Vào mùa khô sau khi gặt lúa xong thì bà con sẽ chọn phương pháp đốt đồng và coi đây là phương pháp nhanh gọn nhất. Nhưng chính phương pháp này sẽ gây nhiều tác hại như: ô nhiễm không khí, hiện tượng chai đất, tiêu diệt hết các sinh vật có lợi trên đồng ruộng, gây mất cân bằng sinh thái, nên dẫn đến dễ phát sinh dịch hại trên diện rộng. Còn vào mùa mưa, sau khi thu hoạch lúa xong bà con không đốt đồng được thì lại chọn phương pháp xới trục vùi rơm rạ. Với cách làm này thì rơm rạ sẽ bị phân hủy trong điều kiện yếm khí tạo ra các chất độc hữu cơ gây ngộ độc cho cây lúa, làm tăng chi phí sản xuất và giảm năng suất lúa. Ngoài ra hai phương pháp xử lý rơm rạ trên đều đưa đến một tác hại chung là làm cho đất mất đi một lượng dinh dưỡng N, P, K và hữu cơ, đất ngày càng cạn kiệt dinh dưỡng, thoái hóa. Ngược lại nếu biết tận dụng thì nguồn rơm rạ tưởng chừng như bỏ đi ấy lại rất hữu ích cho bà con như, sử dụng vào việc trồng nấm rơm, ủ với men vi sinh hoặc ure cho trâu bò ăn rất tốt và mau lớn. Bên cạnh đó rơm rạ còn được sử dụng trong việc tủ gốc cho vườn cây ăn quả…

Trước thực trạng trên, Trung Tâm Khuyến nông tỉnh Kiên Giang đưa về hai loại máy công nghệ thu rơm rạ là: loại vét rơm và loại cuốn rơm thành cuộn. Hợp tác xã Thanh Niên, ấp 8B, xã Thạnh Đông A, huyện Tân Hiệp, tỉnh Kiên Giang là đơn vị đầu tiên mạnh dạn mua một máy cuốn rơm thành cuộn để phục vụ cuốn rơm cho bà con sau khi thu hoạch lúa. Trung Tâm Khuyến nông Kiên Giang hỗ trợ không thu hồi cho HTX với số tiền là 20.000.000 đồng/máy, với giá máy là 60.000 triệu đồng. Ngoài ra Trung tâm Khuyến nông còn hỗ trợ về tập huấn kỹ thuật, hội thảo, tham quan mô hình… Loại máy này hoạt động với công suất khoảng 3,5- 4 ha/ngày. Rơm được cuộn lại thành cuộn hình trụ, đường kính 50 cm, dài 80 cm. Với kích thước này giúp cho nông dân thuận tiện hơn trong khâu thu gom, vận chuyển, tồn trữ. Máy cuốn rơm này chỉ cần đấu vào máy kéo có công suất 25 mã lực trở lên (máy kéo, máy cày) là có thể hoạt động được. Sau khi nông dân thu hoạch lúa xong thì bán rơm cho HTX với giá dao động từ 150.000- 380.000 đồng/ha, và HTX đưa máy cuốn rơm vào cuốn rơm đem về bán lại cho thương lái với giá 7.000/cuộn, trung bình mỗi ha có khoảng 280 cuộn. Tính ra thì mỗi ngày HTX thu lợi nhuận khoảng 2.400.000 đồng/ngày. Với lợi nhuận như trên, máy hoạt động khoảng 25- 30 ngày thì có thể thu hồi lại vốn.

Mong rằng trong thời gian tới có nhiều nông dân đầu tư mua máy cuộn rơm để đưa vào sản xuất, vừa hạn chế ô nhiễm môi trường, có hại cho đất, vừa có thêm thu nhập cho gia đình.

Trọng Thân - Nguyễn Diễm