Sự nguy hiểm của vi rút LMLM serotype SAT1

Vi rút LMLM serotype SAT1 vốn chủ yếu lưu hành tại Châu Phi, tuy nhiên, gần đây loại vi rút này đã lan rộng ra khu vực Trung Đông, Tây Á và đã xuất hiện sát biên giới Việt Nam là Trung Quốc với hàng trăm ca bệnh trên bò. Đặc điểm nguy hiểm nhất của serotype SAT1 là khả năng lây lan nhanh chóng với tỷ lệ mắc bệnh có thể lên đến 100% trong quần thể gia súc chưa có miễn dịch. Dù tỷ lệ chết ở gia súc trưởng thành thấp, nhưng ở con non như bê, nghé, lợn con, tỷ lệ này có thể lên tới trên 20% do viêm cơ tim và suy tim cấp. Đáng lo ngại hơn, các loại vắc xin LMLM đang lưu hành tại Việt Nam (típ O, A, Asia1) hoàn toàn không có khả năng bảo hộ đối với chủng SAT1.

Xây dựng kế hoạch hành động

Mặc dù Việt Nam chưa ghi nhận sự xuất hiện của SAT1, nhưng nguy cơ xâm nhiễm thông qua vận chuyển trái phép động vật và sản phẩm động vật qua biên giới là rất cao. Nếu không có kế hoạch chủ động, sự xâm nhập của vi rút này sẽ gây thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và ảnh hưởng lớn đến ngành chăn nuôi móng guốc chẵn.

Việc ban hành kế hoạch giúp cơ quan chức năng chuẩn bị sẵn sàng về cơ sở pháp lý, phương án kỹ thuật, nguồn lực vắc xin và hệ thống xét nghiệm để phản ứng nhanh, không để dịch lây lan diện rộng khi xuất hiện ổ dịch đầu tiên.

Tóm tắt Kế hoạch hành động ứng phó theo các tình huống Kế hoạch ứng phó của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được chia thành 02 tình huống cụ thể:

Tình huống 1: Khi chưa phát hiện bệnh tại Việt Nam

Kiểm soát chặt chẽ biên giới: Ngăn chặn tuyệt đối việc vận chuyển gia súc trái phép từ các vùng có nguy cơ.

Giám sát chủ động: Tập trung lấy mẫu xét nghiệm tại khu vực biên giới, chợ gia súc, cơ sở giết mổ để phát hiện sớm mầm bệnh.

Chuẩn bị vắc xin và kỹ thuật: Rà soát danh mục vắc xin phù hợp, chuẩn bị phương án nhập khẩu khẩn cấp và nâng cao năng lực xét nghiệm định loại serotype SAT1.

Thông tin truyền thông: Hướng dẫn người dân thực hiện chăn nuôi an toàn sinh học và không giấu dịch.

Tình huống 2: Khi phát hiện ổ dịch SAT1 đầu tiên tại Việt Nam

Kích hoạt phản ứng nhanh: Khoanh vùng ổ dịch, thiết lập các chốt kiểm dịch tạm thời và kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển gia súc trong vùng dịch.

Xử lý triệt để: Tiêu hủy gia súc mắc bệnh hoặc có kết quả dương tính; thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng liên tục tại ổ dịch và khu vực xung quanh.

Tiêm phòng khẩn cấp: Triển khai ngay việc tiêm phòng bao vây bằng vắc xin SAT1 phù hợp về mặt kháng nguyên tại ổ dịch và các vùng bị dịch uy hiếp.

Điều tra dịch tễ: Truy xuất nguồn lây và truy vết các phương tiện, con người liên quan để xác định phạm vi nguy cơ.

Sau giai đoạn khẩn cấp, ngành thú y sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để tổ chức tiêm phòng diện rộng nhằm tạo miễn dịch quần thể, bảo vệ đàn gia súc trên phạm vi phù hợp, tránh lãng phí nguồn lực

BBT