Nội dung quy trình kỹ thuật như sau:
1. Điều kiện áp dụng và thời gian xử lý
Quy trình áp dụng cho vườn chôm chôm từ 5 đến 25 năm tuổi. Cây trên 25 năm tuổi có thể xử lý ra hoa nếu sinh trưởng, phát triển tốt. Các cây sinh trưởng, phát triển tốt, ít nhiễm sâu bệnh hại, vườn cây có đủ nguồn nước tưới, không bị nhiễm mặn, nhiễm phèn và thoát nước tốt, không sử dụng nước tưới có độ mặn ≥ 1‰ để tưới cho cây. Mật độ, khoảng cách trồng: Hàng cách hàng 6 - 10 m x cây cách cây 6 - 10 m (mật độ 100 - 277 cây/ha).
Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL): Xử lý ra hoa từ tháng 4 đến tháng 9; thu hoạch từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau. Vùng Đông Nam bộ: Xử lý ra hoa từ tháng 9 đến tháng 10; thu hoạch từ tháng 3 đến tháng 4 năm sau.
2. Kỹ thuật xử lý ra hoa trái vụ
2.1. Giai đoạn sau thu hoạch và nuôi chồi
- Tỉa cành tạo tán: Cắt tỉa sâu về phía trong 10 - 15 cm tính từ cuống chùm quả; tỉa bỏ cành bị sâu bệnh nặng; tỉa cành vượt, cành mọc dày trong tán, cành mọc lan gần mặt đất (cách mặt đất < 70 cm), cành giao tán. Những cành to (≥ 3 cm đường kính) nên cắt vát tạo một góc 30 – 40 độ để tránh đọng nước.
- Bón vôi (sau cắt tỉa cành 1 - 3 ngày): Nếu đất chua bón 1 - 5 kg/cây (dạng CaCO3) để nâng pH đất: 5,5 - 6,5.
- Nuôi 3 đợt chồi (cơi đọt):
* Nuôi chồi đợt 1 (cơi đọt 1):
+ Bón phân hữu cơ (sau bón vôi 15 - 20 ngày)
+ Bón phân vô cơ đợt 1 (sau bón vôi 15 - 20 ngày
+ Phun phân bón lá (5 - 7 ngày sau khi bón phân vô cơ đợt 1): Dùng phân có hàm lượng đạm cao tỷ lệ N:P2O5:K2O là 3:1:1 như loại 30 - 10 - 10 pha 8 – 16 g/8 lít nước, loại 33 - 11 - 11 pha 10 - 15 g/8 lít nước. Có thể phun lặp lại sau 7 -10 ngày nếu cần. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, phun đều 2 mặt lá đến khi lá ướt đẫm.
* Nuôi chồi đợt 2 (cơi đọt 2):
Phun phân bón lá (khi lá cơi đọt 2 chuyển màu xanh đậm): Sử dụng loại phân như ở cơi đọt 1. Phun lặp lại 2 - 3 lần, cách nhau 7 - 10 ngày. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, phun đều 2 mặt lá đến khi lá ướt đẫm.
* Nuôi chồi đợt 3 (cơi đọt 3): Khi lá cơi đọt 3 chuyển màu xanh nhạt, áp dụng tương tự như nuôi chồi đợt 2.
- Phòng trừ sâu bệnh: Lưu ý bảo vệ chồi non, lá non và tán lá; phòng trừ các sâu bệnh hại như sâu ăn lá, bọ cánh cứng hại lá, rệp sáp, bệnh phấn trắng, … theo khuyến cáo
2.2. Kỹ thuật tạo mầm hoa và "xiết nước"
- Bón phân vô cơ lần 2 (khi chồi lá đợt 3 xuất hiện khoảng 23 - 25 ngày - lá màu xanh nhạt).
- Phân bón lá (8 - 10 ngày sau bón phân vô cơ đợt 2 - chồi lá đợt 3 màu xanh đậm): Phun phân bón lá hàm lượng lân cao, tỷ lệ N:P2O5:K2O là 1:6:1 hoặc 1:5,5:1 như loại 10 - 60 - 10 pha 5 - 10 g/8 lít nước, loại 10 - 55 - 10 pha 15 – 20 g/8 lít nước. Có thể phun lặp lại sau 5 - 7 ngày. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, phun đều 2 mặt lá đến khi ướt đẫm.
- Tạo khô hạn (xiết nước): Khi chồi lá cơi đợt 3 khoảng 35 ngày hoặc lá màu xanh đậm. Ngưng tưới nước, phủ bạt toàn bộ mặt líp (luống) để ngăn nước mưa vào đất; rút hết toàn bộ nước trong mương (nếu có) để tạo khô hạn cho vùng rễ. Thời gian phủ bạt từ 30 - 60 ngày.
Khi phát hoa nhú 5 - 10 cm, tiến hành phun phân bón lá hàm lượng lân cao, tỷ lệ N:P2O5:K2O tương đương 1 - 6 - 1 như loại 10 - 60 - 10 pha 5 - 10 g/8 lít nước, loại 10 - 55 - 10 pha 15 - 20 g/8 lít nước. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, phun đều 2 mặt lá đến khi lá ướt đẫm.
- Phòng trừ sâu bệnh: Lưu ý phòng trừ các đối tượng hại chùm hoa như sâu ăn bông, bệnh phấn trắng, …
2.3. Kích thích ra hoa
Tùy theo vùng địa lý mà cách xử lý nước sẽ khác nhau:
Tại ĐBSCL Khi thấy chồi nhú khoảng 1 cm tiến hành đưa nước vào mương lần 1, mực nước cách mặt líp khoảng 25 - 50 cm, giữ nước khoảng 2 giờ sau đó rút hết toàn bộ nước trong mương ra. Khi phát hoa nhú dài khoảng 3 - 5 cm đưa nước vào mương lần 2, thực hiện tương tự như lần 1. Khi phát hoa dài từ 10 - 15 cm đạt 50 - 60% thì dỡ bạt khỏi líp, đưa nước vào mương và tưới nước lại bình thường.
Tại Đông Nam bộ: Khi phát hoa dài từ 10 - 15 cm đạt 50 - 60% thì dỡ bạt và tưới nước đẫm 140 - 150 lít/cây. Khoảng 5 - 7 ngày sau tiến hành tưới nước với chu kỳ 2 ngày/lần cho đến khi hoa nở hoàn toàn, lượng nước 100 – 120 lít/cây.
- Phòng trừ sâu bệnh hại: Lưu ý bảo vệ chùm hoa và hoa chôm chôm, phòng trừ các loại sâu bệnh hại như bọ trĩ, sâu ăn bông, bọ xít hại hoa, bệnh phấn trắng, ... theo khuyến cáo.
2.4. Chăm sóc giai đoạn phát triển quả
Bón phân vô cơ đợt 3: Chia làm 3 lần vào thời điểm 15 ngày, 45 ngày và 75 ngày sau đậu quả.
Phun phân bón lá bổ sung: Ở tuần thứ 10 sau đậu quả, Phun K2SO4 1,5% + MAP 0,75% (nếu dùng 100 lít nước phun thì pha 1,5 kg K2SO4 + 0,75 kg MAP) phun lặp lại 1 - 2 lần, cách nhau 7 ngày nhằm giúp tăng chất lượng quả và khắc phục hiện tượng cháy rìa lá. Phun vào sáng sớm hoặc chiều mát, phun đều 2 mặt lá đến khi lá ướt đẫm.
Phòng trừ sâu bệnh: Lưu ý bảo vệ quả, phòng trừ các loại sâu bệnh hại quả như sâu đục quả, rệp sáp, bệnh phấn trắng, bệnh thối quả, bệnh cháy lá,… theo khuyến cáo.
2.5. Bón phân
- Phân hữu cơ (cây/vụ): Bón từ 20 đến 30 kg phân hữu cơ hoai mục (hoặc 4 - 5 kg phân hữu cơ vi sinh).
- Phân vô cơ (g/cây/vụ):
+ Cây 5 - 8 năm tuổi: 570 - 720 g N + 780 - 1.000 g P2O5 + 950 - 1.200 g K2O/cây/vụ; tương đương 1.240 - 1.560 g Urea + 4.730 - 6.070 g Super lân + 1.590 - 2.000 g Kali clorua/cây/vụ. Bón phân như sau:
Có thể bón bằng các loại phân hỗ hợp NPK với liều lượng tương đương.
+ Cây >8 - 25 năm tuổi: 780 - 900 g N + 1.100 - 1.250 g P2O5 + 1.300 - 1.450 g K2O/cây/vụ; tương đương 1.700 - 1.950 g Urea + 6.670 - 7.580 Super lân + 2.170 - 2.420 g Kali clorua/cây/vụ. Bón phân như sau:
Ghi chú: SĐQ – Sau đậu quả
Có thể bón bằng các loại phân hỗ hợp NPK với liều lượng tương đương.
- Cách bón:
+ Phân hữu cơ và phân hữu cơ vi sinh: Rải đều trên phần đất dưới tán cách gốc 1 - 1,5 m, xới nhẹ trộn phân vào đất nếu cần, sau đó tưới đẫm nước.
+ Phân vô cơ: Rải đều trên phần đất dưới tán cách gốc 1 - 1,5 m, xới nhẹ đất để trộn phân vào đất rồi tưới đẫm nước để phân thấm vào đất hoặc pha phân vô cơ với nước (10%) để tưới rồi tưới đẫm nước sau tưới. Sau khi bón phân có thể tủ đất bằng các tàn dư thực vật.
2.6. Thu hoạch
Tiến hành thu hoạch sau khi đậu quả từ 100 đến 110 ngày
Việc áp dụng quy trình kỹ thuật xử lý ra hoa trái vụ nhằm mục đích chủ động điều tiết thời gian thu hoạch, tránh tình trạng "trúng mùa mất giá" khi vào chính vụ, từ đó nâng cao thu nhập cho người trồng và đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Quy trình này được khuyến khích áp dụng rộng rãi tại các vùng sản xuất chôm chôm trọng điểm thuộc các tỉnh Nam bộ và những khu vực có điều kiện sinh thái tương tự.