Tham dự chương trình, về phía Trung ương có ông Lê Minh Hoan – Phó chủ tịch Quốc hội; ông Bùi Bá Bổng – nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệpVà Phát triển Nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường); Ông Lê Quốc Thanh – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia và các đại biểu từ các cơ quan đơn vị thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Văn phòng Bộ, Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn, Viện trưởng Viện Chiến lược Chính sách nông nghiệp và Môi trường, Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn. Về phía tỉnh Đồng Tháp có sự tham dự của ông Phan Văn Thắng – Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch UBMT Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Tháp, ông Nguyễn Thành Diệu – Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Tháp; ông Lê Hà Luân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp và đại diện các cơ quan đơn vị trong tỉnh: Sở Công thương, Sở Khoa học và công nghệ, Liên minh Hợp tác xã, Ngân hàng nhà nước khu vực 13, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp và 70 nông dân trong tỉnh; Đại diện các doanh nghiệp, các đơn vị báo đài tham dự Tọa đàm.
Tọa đàm được tổ chức nhằm làm rõ khái niệm “người nông dân chuyên nghiệp”, đồng thời định hình vai trò, năng lực, yêu cầu đặt ra đối với người nông dân, HTX. Doanh nghiệp và nhiệm vụ đặt ra đối với các cơ quan quản lý, cơ quan nghiên cứu, chuyển giao trong bối cảnh nông nghiệp đang chuyển sang tư duy kinh tế, gắn với thị trường, công nghệ và hội nhập quốc tế.
Người nông dân chuyên nghiệp – nhà quản trị trên mảnh đất của mình
Theo ông Lê Minh Hoan – Phó chủ tịch Quốc hội, người nông dân chuyên nghiệp là người làm nông bằng tri thức, biết ghi chép chi phí, biết tính toán lợi nhuận, biết liên kết vào tổ hợp tác, tham gia vào hợp tác xã, biết đàm phán hợp đồng, biết xây dựng và bảo vệ thương hiệu của chính mình và biết học tập, học tập suốt đời.
Tính chuyên nghiệp nằm ở tư duy làm nghề, khả năng quản trị rủi ro, kiến thức về khoa học đất, sinh học cây trồng, kinh tế nông nghiệp, những hiểu biết về văn hóa sản phẩm. Người nông dân cần biết kể câu chuyện cho sản phẩm, câu chuyện của chính mình. Cần phát triển thương hiệu cá nhân, thương hiệu sản phẩm gắn với thương hiệu địa phương, góp phần xây dựng thương hiệu nông sản.
    |
 |
| Phó chủ tịch Quốc hội Lê Minh Hoan phát biểu tại tọa đàm |
Những câu chuyện thực tiễn góp phần phác họa chân dung nông dân chuyên nghiệp
Điểm nhấn của Tọa đàm là phần chia sẻ từ các nông dân tiêu biểu – những người đang trực tiếp chuyển mình từ sản xuất truyền thống sang mô hình nông nghiệp hiện đại.
Từ câu chuyện của người trồng hoa, cây cảnh tại Sa Đéc, Đồng Tháp cho thấy, sự chuyên nghiệp không chỉ đến từ quy mô sản xuất mà còn nằm ở khả năng đổi mới, sáng tạo trong kỹ thuật. Việc nghiên cứu, thử nghiệm và thành công với các giống hoa nhiều màu đã giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tạo dấu ấn riêng cho địa phương.
Ở lĩnh vực du lịch nông nghiệp, mô hình phát triển tại các cồn ven sông đã cho thấy một hướng đi mới khi nông dân không chỉ sản xuất mà còn biết khai thác giá trị trải nghiệm, kết hợp giữa nông nghiệp và du lịch. Đây là minh chứng cho việc mở rộng tư duy làm nông theo hướng đa giá trị.
Trong sản xuất lúa, các hợp tác xã tiên phong đã áp dụng quy trình canh tác tiên tiến, tham gia các đề án lớn, từng bước đưa sản phẩm lúa gạo tiếp cận thị trường chất lượng cao. Người nông dân không còn chỉ sản xuất mà đã tham gia vào quá trình xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường.
Đối với ngành hàng trái cây như sầu riêng, xoài, các mô hình liên kết hợp tác xã với doanh nghiệp đã giúp kiểm soát chất lượng, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu và nâng cao giá trị sản phẩm. Đặc biệt, việc kết hợp sản xuất với du lịch trải nghiệm và truyền thông trên nền tảng số đã mở ra hướng phát triển mới cho nhà vườn.
Trong khi đó, mô hình sản xuất rau tại các hợp tác xã cho thấy sức mạnh của liên kết. Dù mỗi hộ chỉ sản xuất trên diện tích nhỏ, nhưng khi tổ chức lại sản xuất theo chuỗi, sản lượng và chất lượng được đảm bảo, đủ khả năng cung ứng cho hệ thống siêu thị và thị trường lớn.
Từ những câu chuyện này có thể thấy, người nông dân chuyên nghiệp không chỉ là người sản xuất giỏi mà còn là người biết học hỏi, liên kết, làm chủ kỹ thuật và từng bước tiếp cận thị trường.
“Không ai chuyên nghiệp một mình” – yêu cầu tất yếu của nông nghiệp hiện đại
Một trong những thông điệp xuyên suốt tại tọa đàm là vai trò của liên kết trong quá trình chuyên nghiệp hóa nông dân.
Thông qua phần thảo luận giữa đại diện hợp tác xã, doanh nghiệp và chuyên gia, nhiều ý kiến cho rằng, để trở thành nông dân chuyên nghiệp, cần có sự thay đổi đồng bộ từ tư duy đến hành động. Người nông dân cần tuân thủ kỷ luật sản xuất, đảm bảo chất lượng đồng đều và thực hiện đúng cam kết khi tham gia liên kết.
Ở góc độ doanh nghiệp, yêu cầu đối với người nông dân không chỉ là kỹ thuật mà còn là tính ổn định, minh bạch và khả năng hợp tác lâu dài. Ngược lại, doanh nghiệp cũng cần đồng hành, hỗ trợ kỹ thuật, thị trường và tạo đầu ra bền vững.
Các mô hình hợp tác xã hoạt động hiệu quả đã chứng minh rằng, khi nông dân liên kết với nhau và với doanh nghiệp, giá trị sản xuất không chỉ dừng ở sản phẩm mà còn được mở rộng sang dịch vụ, du lịch và trải nghiệm.
Công nghệ, chuyển đổi số, xây dựng thương hiệu số và thị trường – những yếu tố không thể thiếu
Bên cạnh yếu tố con người, các chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong xây dựng nông dân chuyên nghiệp.
Việc ứng dụng công nghệ giúp quản lý sản xuất hiệu quả hơn, truy xuất nguồn gốc minh bạch và mở rộng thị trường thông qua các nền tảng số. Đặc biệt, xu hướng bán hàng trực tuyến, livestream đã tạo cơ hội để nông dân tiếp cận trực tiếp với người tiêu dùng.
Theo ông Nguyễn Lâm Thanh - Tổng Giám đốc Tiktok Việt Nam, nền tảng tiktok có thể đồng hành cùng người nông dân, cùng doanh nghiệp trên con đường xây dựng thương hiệu số và phát triển thị trường nông sản. Ông chia sẻ về anh Thiện Nhân, một nông dân trẻ của tỉnh Đồng Tháp từ một nông dân nghèo với chiếc điện thoại có kết nối internet, sau 4 năm làm video ngắn về sản phẩm nông sản và những câu chuyện về nông sản, về nông thôn tỉnh Đồng Tháp, anh đã có 1 triệu người theo dõi, 1 tỉ lượt người tiếp cận trên nền tảng TikTok. Ông gợi mở cần phát động các phong trào như phong trào người nông dân kể chuyện – kể câu chuyện làng xã, kể câu chuyện cuộc đời trên internet, từ đó xây dựng thương hiệu sản phẩm của mình. TikTok Việt Nam cam kết ký thỏa thuận hợp tác với Trung tâm Khuyến nông quốc gia và các đơn vị liên quan để mỗi năm có 500-1.000 nông dân kể câu chuyện, đạt mức độ lan tỏa 1-2 triệu lượt tiếp cận – giúp người nông dân không chỉ sản xuất tốt mà còn trực tiếp tiếp cận thị trường.
Các doanh nghiệp và tổ chức hỗ trợ tham dự Tọa đàm cũng cam kết đồng hành cùng nông dân trong việc chuyển giao công nghệ, đào tạo kỹ năng và kết nối thị trường, góp phần hình thành hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại.
Vai trò của chính sách và hệ thống hỗ trợ
Tọa đàm cũng làm rõ vai trò của Nhà nước và các tổ chức trong việc thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa nông dân. Các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện thuận lợi về hạ tầng, vốn, đào tạo và kết nối thị trường. Hệ thống khuyến nông, Hội Nông dân và các tổ chức liên quan cần đổi mới phương thức hoạt động, chuyển từ hỗ trợ kỹ thuật sang đồng hành phát triển kinh tế nông nghiệp.
Ông Lê Quốc Thanh – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia cam kết xây dựng hệ thống khuyến nông ngày càng chuyên nghiệp với những cán bộ chuyên nghiệp để đồng hành cùng Hội Nông dân, doanh nghiệp và người nông dân giúp người nông dân càng ngày càng chuyên nghiệp. Việc nâng cao tri thức cho nông dân được xác định là yếu tố then chốt. Các chương trình đào tạo phối hợp với các đơn vị, tổ chức và các hoạt động chia sẻ kinh nghiệm sẽ giúp nông dân từng bước nâng cao năng lực và thích ứng với yêu cầu mới.
|
 |
| Ông Lê Quốc Thanh – Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia chia sẻ tại tọa đàm |
Hướng tới hình thành lực lượng nông dân chuyên nghiệp
Tọa đàm “Người nông dân chuyên nghiệp – chủ thể của nông nghiệp hiện đại” đã khẳng định một định hướng quan trọng: người nông dân chính là trung tâm của quá trình chuyển đổi nông nghiệp.
Chuyên nghiệp không chỉ là quy mô hay công nghệ mà là sự kết hợp giữa tư duy mới, kỹ năng quản trị, tinh thần hợp tác và khả năng thích ứng với thị trường. Để đạt được điều đó, cần có sự chung tay của các cơ quan Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và chính người nông dân.
Thông điệp được gửi gắm từ chương trình rất rõ ràng: “Không ai chuyên nghiệp một mình”, chỉ khi có sự liên kết, đồng hành và cam kết hành động từ tất cả các bên, mới có thể được xây dựng được một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Nguyễn Sâm
Trung tâm Khuyến nông quốc gia