Tổng lượng mưa khu vực vùng núi và Trung du Bắc Bộ thấp hơn từ 5-15%, khu vực Đồng bằng Bắc Bộ phổ biến cao hơn từ 10-30%, khu vực Thanh Hóa đến Huế có nơi cao hơn từ 30-60% so với TBNN. Cảnh báo nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở vùng núi, ngập úng ở vùng trũng thuộc đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; nguy cơ ảnh hưởng đến sản xuất trồng trọt là rất lớn.
Trong bối cảnh lúa vụ Hè Thu 2026 ở Bắc Trung Bộ đang bước vào giai đoạn đứng cái, làm đòng, một số diện tích lúa đã trỗ; trà mùa sớm và chính vụ hiện đang trong giai đoạn đẻ nhánh - cuối đẻ nhánh.
Để chủ động ứng phó kịp thời với tình hình mưa lớn có thể xảy ra trên phạm vi rộng và tình hình sinh vật gây hại (SVGH) cây trồng, bảo vệ diện tích lúa và rau màu vụ Hè Thu, vụ Mùa 2026, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã đưa ra khuyến cáo như sau:
1. Đối với cây lúa:
- Cần chủ động trong việc tiêu úng, khơi thông các dòng chảy như mương máng, sông ngòi; trường hợp cần thiết huy động các máy bơm công suất lớn để thoát nước, tiêu úng nhanh cho lúa vụ Hè Thu, vụ Mùa 2026. Tuyệt đối không để cây lúa bị ngập lâu, nếu ngập úng kết hợp với nắng nóng sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng, phát triển của cây lúa, thậm chí gây thối và chết lúa.
- Đảm bảo đủ nước cho cây lúa trong giai đoạn đẻ nhánh, làm đòng, trỗ bông. Đối với những diện tích đủ điều kiện, khuyến khích áp dụng biện pháp tưới ướt khô xen kẽ (AWD) hoặc có thể tiến hành rút nước lộ ruộng vào giai đoạn cuối đẻ nhánh nhằm hạn chế đẻ nhánh vô hiệu, giúp bộ rễ ăn sâu, hút dinh dưỡng tốt, tăng khả năng chống đổ và giảm phát thải khí nhà kính.
- Phân loại các trà lúa để kịp thời khuyến cáo các biện pháp chăm sóc phù hợp, bón phân cân đối, đảm bảo bón đủ lượng phân kali, tránh bón thừa phân đạm nhằm giúp cây lúa sinh trưởng phát triển tốt, chống chịu với điều kiện thời tiết bất thuận và các đối tượng SVGH. Khuyến cáo nông dân không bón phân đạm thúc trỗ và nuôi hạt nhằm hạn chế sự phát sinh và lây lan của bệnh bạc lá đối với những vùng thường xuyên bị bệnh bạc lá gây hại nặng.
- Theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tăng cường công tác điều tra phát 2 hiện, chỉ đạo phòng chống kịp thời các đối tượng SVGH, cụ thể:
+ Đối với sâu cuốn lá nhỏ: tại các tỉnh Bắc Bộ, tăng cường điều tra, giám sát, phòng trừ sâu cuốn lá nhỏ lứa 5 trên diện tích có mật độ cao; đồng thời theo dõi chặt chẽ trưởng thành lứa 6, dự kiến vũ hóa rộ tập trung từ giữa đến cuối tháng 8 để kịp thời triển khai các biện pháp phòng chống. Tại các tỉnh Bắc Trung Bộ, sâu non lứa 5 tiếp tục gây hại, nguy cơ gây trắng lá cục bộ trên những diện tích có mật độ cao nếu không được phun trừ kịp thời.
+ Đối với rầy nâu, rầy lưng trắng: theo dõi diễn biến phát sinh của rầy trên các trà lúa; tổ chức phòng chống kịp thời những diện tích có mật độ cao ngay từ khi rầy tuổi 2-3 bằng các loại thuốc đặc hiệu. Tiếp tục theo dõi diễn biến phát sinh của bệnh lùn sọc đen, khoanh vùng phun trừ rầy môi giới truyền bệnh và tiêu hủy cây lúa bị nhiễm bệnh.
+ Đối với sâu đục thân 2 chấm: theo dõi chặt chẽ mật độ ổ trứng trên lúa giai đoạn đòng già - trỗ, nhất là trà muộn, để chủ động chỉ đạo phòng trừ.
+ Đối với nhện gié: tăng cường kiểm tra từ giai đoạn lúa làm đòng đến trỗ, đặc biệt tại vùng ổ dịch cũ và khu vực gieo trồng giống nhiễm để triển khai các biện pháp phòng chống kịp thời, hiệu quả. Ngoài ra, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, nhất là mưa, bão để hướng dẫn nông dân biện pháp phòng chống bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, đen lép hạt và bệnh đạo ôn cổ bông kịp thời.
2. Đối với cây màu:
Cần bón phân đầy đủ, cân đối theo nhu cầu của từng loại cây trồng; có thể kết hợp phun phân bón qua lá hoặc các chế phẩm kích thích sinh trưởng để giúp cây phục hồi và sinh trưởng tốt sau mưa bão. Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, kịp thời tỉa dặm, trồng bổ sung những cây bị chết, xới xáo phá váng sau mưa, bón thúc và vun gốc nhẹ nhằm tạo điều kiện cho cây nhanh phục hồi và phát triển. Đồng thời, chủ động chuẩn bị đủ nguồn giống các loại rau ngắn ngày, rau chịu nước để gieo trồng thay thế trong trường hợp diện tích cây trồng bị thiệt hại nặng do mưa bão. Tăng cường điều tra, phát hiện sớm các đối tượng SVGH và hướng dẫn áp dụng các biện pháp phòng, chống kịp thời, hiệu quả.
BBT