Theo UBND tỉnh, thời gian qua, các sở, ngành và địa phương đã tích cực triển khai nhiệm vụ chống khai thác IUU, đạt một số kết quả nhất định. Tuy nhiên, công tác quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động tại một số địa phương còn bất cập; hệ thống truy xuất nguồn gốc thủy sản điện tử (eCDT) còn ghi nhận 1.280 tàu cá chưa thực hiện thủ tục xuất, nhập bến. Tình trạng tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình (VMS), kể cả khi neo đậu tại bờ, vẫn chưa được xử lý triệt để.
Trước tình hình trên, UBND tỉnh xác định chống khai thác IUU, khắc phục đầy đủ các khuyến nghị của EC, tiến tới gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách. Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND cấp xã phải trực tiếp chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc thực hiện; không để xảy ra tình trạng báo cáo thiếu chính xác, phát sinh tàu cá chưa đăng ký hoặc tàu cá không đủ điều kiện tham gia khai thác thủy sản.
    |
 |
| Tàu cá neo đậu tại cảng cá Đề Gi |
Rà soát, chuẩn hóa dữ liệu tàu cá
UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tổ chức đoàn công tác liên ngành kiểm tra, xử lý các tồn tại, hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU; hoàn thành, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 31.10.2026. Đồng thời, rà soát, đối khớp dữ liệu giữa các hệ thống VNFishbase, VMS, eCDT, dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính và hồ sơ xuất, nhập bến; xây dựng hồ sơ điện tử thống nhất theo từng tàu cá, xử lý các trường hợp sai lệch, thiếu dữ liệu hoặc có trạng thái bất thường trước ngày 31.10.2026.
Đối với 1.280 tàu cá chưa thực hiện thủ tục xuất, nhập bến trên eCDT, Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc và phối hợp với các tỉnh, thành phố nơi tàu cá Gia Lai hoạt động, neo đậu để xác minh, hoàn thiện thông tin, phấn đấu hoàn thành trước ngày 22.10.2026. Các ban quản lý cảng cá phải kiểm tra, đối chiếu thông tin tàu cá, chuyến biển, thời gian xuất, nhập bến, dữ liệu VMS và sản lượng thực tế trước khi xác nhận truy xuất nguồn gốc thủy sản; không xác nhận hồ sơ thiếu hoặc sai lệch.
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh chỉ đạo các đồn, trạm phối hợp với ban quản lý cảng cá đối soát dữ liệu xuất, nhập bến trên hệ thống eCDT định kỳ vào 15 giờ thứ Sáu hằng tuần; tăng cường kiểm soát tàu cá tại các bến cá tạm thời, xác minh các trường hợp mất kết nối VMS và xử lý vi phạm theo quy định. Kiên quyết không cho tàu cá không đủ điều kiện rời bến khai thác thủy sản.
Công an tỉnh chỉ đạo công an cấp xã phối hợp với chính quyền địa phương, lực lượng biên phòng và cơ quan thủy sản xác minh chủ tàu, nơi cư trú, vị trí và hiện trạng tàu cá, nhất là những trường hợp không liên hệ được với chủ tàu, tàu đã bán hoặc không còn tồn tại. Đồng thời, tăng cường tuần tra, điều tra, xử lý các tổ chức, cá nhân môi giới, móc nối, tổ chức đưa tàu cá và ngư dân khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.
Siết chặt quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động
UBND các xã, phường ven biển được yêu cầu khẩn trương rà soát, quản lý chặt chẽ từng tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; xác định vị trí neo đậu, tình trạng thực tế, cập nhật hình ảnh và biến động của tàu, đồng thời phân công tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm theo dõi. Các địa phương phải bố trí khu vực neo đậu tập trung, gắn biển nhận diện, yêu cầu chủ tàu tháo dỡ ngư lưới cụ hoặc không để ngư lưới cụ trên tàu, tuyệt đối không để tàu cá không đủ điều kiện xuất bến khai thác dưới bất kỳ hình thức nào.
Đối với các tàu cá chưa thực hiện thủ tục xuất, nhập bến trên eCDT, địa phương phải làm việc với chủ tàu, thuyền trưởng để xác minh tình trạng thực tế, làm rõ nguyên nhân và cập nhật dữ liệu theo hướng dẫn, hoàn thành trước ngày 18.10.2026. Những trường hợp tàu cá mất kết nối VMS nhưng được báo cáo đang neo đậu tại bờ phải được kiểm tra thực tế, lập biên bản, ghi nhận vị trí, tình trạng tàu và hình ảnh tại thời điểm kiểm tra để phục vụ xác minh, xử lý.
Bên cạnh các biện pháp quản lý, UBND tỉnh yêu cầu ưu tiên bố trí nguồn lực, kinh phí hỗ trợ xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện hoạt động; thực hiện chính sách chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá theo Nghị quyết số 27/2025/NQ-HĐND ngày 9.12.2025 của HĐND tỉnh. Qua đó, từng bước giảm số lượng tàu cá không đủ điều kiện, ngăn ngừa vi phạm khai thác IUU và nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu trên địa bàn.
Thành Nguyên
Trung tâm Khuyến nông Gia Lai