Mặc dù có nhiều khó khăn như diễn biến thời tiết, dịch bệnh trên cây trồng vật nuôi ngày càng phức tạp; giá vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp luôn biến động tăng đã phần nào ảnh hưởng đến tình hình sản xuất của nông dân nhưng với sự quan tâm chỉ đạo kịp thời sâu sát của lãnh đạo Sở Nông nghiệp và PTNT, sự hỗ trợ tích cực của các ban ngành đoàn thể, các đơn vị trong và ngoài tỉnh cộng với sự nhiệt tình của cán bộ Trung tâm và nông dân đã tạo điều kiện cho hoạt động khuyến nông diễn ra khá thuận lợi.
Để góp phần thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ Nghị quyết, trong năm qua Trung tâm đã thực hiện linh hoạt, đồng bộ các giải pháp để phát huy những tiềm năng, lợi thế trong nông nghiệp, nông dân và nông thôn đã cơ bản đạt được các mục tiêu đề ra:
Trung tâm đã tổ chức 1.272 cuộc tập huấn, hội thảo cho 38.380 lượt nông dân dự, 1.039 cuộc sinh hoạt câu lạc bộ khuyến nông với 25.025 lượt nông dân, 10 cuộc hội thảo chuyên đề với sự tham dự của 857 nông dân, 5 cuộc tham quan mô hình cho 239 nông dân. Công tác tập huấn hội thảo, tham quan và các lớp đào tạo cho nông dân gắn với mô hình trình diễn, dự án để chuyển giao kỹ thuật cho người nông dân ngoài mô hình, đồng thời hỗ trợ công tác nhân rộng mô hình.
Năm 2013, Trung tâm phối hợp với Đài Phát thanh và Truyền hình Tiền Giang, tuyên truyền hoạt động khuyến nông trên đài 09 phóng sự truyền hình, 12 Hộp thư khuyến nông, 04 cuộc tọa đàm; Xuất bản 4 số Thông tin Khuyến nông; Cấp phát 45.350 quyển tài liệu kỹ thuật với trên 40 nội dung. Nhìn chung, công tác thông tin tuyên truyền được chú trọng về chất lượng và thời lượng phát thanh, phát hình và nội dung tuyên truyền phù hợp với thực tế sản xuất, đã truyền tải một lượng lớn thông tin đến nông dân.
Năm qua, Trung tâm đã xây dựng 29 mô hình trình diễn với 241 hộ tham gia và 12 dự án với 278 hộ tham gia. Các mô hình có nội dung phù hợp với nhu cầu thực tế sản xuất của nông dân, cho năng suất cao. Nông dân tham gia mô hình thu lợi nhuận cao hơn sản xuất bình thường và nhiều nông dân có nhu cầu nhân rộng mô hình. Nhiều mô hình đạt hiệu quả bền vững như: Dự án Áp dụng 3 giảm 3 tăng và kỹ thuật trồng lúa theo SRI trong sản xuất lúa chất lượng; Dự án Xây dựng mô hình hệ thống sấy lúa năng suất 30-50 tấn/mẻ tại 1 số tỉnh ĐBSCL; Chăn nuôi ATSH ứng dụng đệm lót sinh thái: Ứng dụng chế phẩm sinh học trong ương cá tra, nuôi ếch; ứng dụng Pro-biotic trong nuôi tôm thẻ; Nuôi luân canh cá - lúa đối tượng sặc rằn là chính; Dự án Ứng dụng thiết bị khai thác trên tàu khai thác xa bờ...
Công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật đã đáp ứng kịp thời nhu cầu thực tế sản xuất ngày càng cao của nông dân, được nông dân tiếp nhận nhiệt tình như chương trình 1 phải 5 giảm; công nghệ sinh thái trong sản xuất lúa; sản xuất theo hướng an toàn sinh học và VietGAP; sản xuất theo lịch thời vụ... đã góp phần làm tăng năng suất, chất lượng và giá trị sản xuất ngành nông nghiệp.
Trung tâm đã tổ chức 19 lớp đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn, 638 học viên được cấp giấy chứng nhận. Ước tỷ lệ lao động có việc làm sau khi học nghề đạt 95% (nông dân tự sản xuất tại nông hộ). Khi mở lớp, Trung tâm ưu tiên chọn những vùng sản xuất tập trung hoặc đã xây dựng được các tổ hợp tác theo định hướng chủ trương chung của tỉnh và có điều kiện thuận lợi ký hợp đồng với doanh nghiệp thu mua. Qua đó đã đáp ứng yêu cầu của người lao động nông thôn, học viên tiếp thu tốt, áp dụng được kiến thức đã học vào thực tế sản xuất nhằm góp phần phát triển sản xuất, tăng thu nhập, giảm nghèo và được người dân nông thôn hưởng ứng tham gia. Kết quả các lớp dạy nghề có tỷ lệ học viên tốt nghiệp đạt khá, giỏi, xuất sắc chiếm hơn 90%. Từ đó đã góp phần cùng địa phương xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm cho người lao động.
Để góp phần xây dựng xã nông thôn mới, lãnh đạo Trung tâm đã quan tâm chỉ đạo thực hiện công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, xây dựng các mô hình, dự án tại các xã nông thôn mới. Cụ thể đã thực hiện 7 mô hình ở 5 xã điểm xây dựng nông thôn mới và 15 mô hình ở 10 xã nông thôn mới.
Tiền Giang có 157 câu lạc bộ Khuyến nông/169 xã, phường, thị trấn với số lượng hội viên trên 8.000 người và 162 khuyến nông viên xã. Riêng 29 cán bộ khuyến nông ở 29 xã nông thôn mới đã dần đi vào hoạt động ổn định.
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hoạt động khuyến nông vẫn còn một số tồn tại cần được khắc phục:
- Công tác tổ chức tập huấn hội thảo, sinh hoạt câu lạc bộ khuyến nông ở một vài xã có chiều hướng giảm sự thu hút của nông dân do chưa được trang bị đầy đủ trợ huấn cụ như hình ảnh, máy trình chiếu phục vụ cho buổi thuyết trình.
- Công tác khuyến nông trước đây chỉ chú trọng đầu tư cho sản xuất. Trong năm qua Trung tâm có kết hợp thêm việc đầu tư cho sản phẩm được tiêu thụ trên thị trường nhưng bước đầu vẫn còn hạn chế.
- Công tác dạy nghề là nhiệm vụ mới, thủ tục phức tạp nên gặp khó khăn trong quá trình tổ chức thực hiện.
- Ngoài ra việc sản xuất nông nghiệp tập trung theo hướng hàng hóa quy mô chưa lớn, hiệu quả và sức cạnh tranh còn thấp; hạ tầng phục vụ sản xuất, hạ tầng xã hội nông thôn tuy đã phát triển nhiều nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ yêu cầu sản xuất và đời sống xã hội dân cư nông thôn; tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng hơn; thu nhập của nông dân còn thấp, chênh lệch về đời sống giữa nông thôn và đô thị. Cần có chính sách đầu tư hỗ trợ nhiều hơn nữa cho vùng nông thôn.
Trong thời gian tới, hoạt động khuyến nông phải đáp ứng nhu cầu của người sản xuất và bám vào quy hoạch, kế hoạch phát triển nông nghiệp - nông thôn của ngành; phải thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển, tập trung vào các sản phẩm chủ lực, mũi nhọn của ngành, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung phục vụ chế biến và xuất khẩu. Hoạt động khuyến nông hướng tới một nền nông nghiệp bền vững về môi trường thích ứng với điều kiện biến đổi khí hậu. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học vào sản xuất, tập trung sản xuất hàng hóa với chất lượng cao, an toàn, chi phí thấp, hướng đến sản xuất hàng hóa gắn với thị trường tiêu thụ. Tăng cường năng lực hệ thống khuyến nông các cấp. Đẩy mạnh các hoạt động khuyến nông tuyên truyền, huấn luyện, đào tạo nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của sản xuất và kiểm tra giám sát để nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông. Thực hiện công tác đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn, khuyến nông gắn với phong trào xây dựng nông thôn mới.
Vì vậy việc tiếp tục giữ vững vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của cấp ủy Đảng, sự điều hành có hiệu quả của chính quyền, sự phối hợp chặt chẽ với các ban ngành đoàn thể, cùng với là sự nỗ lực nhiệt tình của tập thể cán bộ Trung tâm và đặc biệt là nông dân trên mặt trận nông nghiệp sẽ góp phần thực hiện có hiệu quả Nghị quyết tam nông.
Nguyễn Thị Phương Dung
Trung tâm Khuyến nông Tiền Giang