Theo định hướng của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, chăn nuôi an toàn sinh học không chỉ góp phần kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ môi trường mà còn nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tạo nền tảng cho phát triển chăn nuôi theo hướng hiện đại và bền vững.
Tại Sơn La, nơi chăn nuôi nông hộ vẫn chiếm tỷ trọng lớn, việc xử lý chất thải còn nhiều hạn chế. Nếu không được xử lý đúng quy trình, chất thải chăn nuôi sẽ gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và làm gia tăng nguy cơ phát sinh dịch bệnh, đặc biệt trong thời điểm thời tiết chuyển mùa.
Xuất phát từ thực tiễn đó, nhiều tiến bộ kỹ thuật đã được đưa vào sản xuất, trong đó mô hình đệm lót sinh học đang chứng minh hiệu quả rõ nét. Mô hình tận dụng các nguyên liệu sẵn có như trấu, mùn cưa, mày ngô, lõi ngô kết hợp với chế phẩm vi sinh để phân hủy chất thải ngay trong chuồng nuôi. Nhờ vậy, chuồng trại luôn khô ráo, giảm mùi hôi, hạn chế vi sinh vật gây bệnh, tạo môi trường thuận lợi cho vật nuôi sinh trưởng, phát triển.
    |
 |
| Cán bộ khuyến nông hướng dẫn người dân sử dụng trấu làm đệm lót sinh học |
Để mô hình phát huy hiệu quả, điều quan trọng không chỉ là chuyển giao kỹ thuật mà còn là thay đổi nhận thức của người chăn nuôi. Đây cũng là dấu ấn nổi bật của đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở tại Sơn La.
Thông qua các lớp tập huấn, hướng dẫn thực hành ngay tại chuồng nuôi và tư vấn trực tiếp cho từng hộ, cán bộ khuyến nông đã giúp người dân hiểu rõ lợi ích của chăn nuôi an toàn sinh học, từ việc xử lý chất thải, giảm ô nhiễm môi trường đến phòng ngừa dịch bệnh và giảm chi phí sản xuất. Thay vì chỉ hướng dẫn cách làm, cán bộ khuyến nông đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình áp dụng, giải đáp những khó khăn phát sinh để từng bước hình thành thói quen sản xuất mới.
Sự kiên trì trong công tác tuyên truyền và chuyển giao kỹ thuật đã góp phần thay đổi tư duy của nhiều hộ chăn nuôi. Từ tâm lý e ngại, sản xuất theo kinh nghiệm, nhiều hộ đã chủ động ứng dụng các giải pháp an toàn sinh học, coi đây là yếu tố quan trọng để phát triển chăn nuôi lâu dài, giảm rủi ro và nâng cao hiệu quả kinh tế.
Một trong những mô hình tiêu biểu là Hợp tác xã Dịch vụ Tổng hợp và Sản xuất Nông nghiệp Lúa Vàng - Chi nhánh Sơn La, tại bản Yên Tiến, xã Mai Sơn. Hiện hợp tác xã nuôi khoảng 300 con bò vỗ béo và áp dụng đồng bộ nhiều giải pháp chăn nuôi an toàn sinh học như sử dụng thức ăn ủ lên men từ nguyên liệu địa phương, thực hiện tiêm phòng đầy đủ và sử dụng đệm lót sinh học từ mày, lõi ngô để xử lý chất thải, góp phần giảm ô nhiễm môi trường và nâng cao hiệu quả chăn nuôi.
Thực tế từ các mô hình cho thấy, khi người dân được hướng dẫn đúng kỹ thuật và nhận thức đầy đủ về lợi ích của chăn nuôi an toàn sinh học, việc áp dụng vào sản xuất không chỉ giúp giảm chi phí, hạn chế dịch bệnh mà còn tạo ra môi trường chăn nuôi an toàn, thân thiện với môi trường.
Có thể khẳng định, thành công của các mô hình chăn nuôi an toàn sinh học tại Sơn La không chỉ đến từ việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật mà còn từ vai trò đồng hành của đội ngũ cán bộ khuyến nông. Với phương châm "cầm tay chỉ việc", bám sát cơ sở và lấy người dân làm trung tâm trong hoạt động chuyển giao, lực lượng khuyến nông đang góp phần thay đổi tư duy sản xuất, tạo động lực để người chăn nuôi chủ động áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến.
Trong thời gian tới, việc tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động khuyến nông, tăng cường tập huấn, xây dựng các mô hình trình diễn và nhân rộng những điển hình hiệu quả sẽ là giải pháp quan trọng để phát triển chăn nuôi an toàn sinh học, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và phát triển bền vững theo định hướng của ngành nông nghiệp.
Nguyễn Huyền Trang
Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số Sơn La