Hiệu quả rõ rệt từ mô hình sản xuất lúa giảm phát thải
Những năm gần đây, nông dân trồng lúa tại nhiều địa phương của Hải Phòng đã từng bước tiếp cận phương thức canh tác lúa giảm phát thải khí nhà kính với sự hỗ trợ của cơ quan chuyên môn, hệ thống khuyến nông cùng các tổ chức khoa học và doanh nghiệp quốc tế. Việc áp dụng các tiến bộ kỹ thuật trong quản lý nước, cơ giới hóa và sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong sản xuất.
Theo số liệu của ngành nông nghiệp, trong năm 2025 diện tích sản xuất lúa áp dụng quy trình canh tác giảm phát thải tại Hải Phòng đã được mở rộng lên gần 4.000 ha. Các mô hình ghi nhận mức giảm phát thải trung bình khoảng 4,65 tấn CO₂/ha/vụ, tương đương giảm khoảng 51% so với phương thức canh tác truyền thống. Đồng thời, năng suất lúa tăng từ 5–9%, chi phí lao động và lượng thuốc bảo vệ thực vật cũng giảm đáng kể.
Điển hình tại cánh đồng thôn Việt Khê, một hộ sản xuất quy mô lớn đã mạnh dạn triển khai mô hình canh tác lúa giảm phát thải trên diện tích 50 ha. Với sự hỗ trợ của hệ thống khuyến nông và doanh nghiệp quốc tế, quy trình sản xuất được cơ giới hóa đồng bộ, áp dụng kỹ thuật tưới ngập – khô xen kẽ kết hợp quản lý dinh dưỡng hợp lý. Kết quả sản xuất cho thấy mô hình không chỉ giúp giảm phát thải mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế, mang lại lợi nhuận gần 1 tỷ đồng trong vụ mùa năm 2025.
Hợp tác quốc tế thúc đẩy chuyển giao kỹ thuật giảm phát thải
Tháng 3 vừa qua, tại Hợp tác xã nông nghiệp Ngũ Hùng (xã Thanh Miện, thành phố Hải Phòng), Công ty TNHH Green Carbon Japan Vietnam phối hợp với các cơ quan chuyên môn tổ chức buổi khảo sát thực tế mô hình sản xuất lúa giảm phát thải theo phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ (AWD). Tham dự chương trình có đại diện Công ty Green Carbon Japan Vietnam, Công ty Tohoku Electric Power Company (Nhật Bản) cùng các chuyên gia Nhật Bản; về phía Việt Nam có đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, Ban Quản lý rừng và Khuyến nông thành phố, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng, Trung tâm Nông nghiệp sinh thái và Đào tạo nghề – Học viện Nông nghiệp Việt Nam, chính quyền địa phương và các hộ nông dân tham gia mô hình.
Theo đánh giá của các chuyên gia, kỹ thuật tưới ướt – khô xen kẽ giúp tiết kiệm đáng kể lượng nước tưới, giảm số lần bơm nước và hạn chế phát thải khí mê-tan từ ruộng lúa. Đồng thời, mô hình còn giúp giảm chi phí điện năng cho bơm tưới và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất. Hải Phòng được đánh giá có tiềm năng lớn để mở rộng mô hình này khi tổng diện tích gieo cấy lúa của thành phố đạt trên 160.000 ha mỗi năm, trong đó hơn 70% diện tích sử dụng hệ thống bơm điện để tưới tiêu. Nếu áp dụng rộng rãi kỹ thuật AWD, không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn giúp tiết kiệm năng lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước.
    |
 |
| Các đại biểu tham quan ruộng lúa áp dụng phương pháp tưới ướt – khô xen kẽ (AWD) tại xã Thanh Miện, thành phố Hải Phòng |
Định hướng mở rộng gắn với chuyển đổi xanh trong sản xuất lúa
Sản xuất lúa giảm phát thải khí nhà kính là hướng đi phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Vụ Xuân năm 2026, diện tích áp dụng các quy trình canh tác lúa giảm phát thải tại Hải Phòng tiếp tục được triển khai trên hơn 3.200 ha, đồng thời hoàn thiện quy trình kỹ thuật và xây dựng hệ thống theo dõi dữ liệu giảm phát thải. Mục tiêu trong thời gian tới là mở rộng diện tích áp dụng lên khoảng 7.000–8.000 ha, hình thành các vùng sản xuất lúa phát thải thấp quy mô lớn gắn với cơ giới hóa và liên kết tiêu thụ sản phẩm.
Để thúc đẩy nhân rộng mô hình, thành phố đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, khuyến khích tích tụ ruộng đất và đầu tư cơ giới hóa. Một số chính sách đáng chú ý như hỗ trợ đầu tư máy móc nông nghiệp với mức tối đa 300 triệu đồng/máy, hỗ trợ tích tụ đất đai 5 triệu đồng/ha/năm trong 5 năm, đồng thời hỗ trợ giống và vật tư nông nghiệp khi sản xuất theo các tiêu chuẩn chất lượng. Trong thời gian tới, ngành nông nghiệp và môi trường thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, đào tạo và tập huấn kỹ thuật cho nông dân; tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và hợp tác xã nhằm thúc đẩy chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, xây dựng chuỗi giá trị lúa gạo phát thải thấp.
Việc phát triển các mô hình canh tác lúa giảm phát thải không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường sinh thái mà còn là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi xanh của ngành nông nghiệp Việt Nam, hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Lê Thị Đức
Ban quản lý rừng và Khuyến nông Hải Phòng