Nhận thấy nhu cầu tiêu thụ rau quả sạch ngày càng tăng, anh Đặng Thế Báu đã mạnh dạn đầu tư hơn 6.000 m² nhà màng để trồng dưa chuột và một số loại cây trồng giá trị cao theo hướng hữu cơ. Ngay từ khâu chuẩn bị, toàn bộ quy trình sản xuất được xây dựng theo tiêu chí hạn chế tối đa hóa chất, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ, chế phẩm sinh học và áp dụng các biện pháp canh tác thân thiện với môi trường.
    |
 |
| Mô hình trồng dưa chuột hữu cơ trong nhà màng của anh Đặng Thế Báu cho năng suất cao, sản phẩm an toàn và ổn định đầu ra |
Để đảm bảo nền đất tơi xốp và giàu dinh dưỡng, trước mỗi vụ sản xuất, anh Báu tiến hành xử lý đất bằng phân chuồng hoai mục kết hợp với phân vi sinh. Đồng thời, đất được phơi ải, bổ sung chế phẩm sinh học nhằm tăng cường hệ vi sinh vật có lợi, hạn chế mầm bệnh. Hệ thống luống trồng được thiết kế cao ráo, phủ bạt nông nghiệp nhằm giữ ẩm, hạn chế cỏ dại và giảm sự xâm nhập của sâu bệnh.
Một trong những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả mô hình là hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được lắp đặt đồng bộ trong toàn bộ nhà màng. Hệ thống này giúp cung cấp nước và dinh dưỡng trực tiếp đến từng gốc cây, đảm bảo cây sinh trưởng đồng đều, tiết kiệm nước tưới và giảm công lao động. Đồng thời, việc hòa tan phân hữu cơ dạng lỏng qua hệ thống tưới giúp cây hấp thu nhanh, hạn chế thất thoát và nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón.
Trong quá trình chăm sóc, anh Báu áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh theo hướng sinh học. Thay vì sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, anh ưu tiên sử dụng chế phẩm thảo mộc, bẫy dính côn trùng, bẫy pheromone và nuôi thiên địch để kiểm soát dịch hại. Nhờ môi trường sản xuất trong nhà màng kết hợp các biện pháp canh tác hữu cơ, cây dưa chuột phát triển khỏe, ít sâu bệnh, giảm chi phí sản xuất và đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.
Bên cạnh đó, việc chủ động điều chỉnh nhiệt độ, độ ẩm trong nhà màng cũng giúp cây sinh trưởng ổn định quanh năm. Nhà màng có hệ thống lưới chắn côn trùng, mái che và hệ thống thông gió tự nhiên giúp hạn chế tác động bất lợi của thời tiết. Nhờ vậy, cây dưa chuột cho năng suất cao, trái đồng đều, màu sắc đẹp, đáp ứng tốt yêu cầu của thị trường.
Theo anh Báu, mỗi năm mô hình có thể sản xuất 3 vụ dưa chuột. Sau hơn một tháng trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch và kéo dài trong nhiều tuần. Bình quân mỗi vụ đạt sản lượng từ 18–20 tấn, giá bán dao động từ 25.000–30.000 đồng/kg tùy thời điểm. Nhờ sản xuất theo hướng hữu cơ, sản phẩm được thị trường ưa chuộng, đầu ra ổn định, mang lại doanh thu hàng trăm triệu đồng mỗi vụ.
Không chỉ đem lại hiệu quả kinh tế cao cho gia đình, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho lao động địa phương với các công việc như chăm sóc, thu hoạch, đóng gói sản phẩm. Qua đó góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống cho người dân. Đồng thời, mô hình cũng giúp thay đổi nhận thức trong sản xuất nông nghiệp, khuyến khích nông dân chuyển sang phương thức canh tác an toàn, bền vững.
Đánh giá mô hình, ông Lê Đình Khánh, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Đồng Tiến cho biết: Mô hình trồng dưa chuột hữu cơ trong nhà màng là hướng đi phù hợp trong bối cảnh hiện nay. Việc ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt, sử dụng phân bón hữu cơ và các biện pháp sinh học không chỉ nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm ô nhiễm đất và nguồn nước. Đây là mô hình cần được khuyến khích nhân rộng nhằm phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn và hiệu quả.
Thực tế cho thấy, sản xuất dưa chuột hữu cơ trong nhà màng giúp người nông dân chủ động về thời vụ, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Với quy trình canh tác khoa học, chi phí được kiểm soát, đầu ra ổn định, mô hình đã mở ra hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao gắn với sản xuất hữu cơ. Đây cũng là tiền đề để xây dựng vùng sản xuất rau quả an toàn, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.
Ánh Nguyệt
Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh