Trước áp lực gia tăng về nhu cầu thị trường và yêu cầu chất lượng ngày càng khắt khe, ngành đu đủ Mexico đang chuyển mạnh từ canh tác truyền thống sang thâm canh hiện đại, ứng dụng các giải pháp tưới – bón chính xác nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất theo hướng bền vững.

Những chia sẻ của ông Fco. Javier Angulo Rendón, chuyên gia nông học, tư vấn canh tác và thủy lợi, người có nhiều kinh nghiệm trong nông nghiệp bền vững, nông nghiệp tái sinh và quản lý sức khỏe đất, đã phác họa rõ bức tranh thách thức cũng như các giải pháp đang được áp dụng trong sản xuất đu đủ tại Mexico hiện nay.

Áp lực thị trường buộc thay đổi phương thức canh tác

Theo ông Javier, trong vòng 4 năm trở lại đây, Mexico đẩy mạnh mở rộng diện tích và tăng năng suất đu đủ để phục vụ xuất khẩu. Hiện khoảng 46% sản lượng đu đủ của nước này được xuất khẩu, chủ yếu sang Hoa Kỳ, Đức, Hà Lan và Brazil – những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và an toàn thực phẩm.

“Trước đây, nông dân chủ yếu trồng đu đủ phục vụ thị trường nội địa. Tuy nhiên, khi nhu cầu quốc tế gia tăng, đặc biệt từ các thị trường khó tính, các nhà sản xuất buộc phải mở rộng quy mô và thay đổi phương thức canh tác, tăng năng suất và kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu xuất khẩu,” ông Javier chia sẻ.

Riêng năm vừa qua, sản lượng đu đủ xuất khẩu của Mexico đạt khoảng 460.000 tấn. Nếu như trước đây, việc gia tăng sản lượng chủ yếu dựa vào cải tiến giống, thì hiện nay, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao đồng thời năng suất, chất lượng quả và hiệu quả kinh tế. Điều này chỉ có thể đạt được thông qua ứng dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến về giống, quản lý nước tưới và dinh dưỡng cây trồng.

leftcenterrightdel
Áp dụng công nghệ canh tác tiên tiến giúp hiện thực hóa mục tiêu nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả cho ngành đu đủ tại Mexico 

Giống tốt cần đi đôi với quản lý nước và dinh dưỡng: Giải pháp then chốt nâng cao hiệu quả sản xuất

Các giống đu đủ phổ biến tại Mexico hiện nay gồm Maradol, Rose Lady, Passion Red, Paulina F1, Tainung Star F1… Mỗi giống có đặc điểm khác nhau về hương vị, hình dạng và màu sắc quả. Trong đó, giống Maradol được trồng phổ biến nhất nhờ hương vị ngon, thời gian bảo quản dài và đã được cải thiện đáng kể về mùi vị.

Trong sản xuất đu đủ, chi phí phân bón chiếm tỷ trọng lớn. Việc bón phân không đồng đều, đặc biệt trong điều kiện mật độ trồng cao, dễ dẫn đến sinh trưởng không đồng nhất, rụng hoa, rụng quả non và làm giảm năng suất. Giải pháp đang được nhiều nhà vườn Mexico áp dụng là bón phân qua hệ thống tưới. Phân bón được hòa tan và cung cấp đồng đều theo nhu cầu của cây ở từng giai đoạn sinh trưởng, giúp dinh dưỡng phân bố ổn định trong vùng rễ và thân cây. Nhờ đó, cây đu đủ sinh trưởng khỏe, tỷ lệ đậu quả cao và hạn chế hiện tượng stress do thiếu hoặc thừa dinh dưỡng cục bộ.

Nhờ tiến bộ trong chọn tạo giống kết hợp với quản lý canh tác hợp lý, nhiều nông hộ tại Mexico đã đạt năng suất khoảng 50 tấn/ha. Mục tiêu tiếp theo của ngành là nâng năng suất lên 100–120 tấn/ha. Để đạt được mục tiêu này, theo ông Javier, yếu tố then chốt chính là kiểm soát hiệu quả nước tưới và dinh dưỡng cho cây.

Theo đánh giá từ thực tiễn sản xuất, các vườn đu đủ áp dụng bón phân chính xác thông qua hệ thống tưới cho thấy cây sinh trưởng khỏe, bộ lá phát triển tốt, khả năng giữ hoa và quả cao hơn so với các khu vực canh tác truyền thống. Việc cung cấp dinh dưỡng ổn định giúp cây hạn chế stress do biến động độ dẫn điện (EC) và pH trong quá trình bón phân, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng quả, giảm rụng hoa, tăng tỷ lệ đậu quả; Nâng cao năng suất và chất lượng quả; Kéo dài thời gian bảo quản sau thu hoạch; Cây sinh trưởng khỏe, sức chống chịu tốt; Giảm nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật nhờ cây khỏe mạnh hơn.

Đu đủ thường được trồng tại các vùng nhiệt đới ẩm, nơi dễ phát sinh bệnh hại do nấm và vi khuẩn. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, mưa lớn và bão ngày càng gia tăng, việc phun thuốc phòng trừ sâu bệnh gặp nhiều khó khăn. Khi cây được cung cấp dinh dưỡng cân đối, tán lá phát triển tốt sẽ giúp che nắng cho quả, góp phần nâng cao chất lượng và kéo dài thời gian bảo quản.

Bài học kinh nghiệm cho sản xuất đu đủ bền vững

Ngày càng nhiều nông dân Mexico áp dụng các giải pháp tưới – bón chính xác và ghi nhận những kết quả tích cực. Các mô hình này cho thấy tiềm năng lớn trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế, đáp ứng nhu cầu thị trường xuất khẩu, đồng thời hướng tới nền nông nghiệp bền vững và thân thiện với môi trường.

Kinh nghiệm từ Mexico cho thấy, việc kết hợp giống tốt với quản lý nước tưới và dinh dưỡng hợp lý là chìa khóa để nâng cao giá trị cây đu đủ, đây là bài học có thể tham khảo cho nhiều vùng trồng đu đủ tại các nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam, giúp người sản xuất nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị thị trường trong nước và quốc tế./.

Mai Anh

(Theo IsraelAgri)