Huyện Cư Jút là một trong những địa phương có diện tích lúa lớn của tỉnh Đắk Nông với diện tích gieo cấy mỗi năm gần 3.800 ha, trong những năm qua, bà con nông dân trên địa bàn huyện chủ yếu sản xuất giống lúa thông thường như OM, IR 64… Tuy nhiên, qua nhiều năm sử dụng, các giống lúa này đã bị nhiễm bệnh, ảnh hưởng đến năng suất và sản lượng. Nhận thấy được khó khăn đó, Trạm khuyến nông Khuyến ngư (KNKN) huyện Cư Jút đã chủ động phối hợp với các công ty giống cây trồng đưa vào trồng vào thử nghiệm nhiều giống lúa có năng suất và chất lượng cao  vào sản xuất cho bà con nông dân.

Ông Trần Văn Ky, ở thôn 5, xã Tâm Thắng là người tiên phong trong việc đưa các giống lúa cho năng suất và chất lượng cao vào sản xuất. Ông cho biết: “Trước kia gia đình ông trồng các loại giống lúa thường nên năng suất thấp và thường hay sâu bệnh, tốn công chăm sóc nhưng chất lượng sản phẩm không cao nhưng từ khi đưa vào gieo cấy giống lúa lai 27P31 do Trạm KNKN huyện Cư Jút cung cấp, việc chăm sóc đồng ruộng của gia đình ít tốn công và tiền đầu tư hơn. Đây là giống lúa có thời gian sinh trưởng trung bình chỉ từ 105 đến 110 ngày, cây khỏe và chống chịu được nhiều loại bệnh thường gặp trên cây lúa mà các loại giống khác thường gặp, năng suất cao từ 9 đến từ 10 tạ/1 sào nên rất được nhiều bà con nông dân ưa chuộng”.

Cũng giống như ông Trần Văn Ky, ông Nguyễn Tiến Lợi, thôn 1, xã Trúc Sơn cũng mạnh dạn chuyển đổi toàn bộ diện tích sang trồng  giống lúa ML48 có chất lượng và năng suất do Trạm Khuyến nông Khuyến ngư tư vấn. Theo ông, giống lúa ML48 có đặc điểm sinh trưởng mạnh, thích nghi được với nhiều đồng đất, chịu phèn, chống chịu được nhiều loại sâu bệnh, thời gian sinh trưởng ngắn từ 90 đến 95 ngày. Ưu điểm nổi trội của giống lúa này là không có dịch bệnh thường gặp trên các giống lúa thường khác đầu tư cho 1 sào lúa chỉ cần 20 kg phân lân, 15kg kali và 25 kg đạm; không cần sử dụng thuốc BVTV nên chi phí đầu tư cho sản xuất thấp, trong khi đó năng suất nếu thâm canh đúng kỹ thuật có thể đạt 8-9 tạ/1 sào.

Để đưa các loại giống lúa có năng suất và chất lượng cao vào sản xuất, trong thời gian qua, Trạm KNKN huyện Cư Jút đã đưa vào trồng khảo nghiệm và trình diễn nhiều loại giống lúa mới để chọn ra các giống lúa phù hợp với thổ nhưỡng của địa phương, có năng suất cao và kháng được nhiều loại sâu bệnh. Để làm được điều đó, đội ngũ cộng tác viên khuyến nông đã chủ động trong công tác tuyên truyền, vận động bà con nông dân ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất cũng như trong thực hiện các mô hình sản xuất thí điểm. Cán bộ khuyến nông đã xuống tận các xã, thực hiện “3 cùng” là “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” với bà con nông dân.

Thông qua hiệu quả mang lại từ những mô hình sản xuất thí điểm, với sự tham gia tích cực của lực lượng khuyến nông viên, đã tạo điều kiện cho người nông dân tiếp cận với những giống vật nuôi, cây trồng mới, học tập và áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp. Chỉ tính riêng trong năm 2014, với vai trò tích cực của công tác khuyến nông, hàng loạt giống cây trồng, vật nuôi mới đã được đưa vào sản xuất và từng bước khẳng định được hiệu quả kinh tế.

Trong những năm qua, Trạm KNKN huyện Cư Jút đã chủ động phối hợp với các Công ty giống cây trồng chủ động đưa vào trồng khảo nghiệm nhiều giống lúa cho năng suất và  chất lượng sản phẩm cao như: RVT, ML48, 27P31, PHB71, BTE 1… Qua đánh giá kết quả sản xuất cho thấy, các giống lúa trên cho năng suất, chất lượng cao hơn so với giống thường của bà con nông dân. Đây là những giống lúa có những ưu điểm là cứng cây, đẻ nhánh khỏe, chống đổ tốt, chống chịu ngoại cảnh, sức đề kháng sâu bệnh cao, bông lúa to, hạt thon dài, xếp sít, chất lượng gạo ngon, năng suất cao hơn các giống lúa khác từ 10 đến 20% được bà con nông dân đánh giá cao. Ngoài năng suất cao, chất lượng tốt các giống lúa trên còn kháng được một số bệnh thường gặp trên lúa như đạo ôn, rầy nâu; một số bệnh khác như sâu đục thân, khô vằn chỉ bị nhiễm nhẹ. Bên cạnh đó, giống lại rất dễ canh tác trên tất cả các chân đất, kể cả đất cát pha và đất bùn nên càng có tiềm năng để thay thế các giống lúa thường khác để nâng cao thu nhập cho bà con nông dân trên một đơn vị diện tích.

Thành công của các giống lúa mới được Trạm KNKN huyện Cư Jút đưa vào khảo nghiệm, trình diễn, sẽ từng bước làm thay đổi tư duy, nhận thức của bà con nông dân ở các địa phương trong huyện, từ đó để bà con nông dân lựa chọn được các giống lúa thích hợp, có năng suất chất lượng cao vào trong sản xuất, đồng thời hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, cánh đồng mẫu lớn tại các địa phương./.

Phạm Thị Si – Trạm KNKN huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông