Mô hình thâm canh giống lúa thuần chất lượng ngắn ngày N25 

Giống lúa N25 do Trung tâm nghiên cứu và phát triển giống lúa thuần - Viện CLT&CTP chọn tạo từ năm 2005, đã được khảo nghiệm trên diện rộng ở nhiều  tỉnh như Thái Bình, Hà Tĩnh, Thanh Hóa, Hải Dương, Quảng Bình... gieo cấy trong vài năm gần đây cho kết quả tốt, được công nhận sản xuất thử. Theo tác giả Hà Văn Nhân, N25 là giống lúa ngắn ngày, chịu thâm canh cao, cứng cây. Thời gian sinh trưởng trong vụ mùa 85- 90 ngày; vụ xuân 115-120 ngày. Chiều cao cây 98-102cm, có dạng hình gọn, thân đứng, lá to màu xanh vàng. N25 có tốc độ sinh trưởng và thời gian vào chắc đến chín hạt nhanh, số hạt/bông đạt 125-180, tỷ lệ lép thấp <10%, trọng lượng 1000 hạt 22-23g. N25 có chất lượng gạo mềm, ngon, vị đậm, mùi thơm nhẹ. Năng suất khoảng 60- 65 tạ/ha, thâm canh tốt có thể đạt 70tạ/ha.

Vụ mùa 2015, mô hình có quy mô 5 ha được bố trí tại 5 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Nam Sách. Giống đối chứng là Khang dân 18 (giống phổ biến tại địa phương). Ngày 11/9/2015, Trạm đã tổ chức hội thảo đầu bờ trước sự chứng kiến của đông đảo cán bộ và nông dân.

Qua những kết quả thu được cho thấy, gieo cấy cùng thời điểm, chăm sóc như nhau, 2 giống lúa có khả năng đẻ nhánh tương đương nhau (trung bình đạt 9 dảnh hữu hiệu/khóm). Song thời gian sinh trưởng của giống KD18 lại dài hơn giống N25 khoảng 5- 7 ngày.

Thời gian từ cấy đến đứng cái, từ đứng cái đến trổ bông của hai giống lúa KD18 và N25 tương đương nhau nhưng khả năng trổ thoát của N25 lại nhanh hơn KD18 khoảng 2-3 ngày. Nổi bật nhất là giống N25 từ trỗ đến chín ngắn hơn KD18 3-4 ngày. Như vậy so sánh về TGST của 2 giống thì N25 ngắn hơn KD18 5-7 ngày. Đây là một đặc điểm ưu việt của giống để nông dân có thể tranh thủ thời gian bố trí các cây vụ đông sớm có giá trị kinh tế cao. Mặt khác, theo nhiều nông dân đánh giá, “sớm được cả tuần như vậy họ sẽ bớt được rất nhiều chi phí về BVTV, nước tưới...”

Đánh giá về khả năng chống chịu bất lợi thời tiết và kháng sâu bệnh của 2 giống lúa cho thấy: Do tán lá thẳng đứng, màu lá hanh vàng từ thời lúa con gái nên N25 không bị sâu bệnh hại nhiều. Vụ mùa 2015 các loài sâu không phát sinh gây hại mạnh cho lúa. Trong khi bệnh khô vằn lại nhiễm nhiều trên giống KD18 ở mức vừa đến trung bình thì N25 trong trẻo từ gốc lên ngọn. Do vậy, nông dân không phải dùng thuốc phòng trừ. Song thời tiết vụ mùa năm nay có nhiều diễn biến phức tạp (giai đoạn lúa đẻ nhánh hữu hiệu và làm đòng gặp thời tiết nắng nóng kéo dài, giai đoạn lúa đứng cái lại có mưa lớn nhiều ngày nên không ưu tiên cho lúa sinh trưởng phát triển) nhưng giống N25 vẫn thích ứng rất tốt.

 So sánh về năng suất thực thu thì 2 giống cho năng suất tương đương (2-2,2 tạ/sào, 1 sào = 360m2) nhưng về chất lượng cơm gạo thì N25 vượt trội hơn hẳn. Hạt gạo N25 trắng trong, cơm dẻo, không dính và có vị đậm.

Rõ ràng với những ưu điểm nổi trội của N25 cho thấy đây là giống lúa có triển vọng cao thay thế được cho giống lúa KD18 vì ngắn ngày, kháng sâu bệnh tốt hơn, ít mẫn cảm với thời tiết bất lợi, lại cho chất lượng gạo ngon hơn, rất thích hợp cho các vùng luân canh 3- 4 vụ/năm, giảm được nhiều chi phí cho nông dân và tăng giá trị thu nhập trên một đơn vị diện tích canh tác. Hầu hết các nông dân tham dự hội thảo đều muốn nhân ra diện rộng ở các vụ lúa tiếp theo khi được Viện đảm bảo về năng suất và thu mua nếu địa phương quy vùng làm được giống.

                                                            Trần Thị Liên

                                                             Trạm Khuyến nông Nam Sách, Hải Dương