Ngày Khí tượng Thế giới năm 2026 với thông điệp “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai” đề cao vai trò của khoa học, công nghệ và hệ thống quan trắc trong phát triển kinh tế, phòng chống thiên tai, bảo vệ cuộc sống và tài sản của người dân. Đối với Việt Nam và các quốc gia có nền nông nghiệp phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên, thông điệp này có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

    Nông nghiệp từ lâu luôn giữ vai trò trụ cột trong nền kinh tế Việt Nam, vừa đảm bảo an ninh lương thực vừa tạo sinh kế cho phần lớn dân cư nông thôn. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam phụ thuộc nhiều vào các yếu tố thời tiết, đặc biệt giai đoạn năm 2024 – 2025, nông nghiệp nước ta đã phải gánh chịu những ảnh hưởng nặng nề từ thiên tai cực đoan, dị thường. Ước tính hàng trăm nghìn héc ta lúa, hoa màu và cây ăn trái mất trắng; hàng triệu gia súc gia cầm bị chết và mất tích; diện tích nuôi trồng thủy sản bị cuốn trôi hoặc hư hỏng; hệ thống đê điều và kênh mương thủy lợi hư hại nặng nề,…

    Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, mối liên hệ giữa khí tượng và nông nghiệp càng trở lên chặt chẽ hơn bao giờ hết. Thông điệp “Quan trắc hôm nay, Bảo vệ ngày mai” nhấn mạnh tầm quan trọng của hoạt động quan trắc để thu thập dữ liệu khí tượng chính xác và liên tục. Dữ liệu khí tượng giúp nông dân lập Kế hoạch sản xuất khoa học dựa vào nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa đồng thời điều chỉnh tưới tiêu, phân bón, phòng trừ sâu bệnh phù hợp giúp nâng cao năng suất và giảm chi phí sản xuất. Bên cạnh đó nhờ thông tin về dự báo và cảnh báo sớm thiên tai, nông dân có thể chủ động điều chỉnh lịch gieo trồng và thu hoạch; gia cố chuồng trại bảo vệ vật nuôi và giảm thiểu thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra. Khi thiên tai ngày càng phức tạp và khó lường, hệ thống dự báo cảnh báo sớm có vai trò như một “lá chắn mềm” để bảo vệ sản xuất nông nghiệp cho nông dân.

leftcenterrightdel
Ngày Khí tượng thế giới năm 2026 - Nguồn: Cục Khí tượng thủy văn

 

    Chủ đề của Ngày Khí tượng thế giới năm 2026 do WMO kêu gọi cũng phản ánh xu hướng phát triển mới của thế giới, đó là ứng dụng công nghệ hiện đại trong quan trắc và dự báo như: vệ tinh quay quanh Trái Đất, khinh khí cầu thời tiết, radar thời tiết, các phao nổi trên biển, cảm biến tự động,... Ngoài ra, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang góp phần nâng cao độ chính xác của dự báo và cảnh báo sớm thiên tai. Đây chính là nền tảng để phát triển nông nghiệp số, nông nghiệp hiện đại và các mô hình sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu trong giai đoạn hiện nay. Việc tích hợp dữ liệu khí tượng vào quản lý sản xuất sẽ giúp chuyển đổi từ phương thức canh tác truyền thống sang nông nghiệp thông minh, hiệu quả và bền vững hơn. Đối với Việt Nam - quốc gia có nền nông nghiệp chịu ảnh hưởng trực tiếp của thời tiết và khí hậu, việc đầu tư và khai thác hiệu quả dữ liệu khí tượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết mà còn là giải pháp chiến lược lâu dài. Quan trắc khí tượng hôm nay chính là chìa khóa để bảo vệ mùa màng và sinh kế ngày mai.

Hoài Thương

Trung tâm Khuyến nông quốc gia