Nhằm cụ thể hóa Nghị Quyết số 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh Khánh Hòa đã xây dựng Đề án thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 231/QĐ-TTg, ngày 24/01/2025. Đây là dấu mốc quan trọng, tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phát triển lĩnh vực nuôi biển công nghệ cao, từng bước hình thành các vùng nuôi biển công nghiệp tập trung, góp phần nâng cao sản lượng, giá trị sản phẩm thủy sản, cải thiện thu nhập cho người dân ven biển và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế – xã hội bền vững của tỉnh Khánh Hòa.
Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Khánh Hòa ban hành kế hoạch số 11346/KH-UBND ngày 09/10/2024 của UBND tỉnh Khánh Hòa về việc Triển khai mở rộng mô hình thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Khánh Hòa, giao Sở Nông nghiệp và PTNT (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường) chủ trì triển khai.
Theo đó Sở đã chỉ đạo Trung tâm Khuyến nông phối hợp với Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn VinGroup, nhà cung cấp lồng nuôi triển khai lắp đặt lồng nuôi, các thiết bị camera giám sát, định vị cho người nuôi trước khi các hộ nuôi tiến hành thả giống vào các lồng nuôi được hỗ trợ
Sau khi chọn được các hộ đủ tiêu chí triển khai mô hình, Trung tâm Khuyến nông cử cán bộ kỹ thuật theo dõi hướng dẫn hộ dân triển khai mô hình, từ khâu chọn giống, chăm sóc, quản lý đến khâu thu hoạch.
Mô hình tại Đầm Bấy, Nha Trang, triển khai 5 hộ dân với tổng cộng 10 ô lồng tròn HDPE, mỗi lồng có đường kính 13 m, thể tích khoảng 800m3. Đối tượng được các hộ chọn thả nuôi tại đây là cá chim vây vàng. Trước khi thả vào lồng HDPE, cá được ương ở gần bờ tới khi đạt khoảng 50 - 60g/con (thời gian ương khoảng gần 3 tháng) rồi tiến hành thả vào lồng tròn. Số lượng cá thả 144.000 con giống, và được thả theo từng đợt với tổng cộng 5 đợt thả vào 09 ô lồng (1 lồng còn lại để tắm cá), đợt thả đầu tiên vào ngày 16/6/2025 và đợt thả sau cùng là vào ngày 03/09/2025.
Sau sau cơn bão số 13, các hộ đã tiến hành thu tỉa cá đợt đầu vào ngày 09/11/2025, đến nay đã thu được 3 đợt trong hơn 3 lồng nuôi với sản lượng 36.500 kg cá đã đạt kích cỡ thương phẩm từ 0,7 – 1 kg/con, tỷ lệ sống đạt trên 85%, giá bán dao động từ 110.000đ/kg – 126.000đ/kg. Sau khi trừ chi phí (đã bao gồm khấu hao lồng nuôi), lợi nhuận thu được khoảng 1,7 tỷ đồng. Dự kiến còn khoảng trên 60 tấn cá thương phẩm, và sẽ cho thu hoạch trong khoảng 2 – 3 tháng tới.
    |
 |
| Thu hoạch cá nuôi tại mô hình ở Đầm Bấy, Nha Trang |
Theo ông Vũ Khắc Mười, đại diện chủ mô hình tại Đầm Bấy cho biết, so với nuôi gần bờ như trước đây ông vẫn nuôi, thì nuôi xa bờ, cụ thể khu vực Đầm Bấy trong vụ này, cá nhanh lớn hơn so với nuôi gần bờ khoảng 1 tháng, tỷ lệ sống cao hơn từ 10-15%, cùng với đó là nuôi xa bờ hạn chế được việc tắm cá, cá ít bệnh và ít phải sử dụng kháng sinh; từ đó chi phí cũng giảm.
Vấn đề quan trọng là lồng HDPE có thể phòng tránh bão. Cụ thể cơn bão số 13 vừa qua, nếu không có lồng HDPE, chắc chắn ông sẽ bán cá trước khi bão đổ bộ và giá thời điểm đó khoảng 105.000đ/kg. Tuy nhiên, nhờ nuôi trong lồng HDPE nên ông có thể yên tâm để cá qua bão.
Trong đợt thu tỉa lần đầu ngày 09/11/2025, ông thu 13 tấn cá, xuất bán với giá 110.000 đ/kg.
Đợt thu tỉa cá lần thứ hai ngày 11/12/2025 ông tiếp tục thu tỉa 15 tấn cá, giá bán 126.000/tấn.
Đợt thu tỉa lần thứ 3 ngày 27/12/2025 ông thu 8,5 tấn, dự kiến cá trong lồng còn khoảng 60 tấn.
Ông Mười cũng cho biết thêm, ban đầu tham gia mô hình có 05 hộ, tuy nhiên, ông đã bàn bạc với các hộ “góp gạo thổi cơm chung”, thành lập nhóm hộ cùng góp vốn nuôi, sau đó lợi nhuận sẽ chia theo tỷ lệ vốn góp. Như vậy với số lượng 10 ô lồng, có thể san kích cỡ cá dễ dàng phù hợp với từng lồng từng kích cỡ cá khác nhau, từ đó cá “lớn không nuốt cá bé”, tỷ lệ sống của cá cao hơn và cá nuôi mỗi lồng sẽ lớn đồng đều hơn. Những vụ tiếp theo, ông dự kiến sẽ dầu tư thêm lồng nhựa HDPE với đường kính lớn hơn và đầu tư thêm camera quay dưới nước để quan sát theo dõi cá hiệu quả hơn.
Mô hình tại Hòn Nội, Cam Lâm (cụ thể hộ dân thuộc huyện Cam Lâm cũ, nay là xã Cam Lâm triển khai 5 hộ dân với tổng cộng 10 ô lồng tròn HDPE, mỗi lồng có đường kính 13 m, thể tích khoảng 800m3. Đối tượng được các hộ chọn thả nuôi tại đây là cá chim vây vàng. Các hộ tại đây cũng liên kết thả giống chung với số lượng giống thả là 40.000 con. Không giống các hộ ở Đầm Bấy, các hộ ở các Cam Lâm ương cá ngay trong lồng HDPE với kích cỡ giống 5 - 6 cm/con. Đến nay sau 6 tháng ương nuôi, cá đạt kích cỡ từ 500 – 700 g/con. Các hộ dân đã liên hệ với đợt vị thu mua và tiến hành thu hoạch cá.
Theo ông Võ Lâm Đồng cho biết, nghề nuôi biển đối với ông tương đối mới, vì trước giờ ông chưa từng nuôi trồng thủy sản trên biển. Khi biết Đề án nuôi biển công nghệ cao do Quỹ Thiện Tâm – Tập đoàn Vingruop hỗ trợ một phần kinh phí làm lồng HDPE được triển khai tại khu vực Hòn Nội - Cam Lâm, ông đã mạnh dạn đăng kí tham gia. Không phải do được hỗ trợ mà ông đăng ký, mà vì ông đã rất tâm huyết với nghề nuôi, ông đã từng tìm hiểu về nghề nuôi biển rất nhiều. Tuy nhiên, hiện nay khu vực biển gần bờ thuộc huyện Cam Lâm cũ trước đây đã không còn diện tích mặt biển được phép nuôi, vùng biển thuộc TP. Cam Ranh cũ cũng đã kín không còn diện tích nuôi. Nên khi biết đến đề án, ông đăng ký với mong muốn mở ra một nghề mới đối với ông và hứa hẹn sẽ mang lại thu nhập kinh tế cho gia đình. Theo ông cho biết, vụ đầu nuôi một phần chưa có kinh nghiệm nhiều, một phần chưa có cách quản lý hiệu quả nên chưa có lợi nhuận nhiều. Vừa qua, các hộ ở Cam Lâm đã thành lập hợp tác xã Nuôi trồng thủy sản Hòn Nội Cam Lâm, hi vọng trong những vụ nuôi sau các thành viên sẽ thống nhất được phương án sản xuất và phương pháp quản lý tốt nhất để đạt được hiệu quả như mong muốn.
Là hợp tác xã đầu tiên của cả nước thực hiện việc nuôi trồng thủy sản xa bờ (trên 06 hải lý), ông cũng như thành viên trong hợp tác xã mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa trong việc triển khai xây dựng cầu cảng phục vụ hậu cần sản xuất; triển khai việc khoanh vùng quy hoạch nuôi trồng, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa việc nuôi trồng và đánh bắt thủy sản; đẩy nhanh việc cấp giấy phép nuôi trồng thủy sản trên biển cho người dân. Hợp tác xã cũng mong muốn được tiếp cận các nguồn hỗ trợ về kinh phí thực hiện cũng như các nguồn vốn vay ữu đãi, mở rộng các chính sách mới về bảo hiểm thủy sản cho lồng, lưới, các sản phẩm nuôi trồng thủy sản để các thành viên hợp tác xã yên tâm sản xuất.
Qua thời gian triển khai thực hiện, mô hình hình thí điểm phát triển nuôi biển công nghệ cao tại Khánh Hòa năm 2025 mặc dù giai đoạn đầu có gặp một số khó khăn như vốn đầu tư cho lồng tương đối cao; nuôi xa bờ đòi hỏi con giống phải khỏe mạnh, có kích cỡ lớn phù hợp nhằm chịu được sóng gió, trong khi thị trường chỉ cung cấp cỡ giống nhỏ nếu không được ương dưỡng gần bờ, khi đưa ra ngoài khơi tỷ lệ hao hụt cao. Bởi vậy sau khi mua giống người nuôi phải ương gần bờ đến kích cỡ phù hợp mới chuyển vào lồng HDPE. Tuy nhiên, đây không phải khó khăn không khắc phục được, chỉ cần bà con lưu tâm là có thể thành công.
Với kết quả thu được bước đầu cho thấy hiệu quả của mô hình, lồng nhựa HDPE đã trải qua cơn bão số 13 an toàn, hứa hẹn số lồng tại các vùng nuôi quy hoạch sẽ tăng lên, mở ra hướng phát triển nuôi biển vươn khơi bền vững.
Nguyễn Thị Hương Thảo
Trung tâm Khuyến nông tỉnh Khánh Hòa