Trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển mạnh sang hướng xanh, bền vững và tuần hoàn thì việc khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên, đồng thời giảm thiểu chất thải đang trở thành yêu cầu ngày càng cấp thiết. Từ thực tiễn đó, sử dụng nước thải chăn nuôi sau xử lý để tưới cây trồng, khi bảo đảm đầy đủ các yêu cầu về kỹ thuật và an toàn, được xem là một hướng đi có tiềm năng, góp phần tiết kiệm tài nguyên nước và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hội thảo “Thí điểm mô hình sử dụng nước thải chăn nuôi sau xử lý tưới cho cây trồng tại Tây Ninh” thu hút gần 90 đại biểu tham dự bao gồm các cơ quan quản lý như Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học công nghệ, Ủy ban nhân dân cùng các đơn vị trực thuộc các xã Tân Hòa, Tân Thành, Tân Đông, Tân Hội, Thạnh Bình, Tân Biên, Phước Vinh; các chuyên gia thuộc Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam; các doanh nghiệp đồng hành như Công ty Cổ phần Nông nghiệp BAF Việt Nam, Công ty TNHH Muyuan Việt Nam cùng với hộ nông dân dự kiến tham gia mô hình thí điểm.
Nội dung hội thảo xoay quanh việc chia sẻ kinh nghiệm khi sử dụng nước biogas chăn nuôi heo làm nguồn cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng tại Trung Quốc và các kết quả khảo sát điều kiện đất đai, nguồn nước và nhu cầu sử dụng nước sau xử lý tại khu vực triển khai mô hình của tỉnh Tây Ninh. Theo các chuyên gia, nước thải chăn nuôi heo sau xử lý vẫn chứa một lượng đáng kể các chất dinh dưỡng như đạm (N), lân (P), kali (K), chất hữu cơ và vi khoáng. Nếu được quản lý, xử lý và sử dụng phù hợp, nguồn nước này có thể trở thành nguồn tưới kết hợp dinh dưỡng cho cây trồng, góp phần giảm chi phí sản xuất, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và giảm áp lực lên môi trường.
Tuy nhiên, để việc tái sử dụng đạt hiệu quả và an toàn, cần tính toán đồng bộ cơ cấu cây trồng, nhu cầu nước tưới, khả năng tiếp nhận của đất, cân đối dinh dưỡng và lựa chọn phương thức tưới phù hợp, đồng thời quan tâm đến mức độ chấp nhận của người dân và đặc biệt là phải đảm bảo tiêu chuẩn QCVN 01-195:2022/BNNPTNT, là Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải chăn nuôi sử dụng cho cây trồng do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành.
Từ kinh nghiệm quốc tế đến điều kiện thực tế tại Tây Ninh, Viện Khoa học Kỹ thuật nông nghiệp miền Nam đã có khảo sát, đánh giá đất tại 7 xã gồm Tân Biên, Tân Hòa, Tân Đông, Tân Hội, Tân Thành, Phước Vinh và Thạnh Bình. Kết quả cho thấy khu vực này chủ yếu là đất xám trên phù sa cổ, chiếm hơn 80% diện tích, bên cạnh một phần diện tích đất đỏ bazan. Đặc điểm chung của nhóm đất này là tương đối tơi xốp, thoát nước tốt nhưng hàm lượng hữu cơ từ trung bình đến thấp, khả năng giữ nước và dinh dưỡng không cao. Đây cũng là cơ sở để đánh giá tiềm năng tận dụng nguồn nước sau xử lý trong sản xuất nông nghiệp.
Một nội dung khác cũng được các đại biểu tham dự quan tâm đó là nội dung đề cương mô hình thí điểm tái sử dụng nước thải chăn nuôi sau xử lý tại các trang trại BAF phục vụ tưới và cung cấp dinh dưỡng cho cây trồng tại tỉnh Tây Ninh. Điều này cho thấy sự quan tâm, kỳ vọng của người dân đối với đối với khả năng áp dụng mô hình vào sản xuất.
Các nội dung trọng tâm của hội thảo đã được các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và các hộ dự kiến tham gia mô hình tập trung trao đổi, thảo luận và đưa ra giải pháp kỹ thuật vừa đảm bảo yêu cầu an toàn vệ sinh vừa đảm bảo hiệu quả thực tiễn. Đây là thông tin quan trọng để Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp miền Nam rà soát, hoàn thiện kế hoạch, quy trình để phối hợp cùng với các cơ quan quản lý của tỉnh, địa phương thực hiện mô hình thí điểm. Qua đó từng bước hoàn thiện cơ sở khoa học, thực tiễn và các điều kiện cần thiết để hướng tới thực hiện mô hình nông nghiệp tuần hoàn trên địa bàn tỉnh./.
Hiếu Dân
Trung tâm Khuyến nông và Dịch vụ nông nghiệp tỉnh Tây Ninh