Những ngày này, trên cánh đồng dưa rộng 3 ha của gia đình anh Quân, không khí thu hoạch diễn ra nhộn nhịp. Dọc các luống dưa phủ bạt sạch sẽ, những giàn dưa xanh tốt, quả ra đồng đều đang cho thu hoạch liên tục. Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động hoạt động ổn định giúp cây sinh trưởng tốt, tiết kiệm đáng kể công lao động và chi phí sản xuất.
Theo anh Nguyễn Tiến Quân, khu vực bãi bồi ven sông La trước đây chủ yếu được người dân sử dụng để trồng sắn. Tuy nhiên, do điều kiện thời tiết thất thường, thường xuyên xảy ra ngập lụt nên hiệu quả kinh tế mang lại không cao. Sau khi tìm hiểu các mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao ở nhiều địa phương, anh quyết định đầu tư gần 900 triệu đồng để cải tạo đất, xây dựng hệ thống giàn leo, phủ bạt nông nghiệp và lắp đặt hệ thống tưới nhỏ giọt đồng bộ trên toàn bộ diện tích.
“Việc áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt giúp cung cấp nước và dinh dưỡng phù hợp theo từng giai đoạn phát triển của cây. Nhờ đó, cây sinh trưởng đồng đều, giảm lượng nước tưới, hạn chế cỏ dại và giảm đáng kể công chăm sóc. Đặc biệt, mô hình sản xuất theo hướng hữu cơ nên hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường”, anh Quân chia sẻ.
    |
 |
| Mô hình dưa chuột hữu cơ của anh Quân được đầu tư hệ thống giàn leo và phủ bạt đồng bộ trên vùng bãi bồi ven sông La |
Đầu tháng 4/2026, gia đình anh bắt đầu xuống giống dưa chuột Thái Lan trên toàn bộ diện tích 3 ha. Sau hơn một tháng chăm sóc, vườn dưa đã cho thu hoạch lứa đầu tiên với năng suất khá cao. Hiện mỗi ngày mô hình thu hoạch từ 3–3,5 tấn dưa chuột thương phẩm để cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Dưa sau khi thu hoạch được phân loại, đóng bao và vận chuyển ngay trong ngày để đảm bảo độ tươi ngon. Nhờ sản xuất theo hướng hữu cơ nên sản phẩm có mẫu mã đẹp, độ giòn và vị ngọt tự nhiên, được thương lái đánh giá cao.
Anh Nguyễn Sỹ Hưng, thương lái thu mua nông sản ở Nghệ An cho biết: “Tôi thu mua dưa chuột của gia đình anh Quân hơn 10 ngày nay, sản lượng mỗi ngày khoảng 3–4 tấn. Dưa có chất lượng đồng đều, ít tồn dư thuốc bảo vệ thực vật nên được thị trường tiêu thụ khá thuận lợi. Giá thu mua hiện dao động từ 8.000–9.000 đồng/kg”.
Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho gia đình, mô hình còn góp phần tạo việc làm thời vụ cho nhiều lao động nông thôn tại địa phương. Trong thời điểm thu hoạch cao điểm, mỗi ngày có hàng chục lao động tham gia thu hái, phân loại và vận chuyển dưa với thu nhập khoảng 300 nghìn đồng/người/ngày.
Đánh giá về mô hình, ông Trần Thanh Sang – Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Đức Minh cho rằng đây là mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao có triển vọng tại địa phương. Việc mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên vùng đất bãi bồi đã góp phần nâng cao giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích, đồng thời tạo hướng đi mới trong phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ.
“Qua thực tế bước đầu cho thấy mô hình cho năng suất khá tốt, đầu ra ổn định và phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương. Thời gian tới, địa phương sẽ tiếp tục tuyên truyền, khuyến khích người dân mạnh dạn ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và hướng tới phát triển bền vững”, ông Sang cho biết.
Từ hiệu quả bước đầu của mô hình, có thể thấy việc ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp đang mở ra nhiều cơ hội phát triển cho vùng bãi bồi ven sông La. Đây không chỉ là hướng đi phù hợp trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp thích ứng với biến đổi khí hậu mà còn góp phần nâng cao giá trị nông sản, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường đối với các sản phẩm an toàn, chất lượng./.
Hoàng Anh Thơ
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh