Nhiệt độ trung bình có xu thế xấp xỉ đến cao hơn trung bình nhiều năm (TBNN) ở Bắc Bộ, trong khi Trung Bộ và Nam Bộ xấp xỉ TBNN; sự gia tăng nhiệt từ cuối tháng 3 có thể ảnh hưởng đến sinh trưởng cây trồng vụ đông xuân và đầu vụ hè thu. Tổng lượng mưa có khả năng thấp hơn đến xấp xỉ TBNN ở Bắc Bộ, tiềm ẩn nguy cơ thiếu nước cục bộ cho sản xuất; trong khi đó Nam Bộ có khả năng xuất hiện mưa trái mùa, gây ảnh hưởng đến thu hoạch và phòng trừ sâu bệnh. Thời gian xuất hiện nắng nóng xấp xỉ TBNN, tập trung ở các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên và Nam Bộ, làm gia tăng nguy cơ stress nhiệt đối với cây trồng và vật nuôi.

Đối với cây trồng, theo dự báo của các chuyên gia, điều kiện khí hậu có thể gây ra một số rủi ro đối với cây trồng, chủ yếu thông qua khô hạn, thiếu/thừa nước và sự gia tăng nguy cơ sâu bệnh.

Ảnh hưởng của khô hạn và phân hóa ẩm

Theo chỉ số hạn nông nghiệp, từ tháng 02/2026, điều kiện khô hạn có khả năng xuất hiện tại khu vực Tây Bắc (hạn nhẹ) và Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long (hạn nặng). Trong giai đoạn tháng 02–03/2026, khô hạn còn xuất hiện cục bộ tại Tây Nguyên và ĐBSCL, ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển cây trồng. Sang tháng 04/2026, điều kiện ẩm được cải thiện, nguy cơ khô hạn giảm rõ rệt.

Ảnh hưởng của lượng mưa đến cân bằng nước cho cây lúa

Do lượng mưa dự báo thấp trong tháng 02/2026, Đồng bằng sông Hồng có nguy cơ thiếu nước, không đáp ứng đủ nhu cầu nước cho lúa. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, trong tháng 02–03/2026, lượng mưa thấp gây thiếu nước nghiêm trọng cho cây lúa trên diện rộng. Sang tháng 04/2026, khi mưa gia tăng, nhiều khu vực có thể chuyển sang dư thừa nước, gây bất lợi cho sinh trưởng lúa.

Ảnh hưởng của biến động nhiệt – ẩm đến sâu bệnh hại

Sự biến động của nhiệt độ và độ ẩm trong giai đoạn chuyển mùa, đặc biệt sau các đợt rét và mưa trái mùa, tạo điều kiện cho nhiều đối tượng sâu bệnh phát sinh và lây lan. Trên cây lúa, nguy cơ gia tăng rầy nâu, rầy lưng trắng, sâu cuốn lá, sâu đục thân và bệnh đạo ôn; trên các cây trồng khác như ngô, cà phê, thanh long, hồ tiêu, các dịch hại chính tiếp tục có khả năng phát sinh trong thời kỳ dự báo.

Đối với vật nuôi, trong tháng 02–04/2026, rủi ro đối với vật nuôi chủ yếu liên quan đến rét trong đầu thời kỳ và căng thẳng nhiệt do nhiệt – ẩm tăng về cuối thời kỳ.

Tháng 02/2026 đã xuất hiện rét đậm tại một số khu vực miền núi phía Bắc, ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi; theo chỉ số nhiệt – ẩm (THI), mức độ ảnh hưởng bắt đầu ghi nhận tại Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Tháng 03/2026: Ảnh hưởng theo chỉ số THI mở rộng sang Duyên hải Nam Trung Bộ, gây bất lợi cho chăn nuôi. Tháng 04/2026, nhiệt độ gia tăng, nắng nóng xuất hiện; theo chỉ số THI, nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe vật nuôi xảy ra trên phạm vi cả nước, biểu hiện qua giảm ăn, rối loạn hô hấp và suy giảm sức đề kháng.

KHUYẾN NGHỊ ĐỐI VỚI SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP

Trung du và miền núi phía Bắc

Trong tháng 02–03/2026, rủi ro thiếu nước còn tồn tại theo dự báo khí hậu, cần chủ động điều tiết và cấp nước, duy trì mực nước mặt ruộng 3–5 cm cho cây lúa. Sang tháng 04/2026, khi điều kiện ẩm tăng và lúa bước vào giai đoạn chín, cần chú ý tiêu thoát nước, duy trì độ ẩm đất phù hợp.

Đồng bằng sông Hồng

Theo dự báo, tháng 03/2026, điều kiện ẩm thuận lợi hơn, tiếp tục duy trì mực nước ruộng hợp lý. Tháng 04/2026, nguy cơ dư thừa nước gia tăng, cần tăng cường tiêu thoát để hạn chế ngập úng.

Bắc Trung Bộ

Trong tháng 02–03/2026, điều kiện khí hậu dự báo tương đối thuận lợi về nước cho gieo trồng và sinh trưởng của cây lúa. Sang tháng 04/2026, khi lượng mưa tăng, cần chủ động các biện pháp tiêu thoát nước để giảm thiểu ảnh hưởng bất lợi.

Duyên hải Nam Trung Bộ

Trong tháng 03/2026, cần duy trì độ ẩm đất phù hợp đối với lúa; đối với thanh long, chú ý tưới bổ sung và chăm sóc cây sau thu hoạch. Tháng 04/2026, theo dự báo khí hậu, nguy cơ dư thừa nước xuất hiện, cần đảm bảo khả năng tiêu thoát và quản lý ẩm hợp lý.

Tây Nguyên

Trong tháng 02–03/2026, nguy cơ thiếu nước có thể ảnh hưởng đến lúa và cây công nghiệp lâu năm, cần chủ động nguồn nước tưới theo diễn biến khí hậu. Đối với cà phê, duy trì độ ẩm ổn định và theo dõi các đối tượng sâu bệnh phát sinh trong điều kiện thời tiết biến động. Tháng 04/2026, cần đề phòng dư thừa nước khi mưa tăng.

Đông Nam Bộ

Theo dự báo, trong tháng 02–03/2026, cây trồng chủ lực như lúa và thanh long có nguy cơ thiếu nước, cần đảm bảo đủ nước tưới trong các giai đoạn sinh trưởng quan trọng. Sang tháng 04/2026, khi lượng mưa gia tăng, cần chú ý tiêu thoát nước, duy trì độ ẩm thích hợp.

Đồng bằng sông Cửu Long

Trong tháng 02–03/2026, rủi ro thiếu nước tiếp tục ảnh hưởng đến sản xuất lúa theo dự báo khí hậu, cần điều tiết mực nước ruộng phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng. Tháng 04/2026, khi điều kiện ẩm tăng, cần quản lý tốt mực nước và tiêu thoát để hạn chế ngập úng.

BBT