sớm khi nhiệt độ xuống thấp và tăng cường các biện pháp bảo vệ mạ.
    |
 |
| Những người nông dân Hà Tĩnh bám ruộng, bám đồng để có một vụ xuân thắng lợi |
Ở xã Thiên Cầm, những thửa ruộng ven sông, ven đầm cũng rộn ràng không khí xuống giống. Bà Nguyễn Thị Hà, thôn Đông Đoài, cho biết ngoài việc lựa chọn giống phù hợp, gia đình bà đặc biệt quan tâm đến khâu vệ sinh đồng ruộng, xử lý tàn dư thực vật từ vụ trước để hạn chế sâu bệnh phát sinh ngay từ đầu vụ. “Thời tiết lạnh khiến cây lúa sinh trưởng chậm, vì vậy càng phải chăm sóc kỹ, làm đất sạch, chọn giống tốt để lúa khỏe ngay từ đầu”, bà Hà chia sẻ.
Tại xã Đức Thọ, một trong những vùng sản xuất lúa trọng điểm của tỉnh, bà con nông dân đang nỗ lực hoàn thành gieo cấy trên tổng diện tích hơn 1.400 ha lúa xuân, trong đó lúa chất lượng cao chiếm trên 90%. Dù thời tiết không thuận lợi, địa phương vẫn đặt mục tiêu năng suất đạt 62,3 tạ/ha.
Ông Nguyễn Mạnh, thôn Phượng Thành, cho biết gia đình ông chủ động sắp xếp thời gian làm việc linh hoạt, tranh thủ những lúc trời tạnh ráo để ra đồng. “Lạnh quá thì làm chậm hơn, nhưng không thể bỏ ruộng. Cả gia đình thay nhau làm, miễn sao kịp tiến độ”, ông Mạnh nói.
Cùng với sự chủ động của người dân, hệ thống máy móc cơ giới cũng được huy động tối đa trong khâu làm đất. Những chiếc máy cày công suất lớn hoạt động liên tục, giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị ruộng, giảm sức lao động thủ công cho nông dân, đồng thời tạo mặt ruộng tơi xốp, thuận lợi cho gieo cấy.
Theo thống kê của ngành nông nghiệp, đến nay toàn tỉnh Hà Tĩnh đã gieo cấy hơn 59.000 ha lúa vụ xuân. Trước diễn biến thời tiết phức tạp, các địa phương được khuyến cáo tiếp tục theo dõi sát tình hình rét đậm, rét hại; chủ động điều tiết nước, che phủ mạ, không bón phân khi nhiệt độ thấp và tăng cường kiểm tra đồng ruộng để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.
Giữa cái rét đầu xuân, hình ảnh người nông dân Hà Tĩnh bám ruộng, bám đồng không chỉ thể hiện tinh thần lao động cần cù, mà còn cho thấy sự chủ động, linh hoạt trong sản xuất nông nghiệp trước biến đổi thời tiết. Chính từ sự kiên trì ấy, vụ xuân được kỳ vọng sẽ tiếp tục là vụ sản xuất thắng lợi, tạo nền tảng cho một năm nông nghiệp ổn định và bền vững./.
Ánh Nguyệt
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh