Xã Đam Rông 1, tỉnh Lâm Đồng là xã đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, được sáp nhập từ xã Phi Liêng và Đạ K’Nàng của huyện Đam Rông cũ. Trong những năm gần đây, việc sản xuất rau màu, đặc biệt là cây cà chua tại xã phải đối mặt với nhiều thách thức lớn do thời tiết diễn biến thất thường, sâu bệnh gia tăng và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định. Những diện tích canh tác ngoài trời thường xuyên chịu ảnh hưởng tiêu cực từ các đợt mưa kéo dài, dẫn đến suy giảm chất lượng trái, năng suất thấp và ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông hộ.

    Trước bối cảnh đó, việc ứng dụng các giống cà chua mới có sức sinh trưởng khỏe, khả năng chống chịu tốt và phù hợp với điều kiện nhà kính đã trở thành nhu cầu cấp thiết. Giống cà chua Boxer nổi lên như một lựa chọn tiềm năng với ưu thế vượt trội về năng suất và chất lượng quả, phù hợp với điều kiện khí hậu tại địa phương.

    Nhằm hiện thực hóa tiềm năng này, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng đã triển khai mô hình “Liên kết sản xuất và tiêu thụ cà chua giống mới Boxer nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế”. Mô hình được thực hiện năm 2025 tại xã Đam Rông 1 với quy mô 5.000 m2. Hai hộ nông dân tiên phong tham gia là hộ ông K’Kiêr tại thôn Liêng Đơn và hộ ông Mai Tuấn Tú tại thôn Bób Lé, canh tác trên diện tích 2.500 m2/hộ nhà kính. Để thực hiện mô hình, Trung tâm Khuyến nông tỉnh đã hỗ trợ 70% kinh phí mua cây giống và vật tư thiết yếu, các nông hộ đối ứng 30% chi phí còn lại.

    Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ vật tư, mô hình còn chú trọng đến việc chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật trong việc canh tác cà chua. Các hộ tham gia mô hình đã được tập huấn toàn bộ quy trình trồng và chăm sóc cây cà chua giống mới và cam kết thực hiện đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật đề ra. Ngoài ra, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng còn tổ chức các buổi hội thảo để nông dân có cơ hội trao đổi, thảo luận về những thuận lợi, khó khăn và rút ra các bài học kinh nghiệm trong quá trình canh tác, từ đó lan tỏa và nhân rộng mô hình.

    Kết quả thực tế đã chứng minh sự thích nghi của giống cà chua Boxer, tỷ lệ cây sống bình quân đạt tới 96%, vườn cây phát triển đồng đều và đạt chất lượng tốt. Đáng chú ý là giống cà chua Boxer không hề xuất hiện các triệu chứng bệnh virus gây hại, các loại sâu bệnh gây hại như bệnh héo xanh vi khuẩn, thối nhũn trái hay lở cổ rễ chỉ xuất hiện ở mức độ nhiễm rất nhẹ, dao động từ 01 - 03%, hoàn toàn không gây ảnh hưởng đến năng suất cũng như hiệu quả kinh tế. Từ đó cho thấy giống cà chua Boxer có khả năng kháng sâu bệnh rất tốt.

    Với năng suất trung bình đạt 20 tấn/5.000 m2/vụ và giá bán ổn định khoảng 30.000 đồng/kg, tổng doanh thu của 02 hộ tham gia mô hình đạt 600 triệu đồng/5.000 m2. Sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư, lãi thuần đạt trên 400 triệu đồng/02 hộ, cao hơn khoảng 30 triệu đồng so với các hộ sản xuất ngoài mô hình.

leftcenterrightdel
Cây cà chua Boxer phát triển tốt, phù hợp với khí hậu địa phương

    Thành công của mô hình không chỉ mang lại giá trị vật chất mà còn có ý nghĩa xã hội và môi trường cho bà con nông dân. Việc liên kết sản xuất giúp kiểm soát tốt chất lượng đầu vào, bảo vệ môi trường sống và sức khỏe của chính người nông dân. So với phương thức canh tác ngoài mô hình, việc áp dụng quy trình kỹ thuật mới đã giúp nông hộ tiết kiệm được 7,6% chi phí đầu tư, lợi nhuận cao hơn 8% (tương ứng giá trị tăng thêm 30 triệu đồng/5.000 m2).

    Kết quả này cho thấy mô hình không chỉ đạt mục tiêu về năng suất mà còn mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt, giúp người dân nâng cao thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích canh tác. Đây chính là cơ sở để địa phương tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng an toàn, bền vững trong thời gian tới.

 

Nguyễn Văn Bảo Hoàng

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Lâm Đồng