Xác định được những yếu tố thuận lợi về thổ nhưỡng cũng như thị trường, năm 2012, gia đình ông Nguyễn Hải Đường khi ấy thuộc khu 3 (xã Ấm Hạ cũ), nay là thôn 8 xã Hạ Hoà (tỉnh Phú Thọ) đã đưa giống cây thanh long ruột đỏ về trồng trên diện tích đất đồi xung quanh nhà. Thời điểm ấy, rất ít hộ trồng thanh long, đặc biệt là thanh long ruột đỏ, chủ yếu là trồng thanh long ruột trắng theo quy mô nhỏ lẻ. Vì vậy, có thể khẳng định, ông Nguyễn Hải Đường là một trong những người trồng thành công giống thanh long ruột đỏ của địa phương lúc bấy giờ.
Khi mới bắt tay vào lập mô hình trồng thanh long ruột đỏ, ông Nguyễn Hải Đường đã chịu khó học hỏi kinh nghiệm trồng từ các mô hình đã thành công.Đồng thời ông và gia đình cũng nhận được sự tư vấn, giúp đỡ về kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch giống cây thanh long ruột đỏ của Trạm Khuyến nông huyện, cán bộ khuyến nông xã. Với lợi thế hơn 1 ha đất đồi dốc màu mỡ quanh nhà ở, nằm theo hướng đón nắng mặt trời - yếu tố rất quan trọng đối với quá trình sinh trưởng của cây thanh long, ông Nguyễn Hải Đường đã tận dụng, khoanh vùng trồng cây thanh long để tiện nguồn nước và chăm sóc.
Chia sẻ về kinh nghiệm kỹ thuật trồng, chăm sóc cây thanh long ruột đỏ, ông Nguyễn Hải Đường cho biết, khi trồng thanh long, đất, nước tưới, kỹ thuật trồng, khoảng cách giữa cách hố cây đặc biệt quan trọng. Khi cây thanh long đã sinh trưởng tốt, cần có cọc đỡ để cây đứng vững và vươn dài. Gốc cây rất cần việc tạo độ ẩm nên người trồng tận dụng rơm rạ ủ tạo độ ẩm. Từ khi đơm hoa đến khi kết trái, cần chế độ tưới thường xuyên để cây duy trì được độ ẩm và nước, có biện pháp phòng tránh sâu bệnh kịp thời. Mỗi năm gia đình ông bón phân cho thanh long 3 lần, chủ yếu là kali, phân chuồng ủ hoai. Thu hoạch đúng thời điểm quả chín, nếu để quá thời gian, quả sẽ bị nứt, không đảm bảo chất lượng.
Theo thời gian, từ lúc ban đầu trồng chỉ vài chục đến trên 100 gốc, đến nay, sau 14 năm lập mô hình trồng thanh long ruột đỏ, gia đình ông Nguyễn Hải Đường đã phát triển, nhân rộng trên diện tích hơn 1 ha đất của gia đình trên 700 gốc thanh long. Hiện tại, toàn bộ số gốc thanh long sinh trưởng và phát triển tốt, thích nghi và đều đặn theo từng vụ trong năm. Đặc biệt, số gốc thanh long ruột đỏ của gia đình ông Đường đã có thâm niên nên gốc to, chắc, tán vươn dài, rộng, tỷ lệ ra hoa và đạt quả cao.
Mỗi năm, diện tích thanh long ruột đỏ của gia đình ông cho 5 vụ quả, trong đó, có 3 vụ chính, 2 vụ xép, thời gian 1 tháng/vụ, đến tháng 10 hằng năm là hết vụ quả. Mỗi năm, vườn thanh long ruột đỏ của gia đình ông Đường cho thu hoạch trên 4 tấn quả. Quả thanh long trong vườn của gia đình ông Đường đẹp về màu sắc vỏ, to, lõi đỏ tươi, độ ngọt cao, được thị trường gần xa ưa chuộng. Giá bán tại vườn và thị trường tuỳ vào trọng lượng, kích cỡ quả, giao động từ 20-30 nghìn đồng/kg. Mỗi năm, trừ chi phí và công chăm sóc, gia đình ông Đường có thu nhập trên 130 triệu đồng. Đây là kết quả của sự dày công, chịu thương chịu khó, bền bỉ chăm sóc và duy trì mô hình vườn đồi thanh long ruột đỏ của gia đình ông trong thời gian hơn 10 năm qua.
    |
 |
| Dù đã 74 tuổi nhưng ông Đường vẫn mệt mài chăm sóc và phát triển vườn thanh long ruột đỏ của gia đình |
Bà Nguyễn Thuý Hồng, Chủ tịch Hội nông dân xã Hạ Hoà (Phú Thọ) cho biết: “Ông Nguyễn Hải Đường là tấm gương người nông dân phát huy hiệu quả diện tích đất của gia đình, tạo lập thành công mô hình trồng cây thanh long ruột đỏ. Mô hình kinh tế này của gia đình ông Đường đã lan toả tích cực, góp phần phát triển phong trào nông dân sản xuất giỏi của địa phương”.
Những năm gần đây, ông Đường còn tận dụng diện tích để trồng thêm dứa ta, giống dứa gai bản địa ở tầng thấp trong vườn thanh long. Đây là giống dứa quả nhỏ, ngọt, cũng rất được thị trường ưa chuộng. Đồng thời, gia đình ông còn nuôi thêm gà đồi dưới tán cây thanh long để tăng thêm thu nhập.
Với những kết quả đạt được, năm 2025, ông Nguyễn Hải Đường được bình chọn và vinh danh là điển hình tiên tiến giai đoạn 2020-2025 tỉnh Phú Thọ về lĩnh vực người nông dân sản xuất giỏi.
Năm nay, đã bước vào tuổi 74 nhưng ông Nguyễn Hải Đường cùng gia đình vẫn miệt mài chăm sóc, nhân rộng vườn thanh long ruột đỏ. Xung quanh ngôi nhà của ông là vườn thanh long đang tiếp tục hứa hẹn những vụ mùa quả bội thu. Thành quả này có được không chỉ là sự nỗ lực, bền bỉ của ông Nguyễn Hải Đường cùng gia đình mà còn là kết quả của công tác khuyến nông của địa phương xã Hạ Hoà nói riêng, hoạt động khuyến nông của tỉnh Phú Thọ nói chung trong việc triển khai, hướng dẫn, nhân rộng, khuyến khích người dân ở cơ sở tạo lập và phát huy hiệu quả các mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững.
Nguyễn Thế Lượng
Trường THPT Hạ Hoà, Phú Thọ