Từ đầu tháng 3 đến nay, khu vực chịu ảnh hưởng của các đợt không khí lạnh xen kẽ, nền nhiệt độ thấp, trời âm u, ít nắng, độ ẩm cao. Đây là những điều kiện rất thuận lợi cho nấm bệnh đạo ôn phát triển trên cây lúa.
Tính đến ngày 18/3/2026, toàn tỉnh đã ghi nhận 9,2 ha lúa bị nhiễm bệnh đạo ôn lá, phân bố tại một số địa phương như Bằng Hành, Yên Sơn, Hùng Lợi, Tân An, Bắc Quang… Mặc dù diện tích nhiễm chưa lớn, song nguy cơ bệnh lây lan trên diện rộng trong thời gian tới là rất cao nếu không có biện pháp phòng trừ kịp thời.
Dự báo của cơ quan khí tượng cho thấy, trong những ngày tới, thời tiết tiếp tục có mưa nhỏ, độ ẩm không khí cao, số giờ nắng thấp – điều kiện lý tưởng để bệnh đạo ôn tiếp tục phát sinh và gây hại mạnh, đặc biệt trên các giống lúa mẫn cảm như BC15, TBR225, HT1, Thiên ưu 8, J02, các giống lúa nếp… cũng như những ruộng gieo cấy dày, bón thừa đạm.
Trước tình hình trên, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Tuyên Quang đã ban hành văn bản chỉ đạo, đề nghị UBND các xã, phường và các đơn vị có liên quan khẩn trương triển khai các biện pháp phòng trừ.
Theo đó, các địa phương cần tăng cường kiểm tra đồng ruộng, rà soát cơ cấu giống, diện tích và từng trà lúa để chủ động khoanh vùng theo dõi. Cán bộ chuyên môn phải bám sát cơ sở để kịp thời phát hiện, hướng dẫn người dân xử lý ngay khi bệnh mới phát sinh, không để lây lan thành dịch. Nhiệm vụ trọng tâm là theo dõi sát diễn biến bệnh trên đồng ruộng, tăng cường công tác điều tra, dự tính, dự báo và kịp thời tham mưu cho chính quyền cơ sở các giải pháp phòng trừ hiệu quả. Đồng thời, ưu tiên bố trí cán bộ có kinh nghiệm hỗ trợ các vùng có nguy cơ cao hoặc đã xuất hiện bệnh.
    |
 |
| Cán bộ Chi cục Trồng trọt và BVTV kiểm tra sâu bệnh hại tại xã Đông Thọ, tỉnh Tuyên Quang |
Về biện pháp kỹ thuật, ngành chuyên môn khuyến cáo người dân khi phát hiện bệnh đạo ôn lá cần dừng ngay việc bón phân đạm, không sử dụng các chất kích thích sinh trưởng, giữ mực nước ổn định trên ruộng từ 1–3 cm. Việc phun thuốc cần thực hiện sớm ngay khi bệnh chớm xuất hiện, sử dụng các loại thuốc đặc hiệu theo khuyến cáo và tuân thủ nguyên tắc “4 đúng”.
Đối với bệnh đạo ôn cổ bông – giai đoạn gây thiệt hại nặng nhất, cần chủ động phun phòng cho các diện tích có nguy cơ cao, đặc biệt là các giống nhiễm, vào thời điểm trước trỗ và sau trỗ từ 5–7 ngày để bảo vệ năng suất.
Ngoài bệnh đạo ôn, nông dân cũng cần chú ý theo dõi một số đối tượng sinh vật gây hại khác như bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, rầy nâu, rầy lưng trắng, bệnh khô vằn và chuột hại, nhất là trong điều kiện thời tiết mưa ẩm kéo dài.
Với sự chủ động của ngành chuyên môn và sự vào cuộc tích cực của chính quyền địa phương, cùng với việc áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật của người dân, Tuyên Quang đang nỗ lực kiểm soát tốt bệnh đạo ôn, bảo vệ an toàn sản xuất lúa vụ Xuân 2026 trên địa bàn tỉnh.
Hà Thu
Chi cục Trồng trọt và BVTV tỉnh Tuyên Quang