Bên cạnh đó, năm 2025 đánh dấu một cột mốc lịch sử với đợt sáp nhập các tỉnh, thành phố lớn ở Việt Nam, tạo ra các đơn vị hành chính có quy mô địa lý và dân số lớn hơn, hướng tới tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp (chỉ còn cấp tỉnh và cấp cơ sở) đã tác động không nhỏ đến ngành Nông nghiệp tỉnh Tuyên Quang nói chung và công tác khuyến nông nói riêng.
Tuy nhiên, với sự hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông quốc gia, sự chỉ đạo sát sao, trực tiếp của Sở Nông nghiệp và Môi trường, sự phối hợp của các địa phương, đặc biệt là sự đồng hành của bà con nông dân với phương châm “Ở đâu có nông dân, ở đó có khuyến nông” hệ thống khuyến nông của tỉnh đã tổ chức triển khai đồng bộ các hoạt động khuyến nông góp phần thúc đẩy tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng hiện đại, bền vững; phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ; kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi số và thực hiện tốt các chương trình, kế hoạch năm 2025 đề ra.
Công tác tổ chức khuyến nông
Trung tâm Khuyến nông Tuyên Quang được thành lập trên cơ sở hợp nhất Trung tâm Khuyến nông tỉnh Tuyên Quang và Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Giang, đồng thời theo Thông tư số 60/2025/TT-BNNMT ngày 14/10/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hệ thống khuyến nông được tổ chức thành hai cấp (cấp tỉnh, xã). Vì vậy các Trạm khuyến nông các khu vực được chuyển giao về cấp xã đáp ứng yêu cầu mới trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Mặc dù còn gặp khó khăn về cơ chế, khoảng cách địa lý nhưng khuyến nông của tỉnh vẫn duy trì hoạt động liên tục, từng bước đổi mới phương thức triển khai, phù hợp với yêu cầu thực tiễn và định hướng phát triển nông nghiệp của tỉnh.
Công tác thông tin tuyên truyền, đào tạo và tập huấn
Trung tâm Khuyến nông luôn đặt công tác đào tạo và tập huấn là một trong những nhiệm vụ cơ bản của hoạt động khuyến nông, được xây dựng và thực hiện thường xuyên, liên tục theo từng mùa vụ. Trong năm 2025, đã tổ chức 36 lớp tập huấn với hơn 1.000 người tham gia với nội dung về sản xuất hàng hóa đối với cây trồng, vật nuôi chủ lực, đặc sản của từng địa phương, quản lý dịch hại tổng hợp IPM trên các cây trồng chủ lực (cây cam, cây bưởi,...); liên kết sản xuất tiêu thụ nông sản theo chuỗi thị trường; phát triển nông nghiệp sinh thái gắn với du lịch, Ứng dụng IoT, AI, blockchain trong nông nghiệp…
Biên tập và phát hành 06 số Bản tin Khuyến nông và Thị trường với 1.200 cuốn tới các xã, phường và các đơn vị trong tỉnh; Thực hiện 12 Chuyên đề Khuyến nông bằng 3 thứ tiếng (phổ thông, Mông, Dao), 36 Chuyên mục Khuyến nông hướng dẫn kỹ thuật sản xuất nông lâm nghiệp trên Báo và Phát thanh – Truyền hình tỉnh. Thực hiện tọa đàm khuyến nông với chủ đề “Giải pháp phát triển chăn nuôi vỗ béo bò thịt gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm” tại xã Thuận Hòa với 100 đại biểu tham dự; Hội thảo Khuyến nông “Phát triển sản xuất rau hoa” tại xã Quản Bạ với 80 đại biểu tham dự. Đặc biệt đã tổ chức thành công Hội thi Sản phẩm trà Shan tuyết và thi kỹ thuật pha chế trà với 20 đội/80 thí sinh, 87 sản phẩm tham gia dự thi, 100 đại biểu tham dự, thu hút trên 300 lượt người đến tham quan thưởng trà, cổ vũ các đội thi.
Bên cạnh đó, tổ chức 03 đoàn khảo sát học tập kinh nghiệm tổ chức sản xuất gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại tỉnh Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai và Ninh Bình cho 100 người là cán bộ, thành viên hợp tác xã; chủ trang trại và nông dân.
Thực hiện các mô hình, dự án khuyến nông và chuỗi liên kết
Đã triển khai thực hiện 16 mô hình, dự án thuộc các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản... Các mô hình, dự án được lựa chọn phù hợp với điều kiện sinh thái và nhu cầu sản xuất của địa phương, mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường rõ rệt điển hình như: Mô hình trồng, thâm canh cây lê gắn với doanh nghiệp và phát triển du lịch sinh thái thuộc Dự án “Xây dựng mô hình mẫu trồng và thâm canh cây ăn quả ôn đới gắn với phát triển du lịch sinh thái” diện tích 05 ha với 06 hộ tham gia tại xã Mèo Vạc, Đồng Văn, năng suất quả trung bình đạt 53 tạ/ha, cao hơn đại trà 6 tạ/ha, đã thu hút nhiều khách du lịch đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm; Mô hình nuôi vịt thương phẩm (vịt bầu đất) an toàn sinh học gắn với tiêu thụ sản phẩm, quy mô 3.000 con với 20 hộ tham gia tại xã xã Hồng Thái. Sau 3 tháng nuôi, đàn vịt đạt trọng lượng bình quân 2,5 kg/con, giá bán bình quân 80.000đồng/kg; Mô hình chăn thả lợn rừng sinh sản theo hướng an toàn sinh học gắn với doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm, quy mô 50 con/5 hộ tại xã Tân Long. Kết quả tỷ lệ sống đàn bố mẹ đạt 80 %, số lượng lợn con sinh ra là 15 con...
Phối hợp với các hợp tác xã, doanh nghiệp thực hiện các chuỗi liên kết (1) chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm dưa chuột với diện tích 110 ha, tổ chức thu mua được 9.120 tấn, giá bán 6.000 - 8.000 đồng/kg, doanh thu đạt trên 50 tỷ đồng; (2) chuỗi liên kết trồng dâu, nuôi tằm, với diện tích 05 ha dâu trồng mới, tổ chức thu mua 18 tấn kén, giá bán 180.000 - 200.000 đồng/kg, doanh thu đạt gần 4 tỷ đồng; (3) chuỗi liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm gấc, với diện tích 15 ha trồng mới, tổ chức thu mua 500 tấn, với giá thu mua 19.000 - 20.000 đồng/kg, doanh thu hơn 10 tỷ đồng…
Ngoài ra, Trung tâm Khuyến nông còn thực hiện các hoạt động của Dự án "Cải thiện thực hành nông nghiệp bền vững và tăng cường kết nối thị trường cho nông hộ nhỏ" do Tổ chức Rikolto International/Bỉ tài trợ. Đã tổ chức được 26 lớp tập huấn về sản xuất an toàn thực phẩm cho hơn 1.000 người tham gia là thành viên hợp tác xã, nông dân; 01 chuyến khảo sát học tập kinh nghiệm sản xuất rau an toàn gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm tại tỉnh Phú Thọ cho 25 đại biểu là cán bộ khuyến nông, thành viên các hợp tác xã. Phối hợp với Chi cục Phát triển nông thôn và QLCL lấy 100 mẫu rau, củ quả phân tích dư lượng thuốc bảo vệ thực vật (nhóm lân hữu cơ và Carbamate). Kết quả các mẫu đều âm tính; thiết kế in ấn 20.000 tem truy xuất nguồn gốc cho Hợp tác xã rau củ quả an toàn thôn Ninh Thái (Thái Hòa). Hỗ trợ nông dân các xã Kim Bình, Thái Hòa, Chiêm Hóa, Hòa An bị ngập lụt 5,5 kg hạt giống bí đỏ, 5 kg hạt giống dưa chuột; 4.250 kg phân hữu cơ vi sinh Quế Lâm và hơn 1.500 gói thuốc trừ sâu, bệnh sinh học…
Chương trình khuyến nông giai đoạn 2026-2030 và năm 2026
Chương trình Khuyến nông tỉnh Tuyên Quang, giai đoạn 2026-2030 đặt mục tiêu phát triển sản xuất bền vững gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trọng tâm của chương trình là thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái, công nghệ cao, tuần hoàn và chuyển đổi số, song song với việc xây dựng nông thôn kiểu mẫu, nâng cao thu nhập và chất lượng sống của người dân… Tổng kinh phí thực hiện là gần 135 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách Nhà nước 102 tỷ đồng, phần còn lại là kinh phí đối ứng từ người dân và doanh nghiệp.
Bám sát mục tiêu chương trình, năm 2026 khuyến nông của tỉnh sẽ tiếp tục được củng cố và nâng cao năng lực trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; xây dựng chế độ chính sách cho tổ khuyến nông cộng đồng làm đầu mối kết nối giữa sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Tập trung xây dựng các mô hình sản xuất bền vững, hữu cơ, công nghệ cao gắn với tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thị trường tiêu thụ; đẩy mạnh đào tạo cán bộ khuyến nông và nông dân nòng cốt; tăng cường truyền thông, chuyển giao tri thức qua nền tảng số; huy động đa dạng các nguồn lực xã hội tham gia hoạt động khuyến nông góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh./.
Vũ Ngọc Tuyên
Trung tâm Khuyến nông Tuyên Quang