Những ngày này, tại các vùng trồng mai Kỳ Nam, phường Hoành Sơn (Hà Tĩnh) người dân thường xuyên có mặt tại vườn để kiểm tra tình trạng sinh trưởng, theo dõi quá trình hình thành và phát triển của nụ hoa. Thời tiết nắng nóng kéo dài, sau đó chuyển mưa xen kẽ đã làm cây mai phát triển nhanh, nhiều cây bung nụ, thậm chí nở hoa khi còn khá xa thời điểm Tết Nguyên đán.
Gia đình bà Bùi Thị Hậu (tổ dân phố Minh Đức) hiện có 6 sào mai với hơn 1.000 gốc, chủ yếu từ 3 - 5 năm tuổi. Theo bà Hậu, khoảng 40% số cây trong vườn đã bung nụ, một số cây bắt đầu nở hoa. Đây là diễn biến bất lợi bởi hoa nở sớm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiêu thụ và nguồn thu của gia đình trong dịp Tết. Trước tình hình đó, gia đình bà đang tập trung chăm sóc, theo dõi sát từng khu vực vườn, nhất là những cây có dấu hiệu phát triển nụ nhanh thì phải có biện pháp chăm sóc riêng, không thể làm đồng loạt như trước. Không chỉ riêng gia đình bà Hậu, nhiều hộ trồng mai trên địa bàn cũng phải thay đổi lịch chăm sóc so với những năm trước.
Theo kinh nghiệm của người trồng mai nơi đây, thời điểm tuốt lá có ý nghĩa quan trọng trong việc điều tiết quá trình ra hoa. Sau khi được tuốt lá, cây mai tập trung dinh dưỡng nuôi nụ, thúc đẩy quá trình hình thành và phát triển hoa. Vì vậy, nếu thực hiện quá sớm trong điều kiện cây đã có nụ phát triển mạnh, hoa có nguy cơ bung nở trước Tết.
Thay vì tuốt lá đồng loạt theo lịch cố định như mọi năm, năm nay phải chú trọng theo dõi tình trạng sinh trưởng của từng cây, độ già của lá, kích thước nụ và diễn biến thời tiết để lựa chọn thời điểm phù hợp. Những cây có nụ lớn, phát triển nhanh cần được theo dõi kỹ, tránh các tác động kích thích ra hoa sớm; những cây có nụ nhỏ, sinh trưởng chậm có thể được điều chỉnh lịch chăm sóc riêng. Cùng với đó, cần hạn chế cắt tỉa mạnh hoặc tác động làm cây phát sinh nhiều chồi, đọt non trong giai đoạn dưỡng nụ; đồng thời lượng nước tưới cần điều tiết theo độ ẩm đất và nhu cầu của cây, tránh tưới quá nhiều khi đất còn ẩm; không bón phân thúc đẩy sinh trưởng một cách tùy tiện trong giai đoạn cây đã phân hóa nụ.
    |
 |
| Cán bộ chuyên môn phường Hoành Sơn hướng dẫn bà con điều chỉnh quy trình chăm sóc hoa mai |
Mai Kỳ Nam là cây trồng có giá trị kinh tế, gắn với sinh kế của nhiều hộ dân tại phường Hoành Sơn. Hiện địa phương có 250 hộ trồng mai với tổng diện tích 15,6 ha. Những năm gần đây, cây mai từng bước trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Do đó, việc bảo đảm hoa nở đúng thời điểm không chỉ quyết định chất lượng sản phẩm mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh tế của cả vụ sản xuất.
Trước diễn biến bất lợi của thời tiết, UBND phường Hoành Sơn đã chỉ đạo cán bộ chuyên môn tăng cường bám sát các vùng trồng, nắm bắt tình hình sinh trưởng của cây để hướng dẫn người dân điều chỉnh quy trình chăm sóc. Đặc biệt, người dân cần theo dõi sát diễn biến thời tiết, căn cứ vào tình trạng sinh trưởng của từng vườn, từng cây để thực hiện các kỹ thuật chăm sóc, hạn chế tối đa tình trạng mai nở sớm, bảo đảm chất lượng hoa và giảm thiểu thiệt hại kinh tế.
Trong điều kiện thời tiết khó dự báo, sự chủ động trong điều chỉnh quy trình chăm sóc, cùng với việc tăng cường hướng dẫn kỹ thuật tại cơ sở, sẽ góp phần hạn chế rủi ro, bảo vệ thành quả sản xuất và giúp người trồng mai có thu nhập cao vào dịp tết.
Nguyễn Hoàn
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh