Từ canh tác cũ đến hướng đi hữu cơ

Sự thay đổi bắt đầu từ khi ông Thuận tham gia mô hình thâm canh dừa theo hướng hữu cơ do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Gia Lai phối hợp với UBND phường Hoài Nhơn triển khai trong năm 2025.

Mô hình được thực hiện trên quy mô 1.000 cây dừa ta đang trong giai đoạn kinh doanh, với 33 hộ dân tham gia. Người dân được hỗ trợ 50% chi phí phân bón hữu cơ vi sinh, đồng thời được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc theo quy trình mới: bón phân cân đối, giữ ẩm hợp lý, quản lý dịch hại tổng hợp, vệ sinh vườn thường xuyên và làm rãnh thoát nước vào mùa mưa.

Theo cán bộ kỹ thuật của Trung tâm Khuyến nông, mục tiêu lớn nhất khi xây dựng mô hình là thay đổi tư duy canh tác của người dân, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào phân hóa học, mô hình chú trọng cải tạo đất, tăng hữu cơ, giúp bộ rễ phát triển bền vững. Khi đất khỏe, cây khỏe, sâu bệnh giảm, năng suất được cải thiện tự nhiên.

Thực tế sản xuất cho thấy hiệu quả rõ rệt khi áp dụng kỹ thuật canh tác hữu cơ tại các điểm mô hình. Những tàu lá xanh dày hơn, buồng hoa ra đều, tỷ lệ đậu trái cao hơn trước. Tình trạng nứt trái, rụng trái non giảm đáng kể.

Con số biết nói

Năng suất bình quân đạt 63 quả/cây/năm, tăng 15 quả so với vườn đối chứng, tương đương mức tăng hơn 31%. Với giá bán trung bình khoảng 12.000 đồng/quả, 1.000 cây dừa cho doanh thu khoảng 756 triệu đồng mỗi năm, cao hơn 180 triệu đồng so với phương thức canh tác cũ.

Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận bình quân đạt hơn 581.000 đồng/cây/năm, tăng gần 40% so với trước đây. Với nhiều hộ dân, đây là mức tăng đáng kể trong bối cảnh chi phí vật tư nông nghiệp ngày càng cao.

Ông Thuận chia sẻ: Trước kia mình ít chăm sóc, đất ngày càng xấu, cây yếu nên năng suất giảm dần. Giờ được hướng dẫn kỹ thuật, bón phân hữu cơ đều đặn, vườn dừa phục hồi thấy rõ. Trái nhiều hơn mà chất lượng cũng tốt hơn.

Hướng tới sản xuất bền vững

Không chỉ dừng lại ở hiệu quả kinh tế, mô hình còn góp phần thay đổi tập quán canh tác của nông dân địa phương. Việc sử dụng phân bón hữu cơ giúp cải thiện độ tơi xốp của đất, giảm nguy cơ thoái hóa và hạn chế tồn dư hóa chất trong môi trường.

Lãnh đạo địa phương cho biết, thời gian tới sẽ tiếp tục phối hợp với Trung tâm Khuyến nông tổ chức tập huấn, từng bước nhân rộng mô hình theo hướng tập trung, gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm, tạo đầu ra ổn định cho người trồng dừa.

Từ những vườn dừa từng đối mặt nguy cơ giảm năng suất, mô hình thâm canh theo hướng hữu cơ đang mở ra một hướng đi mới ở Hoài Nhơn - nơi người nông dân không chỉ trông chờ vào sản lượng, mà bắt đầu quan tâm nhiều hơn đến chất lượng đất, chất lượng trái và sự bền vững lâu dài của vườn cây.

Thành Nguyên

Trung tâm Khuyến nông Gia Lai