Những năm gần đây, một số nông dân đã mạnh dạn thuê đất, đầu tư sản xuất theo hướng hàng hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế. Anh Nguyễn Cảnh Toàn (sinh năm 1983) là một trong những điển hình tại địa phương.
Năm 2021, anh Toàn thuê 3 ha đất bãi bồi với thời hạn 5 năm để phát triển mô hình trồng rau màu. Nhận thấy lợi thế của các loại cây ngắn ngày, anh tập trung sản xuất dưa chuột, bí xanh theo phương thức gối vụ liên tục, tận dụng tối đa diện tích, tạo nguồn thu ổn định. Tuy nhiên, do nằm ở vùng hạ lưu sông Lam, từ tháng 9–10 hàng năm, diện tích sản xuất thường bị ngập, buộc phải tạm dừng canh tác.
Vụ xuân năm 2026, anh Toàn bố trí trồng 2,5 ha dưa chuột và 0,5 ha bí xanh. Sau khi kết thúc thu hoạch dưa chuột, toàn bộ diện tích tiếp tục được chuyển sang trồng bí xanh nhằm kéo dài thời gian sản xuất.
Đối với dưa chuột, anh lựa chọn giống Thái Lan có ưu điểm sai quả, ít sâu bệnh, phù hợp điều kiện thời tiết. Sau khoảng 18 ngày thu hoạch, năng suất đạt khoảng 50 tấn/2,5 ha. Giá bán dao động từ 12.000 – 15.000 đồng/kg, có thời điểm đạt 18.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu khá.
Trên diện tích 0,5 ha, anh trồng bí xanh giống Nova 209, cho năng suất khoảng 20 – 25 tấn/vụ. Sản phẩm có chất lượng tốt, giá bán ổn định từ 5.000 – 7.000 đồng/kg, góp phần đa dạng nguồn thu cho trang trại.
Để nâng cao hiệu quả sản xuất, anh Toàn chú trọng áp dụng các biện pháp kỹ thuật trong chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh theo hướng an toàn sinh học, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Đồng thời, anh đầu tư hệ thống tưới tự động, giúp tiết kiệm công lao động và chủ động nguồn nước.
Sản phẩm sau thu hoạch được thương lái thu mua tại ruộng, đồng thời cung cấp cho các bếp ăn khu công nghiệp và nhà hàng trên địa bàn, đầu ra tương đối ổn định.
Hiện mô hình của anh tạo việc làm thường xuyên cho 2 lao động với mức thu nhập khoảng 10 triệu đồng/người/tháng (bao gồm ăn ở) và 10 – 15 lao động thời vụ vào các thời điểm cao vụ.
Theo anh Toàn, đất bãi bồi tơi xốp, được bồi đắp phù sa hàng năm nên rất phù hợp với các loại cây trồng ngắn ngày. So với phương thức canh tác truyền thống, mô hình này cho hiệu quả kinh tế cao hơn rõ rệt.
“Sau khi trừ chi phí, thu nhập của gia đình đạt khoảng 300 – 400 triệu đồng mỗi năm, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và biến động giá cả thị trường”, anh Toàn cho biết.
    |
 |
| Chủ động tổ chức sản xuất thích ứng với đặc điểm tự nhiên của vùng đất giúp gia đình anh Toàn có thu nhập ổn định |
Đánh giá về mô hình, bà Nguyễn Thị Tuyết, Phó Chủ tịch kinh tế UBND xã Hưng Nguyên Nam, cho biết: “Sản xuất trên đất bãi bồi vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro như thời tiết diễn biến thất thường, nguy cơ ngập lụt trong mùa mưa và biến động giá nông sản. Tuy nhiên, với sự chủ động trong tổ chức sản xuất, mô hình của gia đình anh Toàn vẫn duy trì hiệu quả ổn định, cho thu nhập khá. Hiện nay, trên địa bàn xã đã có 3 hộ dân phát triển mô hình sản xuất rau màu trên đất bãi bồi ven sông Lam theo hướng hàng hóa, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế tích cực”.
“Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích nhân rộng mô hình, tạo điều kiện để người dân tích tụ ruộng đất, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đồng thời tăng cường liên kết tiêu thụ sản phẩm nhằm nâng cao giá trị sản xuất và thu nhập cho người dân”, bà Tuyết cho biết thêm.
Từ thực tế cho thấy, việc khai thác hiệu quả quỹ đất bãi bồi ven sông Lam theo hướng sản xuất hàng hóa, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật là hướng đi phù hợp, góp phần nâng cao thu nhập và thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp tại địa phương.
Lê Thúy
Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thiên Nhẫn, tỉnh Nghệ An