Dự tọa đàm có lãnh đạo các đơn vị: Sở Nông nghiệp và Môi trường, Trung tâm Nghiên cứu bò và đồng cỏ Ba Vì, UBND xã Hoàng Su Phì, Trung tâm Khuyến nông và nông dân chăn nuôi đại gia súc của 3 xã Hoàng Su Phì, Thàng Tín, Pờ Ly Ngài với tổng số gần 80 đại biểu tham dự.
Theo báo cáo của ngành nông nghiệp đến hết tháng 9 năm 2026, toàn tỉnh có trên 202 nghìn con trâu, 176 nghìn con bò, hơn 1.215 nghìn con lợn, gần 15.000 nghìn con gia cầm, 215 nghìn con dê và trên 115 nghìn đàn ong; sản lượng thịt hơi đạt khoảng 152 nghìn tấn, mật ong 579 tấn, sữa tươi 33 nghìn tấn. Chăn nuôi đang từng bước chuyển từ quy mô hộ nhỏ lẻ sang trang trại, gia trại, hợp tác xã và doanh nghiệp. Toàn tỉnh có khoảng 1.151 trang trại chăn nuôi, trong đó chăn nuôi lợn tập trung chiếm trên 60% tổng quy mô đàn lợn. Một số cơ sở đã đầu tư chuồng kín, tự động hóa, quản lý đàn bằng phần mềm, kiểm soát môi trường và xử lý chất thải. Đã hình thành một số cơ sở chăn nuôi quy mô lớn, ứng dụng công nghệ và có khả năng liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm. Tỉnh cũng có lợi thế về nguồn gen vật nuôi bản địa, nhất là bò vàng Hà Giang (bò H'Mông) với quy mô khoảng 105.000 con; sản phẩm “Thịt bò Hà Giang” đã được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Đây là nguồn lực quan trọng để phát triển giống, vùng nguyên liệu và sản phẩm chăn nuôi đặc trưng. Hiện các sản phẩm chăn nuôi đã từng bước được xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý và phát triển theo chương trình OCOP, tạo tiền đề nâng cao giá trị và mở rộng thị trường…
Tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được, ngành chăn nuôi của tỉnh phải đối mặt với không ít thách thức như: Thời tiết cực đoan, biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh; trong khi đó, công tác phòng, chống đói rét cho đàn gia súc nhất là trâu, bò tại các xã vùng cao vẫn còn có những khó khăn nhất định. Từ thực tế nhiều năm cho thấy, vào mùa đông, khi nhiệt độ xuống thấp, đặc biệt trong những đợt rét đậm, rét hại kéo dài, trâu, bò rất dễ bị suy giảm sức khỏe, giảm sức đề kháng, mắc bệnh, thậm chí chết do đói rét nếu không được chăm sóc và bảo vệ đúng cách. Nguy cơ này càng lớn đối với bê, nghé non, gia súc gầy yếu, các hộ chăn nuôi chưa có chuồng trại kiên cố, chưa chủ động dự trữ thức ăn và còn duy trì tập quán chăn thả tự do trong những ngày giá rét.
Chính vì vậy, yêu cầu đặt ra lúc này không chỉ là duy trì và phát triển quy mô đàn, mà phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng, an toàn dịch bệnh, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, coi nhiệm vụ phòng, chống đói rét và dịch bệnh cho đàn gia súc là nhiệm vụ trọng tâm để bảo vệ tài sản và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Tại Tọa đàm, các đại biểu đã nghe 03 báo cáo tham luận về một số tiến bộ kỹ thuật mới về giống và kỹ thuật chăm sóc đàn trâu bò trong vụ đông tại các tỉnh miền núi phía Bắc; thực trạng, giải pháp phát triển chăn nuôi và công tác phòng chống đói rét, dịch bệnh cho đàn gia súc trên địa bàn tỉnh Tuyên Quang; thực trạng, giải pháp phòng chống dịch bệnh và đói rét cho trâu bò trong mùa đông trên địa bàn xã Hoàng Su Phì…
Trao đổi tại Tọa đàm Chủ tọa, Ban cố vấn đã giải đáp nhiều câu hỏi của đại biểu và bà con chăn nuôi liên quan đến kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng trâu, bò khi nhiệt độ xuống thấp; biện pháp làm chuồng trại bảo đảm giữ ấm cho gia súc; cách dự trữ, chế biến thức ăn trong mùa đông; công tác tiêm phòng, vệ sinh, tiêu độc khử trùng và cách phát hiện, xử lý kịp thời khi vật nuôi có dấu hiệu mắc bệnh và liên kết sản xuất, bao tiêu sản phẩm …; đồng thời các chuyên gia cũng đã đưa ra nhiều giải pháp để tổ chức thực hiện hiện. Theo đó, về phòng chống đói rét, các hộ chăn nuôi cần tăng diện tích trồng cỏ, ngô sinh khối; tận dụng rơm rạ, thân cây ngô và các nguồn thức ăn sẵn có để chế biến, bảo quản. Mỗi con trâu, bò cần dự trữ khoảng 50-100 kg thức ăn tinh và từ 1-1,2 tấn thức ăn thô xanh trở lên, bảo đảm đủ thức ăn trong những ngày rét đậm, rét hại; chuồng kín gió, nền chuồng khô ráo, có đủ chất độn chuồng và vật liệu che chắn; chủ động các biện pháp giữ ấm phù hợp…; về phòng chống dịch bệnh, thực hiện tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin cho vật nuôi, bảo đảm đúng đối tượng, đúng thời gian và tỷ lệ; thực hiện đồng bộ các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi; thực hiện nghiêm vệ sinh chuồng trại, khử trùng, tiêu độc; kiểm soát chặt chẽ con giống, thức ăn, nước uống và vật nuôi nhập đàn; hạn chế các yếu tố làm phát sinh, lây lan dịch bệnh.
    |
 |
| Các đại biểu tham quan mô hình nuôi trâu bò nhốt của HTX NN và DV Hoàng Su Phì |
Thực hiện tốt công tác kiểm dịch, kiểm soát vận chuyển, giết mổ, vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm; kịp thời phát hiện, ngăn chặn nguy cơ đưa mầm bệnh từ bên ngoài vào địa bàn. Khi phát hiện vật nuôi có dấu hiệu mắc bệnh, nghi mắc bệnh hoặc chết bất thường, phải kịp thời báo cho chính quyền địa phương và cơ quan chuyên môn; không tự ý vận chuyển, bán chạy, giết mổ hoặc vứt xác động vật mắc bệnh, chết ra môi trường, nhằm hạn chế nguy cơ phát tán và lây lan dịch bệnh…
Kết thúc tọa đàm, ông Trịnh Văn Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các đơn vị chuyên môn thuộc Sở (Chi cục Chăn nuôi, thú y và Thủy sản, Trung tâm Khuyến nông…) phối hợp chặt chẽ với UBND các xã tuyên truyền vận động người chăn nuôi thực hiện tốt công tác phòng chống đói, rét cho gia súc, gia cầm trong trong thời gian tới, nhất là những ngày thời tiết rét đậm, rét hại; rà soát kỹ lưỡng số lượng trâu, bò, đặc biệt lưu tâm đến các hộ nghèo, hộ ở vùng cao, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của giá rét. Phân công cán bộ Khuyến nông, nhân viên khuyến nông, nhân viên thú y trực tiếp xuống thôn bản hướng dẫn nhân dân kỹ thuật tre chắn chuồng trại, hướng dẫn kỹ thuật ủ rơm, ủ cỏ dự trữ thức ăn cho trâu, bò trong mùa đông… tuyên truyền vận động người dân kiên quyết không thả rông gia súc trong rừng, trên núi khi nhiệt độ xuống dưới 12 độ C, chủ động thực hiện phương châm: “Có chuồng - có thức ăn dự trữ - có biện pháp giữ ấm - có kế hoạch phòng bệnh”, coi đây là yêu cầu tối thiểu để bảo vệ đàn gia súc trong mùa đông./.
Vũ Ngọc Tuyên
Trung tâm Khuyến nông Tuyên Quang