Vụ Xuân năm 2026, giống lúa Syn12 được trồng khảo nghiệm với diện tích 1 ha tại xóm Đột Vả và 5 ha tại xóm Tạt. Quá trình theo cho thấy giống Syn12 sinh trưởng và phát triển khỏe: nhánh hữu hiệu đạt trung bình 7 nhánh/khóm, bông to hạt chắc mẩy, tỉ lệ hạt lép rất thấp và sức chống chịu sâu bệnh tốt, đặc biệt là đối với bệnh bạc lá. Cây có độ cao vưa phải, nên ít khi bị đổ ngã. Cùng trên một chân đất, cùng một quá trình phòng trừ sâu bệnh thì giống Syn12 có tỉ lệ nhiễm bệnh thấp hơn rất nhiều so với các giống khác đặc biệt là giống kháng bệnh bạc lá rất tốt.
Thường các giống lúa lai sẽ cho năng suất cao, nhưng chất lượng gạo không cao nhưng giống lúa lai Syn12 đã thành công trong việc vừa đạt về năng suất, vừa đảm bảo về chất lượng, hạt gạo dẻo ngon. Đây là giống lúa lai có năng suất cao, chất lượng tốt, thêm đặc điểm như có khả năng chống đổ ngã, khả năng chống chịu sâu bệnh cao, thích hợp cho gieo cấy.
Đối với giống lúa Syn8, vụ Xuân đã bố trí trồng khảo nghiệm tại 3 hộ gia đình trên cánh đồng xóm Bảo An với tổng diện tích 0,5 ha. Cây lúa Syn8 đã thể hiện được nhiều ưu điểm như khả năng đẻ nhánh khoẻ, cứng cây và thấp cây nên chống đổ ngã tốt. Cây có khả năng chịu rét rất tốt, chống chịu bệnh tốt, đặc biệt là bệnh đạo ôn, khô vằn. Đây là giống lúa lai ngắn ngày, số dảnh trên khóm đạt trung bình 7-8 dảnh, tỉ lệ hạt chắc cao, hạt lúa vỏ mỏng, nên gạo nguyên thu được cao hơn nhiều giống khác.
Sau khi đo gặt, năng suất được đánh giá của giống Syn12 và Syn8 đếu đạt trung bình 80 - 82 tạ/ha nhưng mỗi giống có một ưu điểm riêng.
Nói về giống Syn12, anh Vi Văn Đào xóm trưởng xóm Tạt đánh giá: “Vụ Xuân năm nay xóm Tạt trồng 5 ha giống Syn12 và nhận thấy giống này có khả năng chống chịu bệnh rất tốt, cây lúa đẻ khỏe, nhiều bông. Giống Syn12 hầu như không bị nhiễm bệnh bạc lá, lại cho năng suất cao, gạo dẻo ngon đậm vị, bà con chúng tôi rất vui mừng và vụ tiếp theo vẫn mong muốn trồng giống lúa này”.
Lời chia sẻ và nét hân hoan trên gương mặt của trưởng xóm vùng sâu xa nhất xã Tam Hợp khi nói về giống Syn12 như một lời khẳng định về niềm tin vào giống lúa mới chất lượng cao.
Chị Nguyễn Thị Hà, hộ làm mô hình tại xóm Bảo An cũng có những chia sẻ những nhận thấy của mình sau khi thực hiện trồng giống lúa Syn8: “Vụ Xuân vừa rồi có những giai đoạn thời tiết rất lạnh trong giai đoạn làm mạ, lúc này giống Syn8 thể hiện rõ sức chịu rét rất tốt. Quá trình sinh trưởng phát triển của cây lúa thấy được khả năng chống bệnh đạo ôn, và lúa syn8 có thời gian sinh trưởng ngắn hơn các giống lúa lai khác nên khi trồng sẽ hạn chế được những rủi ro do thời tiết. Cây lúa giấu bông nhưng tỉ lệ gạo nguyên vẫn cao nên năng suất thu về rất cao.”
Tại buổi hội thảo, ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch UBND xã ghi nhận ý kiến thảo luận của các đại biểu tham dự và đánh giá cao 2 giống lúa Syn12, Syn8. Đồng chí cũng nhắc nhở các xóm trong công tác chọn giống nên xem đặc điểm của mỗi giống trước và xem đặc điểm của ruộng đất địa phương; đồng thời thông qua các cuộc tập huấn và tư vấn của cán bộ kỹ thuật để chọn giống phù hợp đạt hiệu quả trong sản xuất.
Với mục đích tiếp thu những tiến bộ kỹ thuật về giống lúa mới ngắn ngày cho năng suất cao, chất lượng gạo tốt, chống chịu sâu bệnh đáp ứng được yêu cầu của nông dân và thị trường; Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Tam Hợp hằng năm đều trồng khảo nghiệm và đánh giá các giống lúa mới. Thông qua trồng khảo nghiệm và hội thảo đầu bờ, bà con nông dân có thêm cơ hội tiếp cận các giống lúa mới có năng suất, chất lượng cao để từng bước đưa vào sản xuất, góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập và thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Tam Hợp.
Phương Anh
Trung tâm cung ứng dịch vụ công xã Tam Hợp, Nghệ An