Thương hiệu “Miến đao Giới Phiên”

Cách đây hơn 40 năm, bà con xã Giới Phiên (thành phố Yên Bái) đã hình thành nghề sản xuất miến đao truyền thống. Những người đầu tiên có công mang nghề làm miến về làng là ông Tô Văn Trắc và ông Nguyễn Văn Minh từ làng miến Dương Liễu - Hoài Đức - Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Từ vài hộ ban đầu với phương thức sản xuất thủ công là chính, đến nay xã Giới Phiên đã có 68 hộ sản xuất miến bằng máy ép thủ công đã được cải tiến rất đảm bảo vệ sinh. Nhằm khuyến khích, mở rộng và phát triển làng nghề miến đao.

Năm 2009 - 2010, bằng nguồn hỗ trợ của Trung tâm Khuyến nông Quốc Gia, Trung tâm Khuyến nông tỉnh là đơn vị đầu tiên hỗ trợ 16 máy sản xuất miến thủy lực cho các xã Tân Lĩnh - Lục Yên, Quy Mông  - Trấn Yên, Giới Phiên - Thành phố Yên Bái. Đây cũng là mô hình đầu tiên hỗ trợ người dân vùng sản xuất miến truyền thống. Sau đó tỉnh Yên Bái đã xây dựng cơ chế chính sách thông qua các nguồn vốn Khuyến công hỗ trợ 53 máy sản xuất miến bán tự động, 9 máy thủy lực các cho các hộ sản xuất xã Giới Phiên, Phúc Lộc - thành phố Yên Bái.

Tuy nhiên, miến đao tiêu thụ trên thị trường chủ yếu theo hình thức mua bán tự do thông qua các lái buôn và sản phẩm, giá bán bình quân đạt thấp, thu nhập của hộ sản xuất miến đao chỉ đạt từ 2,5 - 3 triệu đồng/tháng, việc xây dựng nhãn hiệu cho sản phẩm miến đao Giới Phiên còn chưa được quan tâm, uy tín sản phẩm chưa được khẳng định, giá trị kinh tế chưa cao do chưa kiểm soát được nguồn nguyên liệu chế biến và chất lượng sản phẩm, chưa đăng ký nhãn hiệu để được bảo hộ, chưa xây dựng hệ thống tem, nhãn và chưa làm tốt việc quảng bá sản phẩm để tạo sự nhận biết cho người tiêu dùng khi nhắc tới sản phẩm. Từ thực tế đó, UBND thành phố Yên Bái đã đề xuất dự án “Xây dựng, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể miến đao Giới Phiên” cho sản phẩm miến đao thuộc chương trình hỗ trợ phát triển tài sản trí tuệ. Đây là việc làm cần thiết để nâng cao uy tín sản phẩm miến đao trên thị trường trong và ngoài nước, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp.

Sau thời gian triển khai thực hiện, dự án đã đạt kết quả quan trọng. Sản phẩm miến đao Giới Phiên đã được Cục sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu tập thể. Thành phố cũng đã lựa chọn và giao cho Hợp tác xã (HTX) Sản xuất kinh doanh miến đao Giới Phiên đứng tên đăng ký là chủ sở hữu nhãn hiệu tập thể miến đao Giới Phiên. Việc được cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu hàng hóa tập thể cho sản phẩm miến đao Giới Phiên là điều kiện để HTX sản xuất kinh doanh miến đao Giới Phiên nâng cao uy tín, chất lượng sản phẩm miến trên thị trường.

Anh Nguyễn Văn Toàn - Chủ nhiệm HTX sản xuất, kinh doanh miến đao Giới Phiên cho biết: “Để có được nhãn hiệu đó, bà con sản xuất miến đao sử dụng hoàn toàn bằng dong riềng nguyên chất, không trộn các loại bột khác, không sử dụng hóa chất để tẩy trắng nên sợi miến có màu trong hơi xám, phơi phên nứa, khi nấu sợi miến rất dẻo, mềm, dai và có vị thơm ngon của dong riềng, khi nấu không bị dính, nát" Được biết, mỗi năm các hộ sản xuất miến trong xã cung cấp ra thị trường từ 600-800 tấn miến khô. Để sản phẩm bán ra thị trường được nhiều hơn, HTX sẽ củng cố và thu hút thêm các thành viên tham gia, áp dụng đúng các quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, chế biến, bao gói sản phẩm miến đao trên dây truyền máy móc hiện đại, sản phẩm sản xuất phải được kiểm nghiệm định kỳ về chất lượng như tạp chất, vi sinh vật có hại cho sức khỏe, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, tìm tòi và đưa ra nhiều chủng loại như miến đao đậu xanh, đậu tương, góp phần nâng cao uy tín, chất lượng sản phẩm và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.

Hộ gia đình chị Nguyễn Thị Huyền - Thôn 6 - xã Giới Phiên là 1 trong những hộ đầu tiên tham gia vào thành viên Hợp tác xã. Với thương hiệu được công nhận, gia đình chị mừng lắm. Chị chia sẻ: “Thời gian trước cứ túc tắc sản xuất 50 kg/ngày, nay làm 200 – 300 kg thành phẩm mà vẫn thiếu. Các nơi, từ Nam ra Bắc, nhất là các siêu thị ở Hà Nội lên đặt hàng nhiều, rồi hợp đồng làm miến với tảo biển giá lên đến 220.000 đồng/kg”

Nhãn hiệu tập thể miến đao Giới Phiên được công nhận, chính là tiền đề nâng cao chất lượng sản phẩm miến Giới Phiên. Đồng thời đây cũng là động lực giúp cho làng nghề đầu tiên của tỉnh duy trì hiệu quả, bền vững và mở rộng thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

 Phạm Thị Hằng

Trung tâm Khuyến nông tỉnh Yên Bái