Là thôn thuần nông, tổng diện tích đất nông nghiệp của Trại Đường xấp sỉ 600ha, chủ yếu là chân đất vàn và vàn cao nên ngoài cây lúa, chính quyền và nhân dân trong thôn đã tích cực học hỏi các địa phương trong và ngoài tỉnh phát triển sản xuất nhiều loại cây rau màu. Hiện nay bà con nông dân Trại đường đang áp dụng hai công thức luân canh 4 vụ rất có hiệu quả: Công thức 1: Lúa xuân - Dưa lê hè - Lúa mùa - Khoai tây đông, được áp dụng trên các chân đất vàn. Công thức 2: Khoai tây xuân - Lạc hè (Dưa lê sớm) - Lúa mùa - Rau đông, được áp dụng trên chân đất vàn cao.

 

 

Với công thức xen canh 4 vụ, bà con thôn Trại Đường có thu nhập từ 14 -15 triệu đồng/sào/năm.

 

Để tranh thủ thời vụ Ban quản lý (BQL) Hợp tác xã (HTX), Câu lạc bộ (CLB) đã khuyến khích các hộ, các thành viên câu lạc bộ trong thôn cấy các giống lúa ngắn ngày, gieo mạ sớm, cấy đầu lịch để thu hoạch lúa sớm (vào cuối tháng 5) nhằm kịp thời gian trồng dưa lê; ngoài ra bà con cũng cần đăng ký sớm để có nguồn giống khoai tây nhập khẩu tốt cho nhân giống vụ xuân, chuẩn bị tốt nguồn lạc giống để trồng lạc vụ hè thu.


Dưa lê hè trồng trên đất lúa thường được các hộ chuẩn bị, chủ động gieo giống vào bầu trước khi thu hoạch lúa từ 10 -15 ngày, để khi bắt đầu gặt lúa là có thể đặt dưa.


Xác định cây vụ đông là nguồn thu nhập chính, với điều kiện chủ yếu là đất thịt nhẹ, pha cát, nhiều năm qua chính quyền và nhân dân thôn Trại Đường đã chọn khoai tây làm cây trồng chiến lược trong công thức luân canh 4 vụ. Được sự hỗ trợ của UBND tỉnh, một số hộ nông dân trong thôn mạnh dạn xây kho lạnh để chủ động bảo quản và đảm bảo giống tốt phục vụ sản xuất. Do vậy năng suất khoai tây của Trại Đường nhiều năm qua luôn đạt năng suất cao hơn nhiều nơi khác trong huyện Quế Võ và trong tỉnh, thường đạt từ 170 - 180tạ/ha (6 - 7 tạ/sào).

 

Nói về công thức luân canh 4 vụ của thôn ông Nguyễn Văn Vĩnh - trưởng thôn Trại Đường rất phấn khởi, song có phần khiêm tốn, ông cho biết, do trồng dưa lê xen giữa 2 vụ lúa nên việc lựa chọn giống và thời vụ gieo trồng thường được chính quyền thôn và nhân dân tính toán bàn bạc rất kỹ: giống lúa cần chọn các giống ngắn ngày như Khang Dân 18, Hoa Khôi 4, VH1; vụ xuân phải gieo cấy đầu trà xuân muộn, vụ mùa phải gieo cuối trà mùa trung nên công tác chăm sóc, phòng trừ dịch hại cũng có một số khó khăn và phải quan tâm, quyết liệt hơn và phải biết chấp nhận năng suất lúa thấp hơn bình thường.


Về hiệu quả ông Vĩnh khẳng định: “Ngoài sản lượng thóc đảm bảo đủ lương thực tại chỗ, thì cả hai công thức luân canh kể trên, mỗi năm tổng thu nhập trên mỗi ha đất canh tác luôn đạt khoảng 400 triệu đồng (14 -15 triệu đồng/sào/năm), nên rất hiệu quả”.

 

Nhiều năm qua đời sống, kinh tế nhân dân trong thôn được nâng lên đáng kể nhờ áp dụng 2 công thức luân canh này. Với 1-2 vụ lúa người dân trong thôn đã đảm bảo được nguồn lương thực tại chỗ, còn vụ dưa lê xen giữa 2 vụ lúa, lạc và khoai tây đông, khoai tây xuân là nguồn thu nhập quan trọng để cải thiện đời sống người dân nơi đây.

     

“Với tổng thời gian sinh trưởng 60 - 65 ngày, mỗi sào dưa lê cho thu nhập thêm 4-5 triệu đồng/vụ, khoai tây đông thường cho thu nhập từ 7 – 9 triệu đồng/sào/vụ. Đối với khoai tây xuân được tỉnh hỗ trợ 70% giá giống nhập nội, hiện các hộ rất tích cực trồng, chăm bón để chủ động nguồn giống tốt cho vụ đông năm tiếp theo. Ông Nguyễn Mạnh Nhân, Chủ nhiệm câu lạc bộ Khuyến nông thôn Trại Đường .

 

Hiện nay, cả tỉnh Bắc Ninh đang đẩy mạnh quy hoạch và triển khai xây dựng nông thôn mới, ngoài việc xây dựng mới, cải tạo kết cấu hạ tầng cơ sở, dồn điền đổi thửa…, thì việc nghiên cứu điều kiện đất đai, tham khảo các mô hình sản xuất trong và ngoài tỉnh để tổ chức thực hiện các công thức luân canh theo thực tế tại các địa phương như ở thôn Trại Đường là rất quan trọng. Đây là một nội dung rất quan trọng trong việc quy hoạch, xây dựng nông thôn mới ở các địa phương trên địa bàn tỉnh theo hướng vừa thiết thực vừa có hiệu quả bền vững./.

 

 

Nguyễn Công Cường

 Trung tâm Khuyến nông khuyến ngư Bắc Ninh