Phật thủ từ lâu được người dân ưa chuộng trong mâm ngũ quả ngày Tết bởi hình dáng độc đáo như bàn tay Phật, mang ý nghĩa che chở, bình an, tài lộc và may mắn. Không chỉ có giá trị thẩm mỹ và tâm linh, Phật thủ còn có hương thơm bền, thời gian bảo quản dài, phù hợp với nhu cầu trưng bày trong dịp Tết Nguyên đán.

    Gia đình chị Hoàng Thị Hải Yến, thôn Tân An 1, xã Bảo Hà hiện đang canh tác trên 1000 gốc phật thủ, là một trong những hộ trồng quy mô lớn tại địa phương. Chị Yến cho biết, năm nay do thời tiết diễn biến bất lợi, nhiều vùng trồng phật thủ ở các tỉnh phía Bắc bị giảm sản lượng, vì vậy giá phật thủ được dự báo sẽ tăng so với năm trước.

    Hơn nữa đây là loại cây “khó tính”, đòi hỏi quy trình chăm sóc tỉ mỉ, theo dõi thường xuyên trong suốt cả năm. Từ khâu tưới nước, bón phân đến tạo tán, tỉa cành, tỉa quả đều phải thực hiện đúng kỹ thuật nhằm bảo đảm quả phát triển đều, mẫu mã đẹp, màu sắc vàng tươi và hương thơm tự nhiên.

    Mỗi cây phật thủ chỉ giữ lại khoảng 20–25 quả để tập trung dinh dưỡng, tránh tình trạng quả méo mó, nhỏ, không đạt tiêu chuẩn thị trường. Phân bón chủ yếu là phân hữu cơ hoai mục, phân đạm cá kết hợp NPK theo tỷ lệ cân đối, vừa giúp cây sinh trưởng tốt, vừa bảo đảm yếu tố an toàn, bền vững.

    Vào cao điểm cận Tết, những quả to, đẹp có thể đạt 50.000 - 60.000 đồng/quả, thậm chí cao hơn tùy mẫu mã. Nếu chăm sóc tốt, mỗi cây có thể mang lại thu nhập vài trăm nghìn đồng, hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với một số cây ăn quả truyền thống.

    Chị Yến cho biết thêm, dịp cận Tết là thời điểm bưởi Phật thủ được thị trường tiêu thụ mạnh nhất. Ngay từ sáng sớm, thương lái trong và ngoài tỉnh đã tìm đến tận vườn để lựa chọn những quả có mẫu mã đẹp phục vụ nhu cầu thờ cúng và làm quà biếu Tết. Gia đình bà tất bật phân loại, đóng gói sản phẩm để kịp giao cho khách hàng, không khí lao động khẩn trương nhưng phấn khởi.

    Sản phẩm phật thủ được được gia đình chị phân loại ngay từ khâu thu hoạch để phục vụ nhiều kênh tiêu thụ khác nhau. Hiện nay, phật thủ của gia đình chị Yến được tiêu thụ chủ yếu tại thị trường Lào Cai và các tỉnh, thành lân cận. Đối với những quả có hình thức chưa đạt yêu cầu, gia đình tiến hành sơ chế, phơi khô và tiêu thụ cho thị trường Trung Quốc, qua đó tận dụng tối đa sản phẩm, hạn chế lãng phí sau thu hoạch.

    Nhờ chủ động trong khâu sản xuất và tiêu thụ, mô hình từng bước hình thành chuỗi giá trị từ trồng trọt – phân loại – sơ chế – tiêu thụ. Sau khi trừ toàn bộ chi phí đầu tư, chăm sóc và nhân công, doanh thu đạt từ 200 – 300 triệu đồng mỗi năm, mang lại nguồn thu nhập ổn định cho gia đình và tạo việc làm ổn định cho 4 lao động với mức lương từ 5 triệu đến 7 triệu đồng trên tháng và tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động tại địa phương.

    Đi giữa khu vườn phật thủ đang vào vụ, chị Yến chia sẻ niềm vui khi cây trồng gắn bó hơn 10 năm nay đã mang lại thu nhập ổn định cho gia đình, giúp cuộc sống ngày càng khấm khá. “Nhìn vườn phật thủ được mùa, được giá vào dịp Tết là thấy bao công sức chăm sóc cả năm được đền đáp,” chị Yến bộc bạch.

leftcenterrightdel
Chị Yến chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc phật thủ  

    Gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch tâm linh

    Một lợi thế lớn của mô hình trồng phật thủ tại Bảo Hà là vị trí gần các điểm du lịch tâm linh nổi tiếng như Đền Ông Bảy, Đền Cô Bé Tân An. Nhờ đó, sản phẩm phật thủ không chỉ tiêu thụ mạnh trong dịp Tết mà còn được bán rải vụ vào các tháng Giêng, tháng 3, tháng 7 âm lịch, phục vụ nhu cầu dâng lễ của du khách thập phương.

    Việc kết hợp trồng phật thủ với phát triển du lịch tâm linh đã góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ, giúp gia đình chị và người dân trồng Phật thủ tại xã Bảo Hà có nguồn thu ổn định, hạn chế rủi ro “được mùa mất giá”.

    Hướng đi phù hợp trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng

    Những năm gần đây, mô hình trồng phật thủ đã và đang được nhân rộng tại nhiều địa phương của tỉnh Lào Cai như Bảo Hà, Bảo Thắng…, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.

    Phật thủ không chỉ là sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà còn gắn liền với yếu tố văn hóa, tâm linh của người Việt, vì vậy luôn giữ được giá trị ổn định trên thị trường, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán.

    Tết Bính Ngọ 2026 đang đến gần, những vườn Phật thủ trĩu quả, ngát hương tại Bảo Hà không chỉ mang theo kỳ vọng về một vụ mùa bội thu mà còn khẳng định hiệu quả của hướng phát triển nông nghiệp gắn với thị trường Tết, góp phần giúp nông dân Lào Cai đón Xuân mới đủ đầy, ấm no.

leftcenterrightdel

Phật thủ trồng tại vườn nhà chị Yến có mẫu mã đẹp, hương thơm tự nhiên, để được lâu do được chăm sóc theo hướng hữu cơ

Lưu Hòa - Trần Dung

Trung tâm Khuyến nông Lào Cai