Đang tất bật thu hoạch những lứa cà phê chín đầu tiên, ông Lê Đình Sỹ ở thôn Cợp cho biết, gia đình có khoảng 3 ha cà phê được trồng từ năm 1996. Sau nhiều năm khai thác, thay vì phá bỏ những diện tích cà phê già cỗi để trồng mới, ông áp dụng phương pháp đốn tái sinh nhằm kéo dài thời gian khai thác của vườn cây. Theo ông Sỹ, với phương pháp này, cây cà phê mất khoảng 2 năm để bắt đầu cho thu bói và từ năm thứ 4 trở đi sẽ phục hồi năng suất gần tương đương với trước. Nhờ vậy, gia đình vừa tiết kiệm được chi phí tái canh, vừa duy trì nguồn thu nhập từ những diện tích đang cho thu hoạch.
Ông Sỹ cho hay, niên vụ trước chỉ với khoảng 1,2 ha, tương đương 5.000 cây, ông đã thu được hơn 20 tấn quả tươi. Còn năm nay, khi toàn bộ 8.000 cây trên diện tích 2 ha sẽ cho thu hoạch, sản lượng có thể đạt tới 25-30 tấn. Với giá bán dao động từ 15.000-20.000 đồng/kg như hiện tại, dự kiến ông đạt mức lợi nhuận khoảng 50% sau khi trừ chi phí đầu tư, chăm sóc và thu hái. “Hiện một số diện tích đã bắt đầu cho quả chín, dự kiến khoảng 10-15 ngày nữa sẽ bước vào thu hoạch rộ. Hy vọng thời gian tới giá cà phê sẽ tiếp tục nhích lên”, ông Sỹ chia sẻ.
    |
 |
| Người dân xã Hướng Phùng vui mừng trước triển vọng một mùa cà phê năng suất cao |
Theo ông Nguyễn Duy Phương, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp sinh thái Bốn Phương, giá cà phê quả tươi từ đầu vụ đến nay có nhiều biến động. Có thời điểm giá tăng lên khoảng 21.000 đồng/kg, sau đó giảm xuống còn 17.000-18.000 đồng/kg. Một số nơi còn thông báo mức giá khoảng 13.000-15.000 đồng/kg. Trừ chi phí thuê nhân công thu hái hiện khoảng 4.000 đồng/kg quả tươi, cộng với tiền phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, phát dọn cỏ và các khoản chăm sóc khác vào khoảng 5.000-6.000 đồng/kg thì ít nhất người trồng cà phê cũng thu lãi khoảng 3.000-5.000 đồng/kg.
“Nếu giá thu mua tiếp tục dao động ở mức này trở lên thì người trồng cà phê vẫn có lợi nhuận đáng kể. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế còn phụ thuộc rất lớn vào năng suất từng vườn và khả năng chủ động nhân công”, ông Phương cho hay.
Phó Chủ tịch UBND xã Hướng Phùng Phan Ngọc Long cho biết, toàn xã hiện có khoảng 2.500 ha cà phê, chiếm gần 75% diện tích cà phê toàn tỉnh. Trong đó, hơn 2.200 ha đang ở thời kỳ kinh doanh, tăng khoảng 400 ha so với niên vụ trước; diện tích trồng mới dự kiến trên 100 ha. Cà phê được trồng tập trung tại 8 thôn, trong đó có các vùng sản xuất lớn như Cợp, Xa Ry, Doa Mã Lai, Cheng và Phùng Lâm. Năng suất bình quân toàn xã được dự kiến đạt khoảng 8 - 10 tấn quả tươi/ha, những vườn được chăm sóc tốt có thể đạt năng suất từ 11 - 13 tấn quả tươi/ha, thậm chí lên đến trên 15 tấn/ha.
Về giá cả, trên địa bàn xã hiện có khoảng 30 doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, cơ sở chế biến, thu mua cà phê. Giá thu mua cà phê quả tươi đầu vụ đang dao động ở mức khoảng 13.000 - 17.000 đồng/kg. Với mức giá này, trừ chi phí đầu tư chăm sóc, thu hái và vận chuyển bình quân khoảng 7.000 - 8.000 đồng/kg, người trồng cà phê vẫn có thể thu lãi từ 5.000 - 7.000 đồng/kg. Đặc biệt, đối với những vườn được đầu tư thâm canh, năng suất cao, mức giá này vẫn mang lại hiệu quả kinh tế khá cao. Tuy nhiên, để nâng cao thu nhập, bên cạnh việc duy trì năng suất, người dân cần chú trọng chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và tăng cường liên kết với các cơ sở thu mua, chế biến.
Theo ông Long, để nâng cao chất lượng cà phê, bước vào niên vụ 2026-2027 này, UBND xã tiếp tục giao các cơ quan chuyên môn tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thu hoạch, thu mua và chế biến cà phê; thành lập các tổ công tác liên ngành tổ chức kiểm tra, hướng dẫn các doanh nghiệp, cơ sở thu mua, người trồng cà phê ký cam kết bảo đảm chất lượng. Trong đó, yêu cầu cà phê quả tươi phải có tỉ lệ quả chín từ 90% trở lên, không ngâm nước, không trộn lẫn tạp chất; không để xảy ra tình trạng tranh mua, tranh bán, hạ thấp phẩm cấp sản phẩm. Đồng thời, yêu cầu các cơ sở chế biến cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải, thực hiện nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường.
Bên cạnh đó, địa phương tiếp tục đẩy mạnh việc thu thập thông tin, số hóa dữ liệu vùng trồng nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các yêu cầu của thị trường. Đến nay, toàn xã đã có gần 2.280 ha cà phê của hơn 2.260 hộ đáp ứng các yêu cầu liên quan đến quy định chống mất rừng và suy thoái rừng của Liên minh châu Âu (EUDR). “Đây là cơ sở để địa phương từng bước xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, tăng cường liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ, hướng đến phát triển cà phê chất lượng cao, cà phê đặc sản”, ông Long khẳng định.
Thanh Tùng - Lan Anh
Trung tâm Khuyến nông Quảng Trị