Mặc dù bưởi cho trái quanh năm nhưng vào dịp Tết thì giá cả cao hơn ngày thường nên nhiều nhà vườn trồng bưởi tập trung chăm sóc để cung cấp cho thị trường trái cây Tết. Để đạt yêu cầu chưng mâm ngũ quả và làm quà biếu, trái bưởi phải đạt trọng lượng từ 1,2 kg trở lên và có mẫu mã đẹp như da bóng, còn nguyên cuống và có lá trên cuống.
Đưa chúng tôi ra thăm khu vườn bưởi da xanh rộng hơn 4.000 m2 ở ấp 7, xã Hòa Hiệp, tỉnh Vĩnh Long đang sai quả, anh Đặng Hoàng Dũng cho biết, vườn bưởi của gia đình anh có tuổi thọ gần 10 năm nhưng cây vẫn cho trái khá sung. Từ nhiều năm nay, vườn trái cây của anh là một trong những địa chỉ thường xuyên lui tới của thương lái gần xa, chuyên cung cấp bưởi cho thị trường Tết. Năm nay thời tiết bất lợi, để có vườn bưởi phát triển xanh tốt và trái sai trĩu cành như thế này, vợ chồng anh Dũng đã phải dày công chăm sóc, đặc biệt là khâu chọn giống và phải am hiểu kỹ thuật trồng, thời điểm cung cấp chất dinh dưỡng và tưới đủ nước cho cây.
Muốn cho cây bưởi ra trái vào đúng dịp để bán Tết thì ngay từ cuối tháng 4, đầu tháng 5 âm lịch, anh đã phải tỉa cành, xới đất quanh gốc, bón phân, tưới nước kết hợp với xiết nước tạo khô hạn và lảy lá, để bưởi ra hoa rộ vào tháng 6,7 và cho thu hoạch rộ vào thời điểm Tết Nguyên đán. Bí quyết để cho trái bưởi da xanh bóng đẹp, nhiều nước là canh tác theo hướng GAP, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ tạo nền đất tốt, tơi xốp nhiều dinh dưỡng cho cây bưởi phát triển. Bên cạnh đó, còn phải sử dụng các chế phẩm sinh học để thay thế thuốc hóa học để phòng trừ nấm bệnh và phải ghi chép sổ nhật ký đầy đủ để dễ dàng truy xuất nguồn gốc sản phẩm… Nhờ vậy, sản phẩm thu hoạch được vừa đảm bảo chất lượng, có thể bảo quản được lâu mà không ảnh hưởng đến màu sắc và độ ngọt của của trái.
Giống như nhiều hộ trồng bưởi khác, ông Phan Văn Phỉ ở ấp 6, xã Hòa Hiệp, đã có trên 40 năm kinh nghiệm trồng bưởi, gia đình có hơn 5.000 m2 trồng bưởi da xanh và 4000 m2 trồng bưởi Năm roi. Vụ bưởi Tết năm nay, ước sản lượng xuất bán ra thị trường gần 10 tấn trái, giá bán cũng như năm trước, nhưng sản lượng ít hơn mọi năm do thời tiết diễn biến thất thường, bưởi ra hoa đậu trái không đạt. Hiện tại vườn bưởi của ông đã được thương lái bao tiêu với giá 30.000 đồng/kg bưởi da xanh loại 1, 18.000 đồng/kg bưởi Năm roi loại 1. Sau khi trừ hết chi phí ông còn lãi trên 10 triệu đồng/công.
Hiện nay, canh tác theo hướng hữu cơ và sử dụng thuốc sinh học để quản lý sâu bệnh hại đang là hướng phát triển nông nghiệp bền vững. Trong đó, việc sử dụng phân hữu cơ, thuốc sinh học vừa giúp cây bưởi phát triển xanh tốt, tăng tuổi thọ cho cây, đất không bị chai cằn, vừa không ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe người sử dụng, sản phẩm làm ra không có dư lượng thuốc bảo vệ thực vật nên người tiêu dùng rất ưa chuộng và có thể bảo quản được lâu.
Nắm bắt được điều này gia đình ông Nguyễn Văn Hiền, ấp Đông Phú, xã Ngãi Tứ là một trong những hộ trồng bưởi năm roi lâu năm ở địa phương chia sẻ: “Với đặc tính là loại trái cây có thời gian bảo quản dài, càng để lâu càng ngọt thì phải đảm bảo chất lượng và mẫu mã trái đẹp, nên ngay từ đầu tháng 10 âm lịch, tôi tiến hành tỉa trái, bao trái để hạn chế sâu bệnh hại tấn công và bưởi không bị cháy nắng và hạn chế sử dụng thuốc hoá học. Nhờ canh tác an toàn mà hằng năm thương lái đều đến đặt mua bưởi với giá cao hơn thị trường 1000-2000 đồng/kg.”
Không riêng gì gia đình ông Hiền, ông Phỉ, anh Dũng mà hầu hết các hộ trồng bưởi đều chăm sóc vườn để bán vào dịp Tết. Theo nhiều hộ trồng bưởi năm nào sản lượng bưởi bán Tết cũng khá dồi dào và đa dạng mẫu mã để người tiêu dùng dễ lựa chọn sản phẩm phù hợp với điều kiện của gia gia đình. Đây đã trở thành cách làm quen thuộc của người trồng bưởi để nhà vườn có thêm nguồn thu nhập cho gia đình vào mỗi dịp Tết đến, Xuân về./.
Ngọc Đồng
Trung tâm Khuyến nông Vĩnh Long